Bolsocaneta

De arbeiderspartij PT van de ex-president Lula diende een aanklacht in bij het kieshof TSE tegen Jair Bolsonaro naar aanleiding van het motortreffen dat hij promoveerde, vorige week vrijdag in de staat São Paulo. De PT argumenteert dat de actie, onder de noemer “Acelera para Cristo”, een kiescampagne was met als doel stemmen te ronselen, met directe deelname van Bolsonaro, hetgeen ingaat tegen de kieswetten. Officieel mogen de campagnes pas beginnen op 16 augustus.

52018235594_60936a2ae0_c
Het zoveelste motoruitstapje, deze keer in Rio Verde – Goiás, op woensdag 20 april.

In werkelijkheid doet Lula hetzelfde door zijn aanwezigheid op allerlei evenementen, ook al rijdt hij niet met een motor en ook al werd hij officieel nog altijd niet uitgeroepen als pré-kandidaat, hetgeen volgens de PT volgende maand zal gebeuren.

Ciro Gomes, de polemische kandidaat van de PDT (de linkse Partido Democrático Trabalhista), voert al maanden campagne via de sociale media waar hij allerlei straffe uitspraken doet die hem – tot zover – geen stap vooruit brachten in de peilingen.

De plannen van Moro

Naaste medewerkers van ex-Lava Jato rechter Sérgio Moro zijn al enkele weken op zoek naar een waardige plaatsvervanger om samen een duo te vormen voor een zetel in de Senaat. Indien de rechter – waarvan het nu wel duidelijk is dat hij zijn droom om president te worden van Brazilië kan vergeten – zich ermee tevreden stelt om senator te worden voor de staat São Paulo, dan zou Antonio Rueda, vicevoorzitter van de nieuwe partij União Brasil (waar Moro zich bij aansloot), mogelijk zijn ‘suplente’ worden. Ook Moro moet ten laatste aan het einde van de maand mei de knoop doorhakken of hij al dan niet kandidaat wordt, om het even welk ambt.

Vrijheid om te schelden

Het nieuws van de week kwam er op woensdag na een zitting van het voltallige hooggerechtshof STF dat moest oordelen over de uitspraken en bedreigingen van volksvertegenwoordiger Daniel Silveira, een kleerkast uit de staat Rio de Janeiro die al eerder aan bod kwam bij BRNieuws.

De ‘deputado’ hoort bij de basis van president Bolsonaro en laat zich voortdurend opvallen door zijn aanvallen op het Supremo Tribunal Federal waarbij grove bewoordingen en persoonlijke bedreigingen gebruikt worden.

Het werd al snel duidelijk dat Silveira het pleit zou verliezen. De uitslag van de stemming was 10 tegen 1: enkel minister Kássio Nunes vond dat het geblaf van Silveira als “bravoure” moest beschouwd worden. Nunes kreeg een zetel bij het hooggerechtshof dankzij president Bolsonaro, net als de “verschrikkelijk evangelische” André Mendonça. Deze laatste stemde evenwel tegen Silveira maar pleitte voor een lichtere straf van 2 jaren en 4 maanden opsluiting. De straf, uitgesproken door rapporteur Alexandre de Moraes, bedraagt meer dan 8 jaren en een boete van bijna R$ 200.000. Alle andere rechters gingen daarmee akkoord. Het vonnis is nog niet definitief: Silveiro kan nog in beroep gaan. Maar hij wordt wel ontzet uit zijn ambt als volksvertegenwoordiger en mag minstens 8 jaren niet meer aan politiek doen. De stem van André Mendonça kreeg erg veel kritiek van bolsonaristas en uit de evangelische hoek. De minister verdedigde zich via de sociale media: “Het is nodig om het kaf van het koren te scheiden”, en “Een christen mag geen gedrag goedkeuren dat aanzet tot geweld tegen personen”.

MendoncaAMinister André Mendonça – STF

Ommekeer

Donderdagavond maakte president Bolsonaro bekend tijdens zijn wekelijkse live uitzending via de sociale media, dat hij gratie verleende aan Silveira, via een decreet dat hij reeds ondertekend had. Hij verdedigde zijn besluit via de “vrijheid van meningsuiting”. Artikel 53 uit de Braziliaanse grondwet zegt immers:

“Art. 53. Os Deputados e Senadores são invioláveis, civil e penalmente, por quaisquer de suas opiniões, palavras e votos. § 1º Os Deputados e Senadores, desde a expedição do diploma, serão submetidos a julgamento perante o Supremo Tribunal Federal”

(Volksvertegenwoordigers en senatoren zijn onschendbaar, burgerlijk en strafrechtelijk, voor al hun meningen, woorden en stemmen. Volksvertegenwoordigers en senatoren zullen, vanaf de toekenning van hun ambt, beoordeeld worden door het hooggerechtshof)

Het gaat er dus om dat een parlementair veroordeeld werd omdat zijn uitspraken bepaalde grenzen overschreden, in dit geval – volgens de rechters van het hof – aanzetten tot geweld, persoonlijke bedreigingen en dreigementen tegen de instituten, vooral tegen het hooggerechtshof.

Ministers van het tribunaal interpreteren dat de gratieverlening van Bolsonaro de veroordeelde kan behoeden voor een opsluiting, maar niet om zijn politieke rechten terug te krijgen. Juristen allerlei zijn van mening dat de gratieverlening, een recht van de president, niet grondwettelijk is in dit geval, omdat Silveira nog in beroep kan gaan. De oppositie greep meteen in en diende een aanklacht in bij het hof dat zich hierover zal moeten buigen. Minister Rosa Weber werd al uitgekozen door het lot als rapporteur.

Het echte motief van de kruisvaart tegen het hooggerechtshof, toch een pijler van de democratie, kan makkelijk uitgelegd worden, aldus Robson Bonin (Veja):

Sinds hij aantrad als president liet Jair Bolsonaro al veel geallieerden in de steek. Het is niet nodig om namen te noemen, er zijn voorbeelden genoeg van “gevallen bolsonaristas”. Sommigen van hen sloten zich zelfs aan bij de oppositie en willen nu een gooi doen bij de komende verkiezingen.

De tijd ging echter voorbij, en om nog eens vier jaren te besteden aan motortreffens en uitstapjes met de jetski, moet hij opnieuw stemmen verzamelen bij de kiezers. Vandaar de opoffering om een confrontatie aan te gaan bij het STF om Daniel Silveira’s vel te redden. Je kan immers niet ondankbaar zijn in tijden van verkiezingen.

BolsoSilveiraPresident Bolsonaro en volksvertegenwoordiger Daniel Silveira

Het is niet zo dat Bolsonaro zich echt zorgen maakt over de luidruchtige en breedgeschouderde ‘deputado’. Hij gaf bij eerdere gelegenheden al te kennen dat hij geen verplichtingen heeft tegenover Silveira. De gratieverlening is boven alles, een poging om zijn basis bij elkaar te houden. Indien hij niets zou doen om de veroordeelde parlementair te redden, dan zou hij stemmen verliezen. Zelfs indien het STF zijn decreet zou omverwerpen, dan nog kan hij zeggen dat hij alles deed wat mogelijk was om zijn geallieerde te redden.

Bolsonaro wint er ook bij om in te hakken op het STF. Peilingen in het bezit van de uitvoerende macht wijzen uit dat ruziën met de gerechtelijke macht electoraal lucratief is. Het gebrek aan populariteit van het hof, dat een reeks veroordeelden in het Lava Jato onderzoek vrijsprak (alsmede ex-president Lula!) is een feit. Bolsonaro mag dan al de centrumpartijen omarmen, maar zou heel zeker de steun van zijn troepen verliezen indien hij hetzelfde zou doen met het STF. Deze strijd zal nog vaker opflakkeren tijdens de kiescampagnes.

Rotte toga’s

Uiteraard werd er flink gereageerd, zowel op het oordeel van het hof dat de haat van bolsonaristen nog wat aanwakkerde, als op de gratieverlening die door velen als ongrondwettelijk beschouwd wordt.

Een reactie van de eerste categorie: “Het is betreurenswaardig dat er ministers zijn in Brazilië wiens toga niet eens kan gebruikt worden als een dweil, omwille van de geur van rotheid die zij verspreiden” (Eduardo Barbosa, reservegeneraal en voorzitter van de Club van Militairen).

Wie is Daniel Silveira? Bekijk het hieronder in het korte filmpje (Portugees)

Enkele van zijn uitspraken

“Ik zou willen dat het volk binnenvalt bij het STF, Alexandre de Moraes bij zijn kraag vat, goed schuddend met zijn eierkop en hem in de vuilbak gooit”

“Het STF en het kieshof zullen niet meer bestaan omdat wij hen niet meer toelaten”

“Snotneus, verwend ventje, slecht karakter, wetteloze marginaal, linkse militant. Jij maakt deel uit van de kern van de mesthoop van het STF, juist?” (over minister Edson Fachin)

“Je zou je moeten schamen, en eens goed kijken wanneer je een bad neemt, naar de kleine piemel die je hebt, en zeggen: Nou, ik ben maar een klein ventje, ik ga ophouden met het uitkramen van onzin” (eveneens over Edson Fachin)

AlexandreDMoraesMinister Alexandre de Moraes – STF

“Zou het kunnen dat je toelaat dat de federale politie een onderzoek uitvoert op jou en de 10 anderen van dat ‘hofje’? Je zal dat niet toelaten. Jullie hebben geen karakter, noch scrupules noch de nodige moraal om te zetelen in dat hooggerechtshof” (over Alexandre de Moraes)

“Voortdurend laten jullie bandieten vrij. Telkens verkopen jullie een habeas corpus, verkopen jullie oordelen. Gilmar Mendes.. bij hem gaat het louter om dit (maakt bewegingen met zijn vingers, verwijzend naar geld). Het is dat waar jij van houdt, nietwaar Gilmarzão? Wij weten dat maar al te goed”

“Het is wel duidelijk dat jullie niet willen delen met iemand anders. Jullie willen alles. En vergeef me Fachin, dat ik boos ben, maar f*ck you, dat is wat jullie verdienen om te horen”

We laten het aan de lezer over om te oordelen over de uitspraken van Daniel Silveira (we publiceerden slechts een selectie) en of die al dan niet verder gaan dan het recht op vrije meningsuiting zoals vermeld in de grondwet. Het is alleszins merkwaardig dat het hof vrijwel unaniem (op 1 stem na) vindt dat Silveira te ver ging.

De val van Arthur do Val

Raadslid Arthur do Val kijkt al bijna een maand aan tegen de schorsing van zijn ambt bij de raadskamer van São Paulo. Die schorsing werd reeds goedgekeurd door de raad voor Ethiek. Het proces werd geopend nadat Arthur do Val een maand geleden naar Oekraïne reisde in het gezelschap van Renan Santos, een van de leiders van de beweging MBL (Movimento Brasil Livre) om het conflict met eigen ogen te gaan bekijken. Na zijn ervaringen ter plaatse stuurde hij enkele audio’s naar persoonlijke vrienden, op zich niets bijzonders, ware het niet dat de inhoud bepaald seksistisch was. Mamãe Falei zei onder meer dat “de Oekraïaanse vrouwen erg meegaand waren omdat ze arm zijn, en dat de lange file van vluchtelingen meer mooie vrouwen bevat dan de beste fuif van Brazilië”.

Deze week nam hij de eer voor zichzelf en diende zijn ontslag in als raadslid. Partijleiders in de raad bevestigden echter dan het indienen van zijn ontslag niet zal verhinderen dat zijn politieke rechten ontnomen worden.

AdoVal

Arthur do Val (foto) gaf een nota uit waarin hij stelt dat hij het “slachtoffer is van een oneerlijk proces”. In werkelijkheid is hij het slachtoffer van zijn machisme en eigen grote mond wat de vraag oproept: zou het niet beter zijn dat een parlementair af en toe het aloude gezegde “Spreken is zilver, zwijgen is goud” toepast, al was het maar om zich te beschermen tegen zichzelf? Een tweede vraag: waar liggen nu precies de grenzen van een vrije meningsuiting?

Bronnen: Folha de São Paulo – Estadão – G1 – Veja – Metrópoles

Foto's: Alan Santos - Isac Nóbrega/PR - Twitter - Instagram - Carol Jacob/Alesp - Nelson Jr./SCO/STF