BolsPoet

Deze week vrijdag zorgde een beslissing van de Russische president Poetin voor een bom op het hoofd van zijn Braziliaanse collega Bolsonaro, met name de aanbeveling om de export van meststoffen stop te zetten in een reactie op de economische sancties van de Verenigde Staten en de geallieerde landen. Het is nog maar twee weken geleden dat Bolsonaro handjes ging schudden met Poetin, aan de vooravond van de inval door de Russische strijdkrachten in buurland Oekraïne. Dat bezoek was een diplomatische blunder maar wel net met de bedoeling om de levering van die meststoffen, cruciaal voor Brazilië, te garanderen.

Die garantie is een gevoelige zaak omdat een succesvolle oogst in de Braziliaanse velden sterk afhankelijk is van de Russische meststoffen. Ongeveer 85% van de gebruikte producten worden geïmporteerd en 1/4 daarvan komt uit Rusland. Het is nog niet duidelijk hoe het besluit van Poetin invloed zal hebben en of er mogelijk ergens een uitweg is. Zelfs indien Brazilië zich neutraal opstelt, dan nog vormen de opschortingen van het martiem transport en de betalingen een hindernis.

TerCrisBol

In november van vorig jaar trok Teresa Cristina (op de foto hierboven naast Bolsonaro), de minister van Landbouw, naar Rusland om het commerciële akkoord te verzekeren op een moment dat diverse andere landen hun export een rantsoen oplegden om binnenlandse leveringen te blijven garanderen.

Indien de Russische bedrijven de aanbeveling van Poetin opvolgen, dan zal dit zeker gevolgen hebben voor de prijzen van granen, groenten en fruit in de Braziliaanse supermarkten, vanaf volgend jaar.

“Het aanbod van dure meststoffen, aangevuld met een minder goede oogst dit jaar en een hogere levensduurte door een tekort aan grondstoffen schept een horizon van problemen, de cultuur van suikerriet, koffie, sinaasappelen, alles”, zo zegt Roberto Rodrigues, ex-minister van Landbouw.

Teresa Cristina zei vorige donderdag al tijdens een live dat de toelevering van meststoffen door Rusland onmogelijk zou zijn tijdens het geopolitieke conflict: “Deze handel valt stil omdat we de producten niet kunnen betalen, en er geen schepen zijn om ze te vervoeren. Zolang er oorlog is, bestaat er geen mogelijkheid om meststoffen te bekomen”.

Het ministerie van Landbouw doet pogingen om de handel te verzekeren door middel van commerciële akkoorden met andere landen, waaronder Canada, Iran en Saoedi-Arabië. Daarnaast bereidt Brazilië zich voor om het nationale plan van de meststoffen (Plano Nacional de Fertilizantes) te lanceren, met de bedoeling om de binnenlandse productie te verhogen en de afhankelijkheid van het buitenland te verminderen. Analisten zeggen echter dat de vruchten van dat plan slechts over 10 jaar kunnen geplukt worden.

De val van Arthur do Val

Raadslid Arthur do Val (32), tevens een YouTuber onder de naam “Mamãe Falei” reisde deze week naar Oekraïne in het gezelschap van Renan Santos, een van de leiders van de beweging MBL (Movimento Brasil Livre) om het conflict met eigen ogen te gaan bekijken. Na zijn ervaringen ter plaatse stuurde hij enkele audio’s naar persoonlijke vrienden, op zich niets bijzonders, ware het niet dat de inhoud bepaald seksistisch was. Mamãe Falei zei onder meer dat “de Oekraïaanse vrouwen erg meegaand waren omdat ze arm zijn, en dat de lange file van vluchtelingen meer mooie vrouwen bevat dan de beste fuif van Brazilië”.

Arthur do Val is raadslid voor de partij Podemos, dezelfde waar ex-rechter Sérgio Moro voor op komt als kandidaat president. Moro gaf al zware kritiek op de uitspraken via de sociale media en kondigde aan dat hij voortaan geen podia meer zal delen met de parlementair.

Do Val werd lid van de provincieraad van São Paulo in 2019. Hij stond op de 2de plaats wat het aantal stemmen betreft. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2020 was hij kandidaat burgemeester en eindigde op de vijfde plaats, met 9,78% van de stemmen. Voorheen was hij volksvertegenwoordiger van DEM (Democratos) maar werd uit de partij gezet nadat hij kritiek gaf op gouverneur João Doria (PSDB) en na verschillende ruzies met collega’s. Aan de gemeenteraadsverkiezingen nam hij deel als lid van de partij Patriotas, en nu sloot hij zich aan bij Podemos in een gooi naar de zetel van gouverneur. Dat kan hij nu wel schudden (hij gaf de deelname inmiddels al op). Ook zijn vriendin Giulia Blagitz liet weten dat ze een einde maakte aan de relatie (zie hieronder).

Giulia

ADValArthur do Val plaatste deze foto bij Instagram: “Ik kon nooit vermoeden dat ik ooit in mijn leven nog molotovcocktails zou produceren voor het Oekraïaanse leger”. De Oekraïaanse vrouwen konden nooit vermoeden dat er op een dag een Braziliaan zou opduiken met een teveel aan testosteron, in de mening dat al die vrouwen een voor een stonden aan te schuiven om in zijn armen te vallen.

Zwijgen is toestemmen

Ex-president Lula, slimmer dan zijn tegenstrever Bolsonaro, veroordeelt de oorlog in Oekraïne. Hij zegt dat de wereld geen oorlogen nodig heeft, dat de mensen er enkel door verliezen en dat conflicten moeten opgelost worden aan de onderhandelingstafel. Als een ex-vakbondsleider weet hij dat.

LulMex
Lula in de Mexicaanse pers

Lula reisde deze week naar Mexico voor een ontmoeting met de president van dat land, en publiceerde een tweet waarin hij de Verenigde Naties bekritiseert omdat ze niet konden vermijden wat er nu gebeurt:

“De Verenigde Naties moeten er rekening mee houden dat ze niet meer zoveel vertegenwoordigen als bij hun oprichting in 1948. De geografie van de wereld veranderde en er moeten meer landen toegevoegd worden aan de Veiligheidsraad. Het mogen niet meer dezelfde vijf landen zijn die daar aan deelnemen sinds WOII”.

Vervolgens gaf hij af op Bolsonaro:

“Hij ging er naartoe (Rusland) en liet het overkomen alsof hij er op een missie was. Met andere woorden: tot op vandaag weten we niet wat hij er eigenlijk ging doen. Hoe dan ook, de kwestie van deze oorlog is bijzonder delicaat, ingewikkeld, iets wat we niet mogen aanvaarden”.

Mooi zo. Maar over de invasie van Oekraïne door Rusland beperkte hij zich door te stellen dat Poetin moet beseffen “dat het volk geen oorlog nodig heeft”. Volstaat dat? Waarom veroordeelt hij Poetin niet in krachtiger termen? Waarom is hij niet solidair met de bevolking van Oekraïne? Bolsonaro was wel solidair met de Russen.

De PSB is de enige Braziliaanse linkse partij waar bekende namen de invasie van Oekraïne veroordelen. Voor gouverneur Flávio Dino (Maranhão) “komt dat door de anti-imperialistische vorming, maar is het net daarom dat wij de zelfbeschikking van de volkeren moeten verdedigen”.

In gelijkaardige bewoordingen zegt volksvertegenwoordiger Marcelo Freixo, die kandidaat zal zijn voor de PSB voor de regering van Rio de Janeiro dat “de schending van de soevereiniteit van Oekraïne moet worden veroordeeld door ons allen die de zelfbeschikking van volkeren en de vreedzame oplossing van conflicten verdedigen”.

De leiders van de PT, PSOL en PCdoB geven er de voorkeur aan een deel van de verantwoordelijkheid voor de situatie die leidde tot de militaire actie onder leiding van Poetin, toe te schrijven aan de uitbreiding van de Navo.

WinterOnFire
Winter on Fire: Ukraine’s Fight for Freedom (Netflix)

De verschillen tussen Oekraïne en Rusland dateren niet van vandaag. De geschiedenis legt dat uit. Het volstaat om de documentaire “Winter on Fire: Ukraine’s Fight for Freedom” te bekijken (Netflix), een door merg en been snijdende prent, gelanceerd in 2015.

Kritiek op Petrobras

Lula doet inmiddels verder met zijn pogingen om het staatsbedrijf en oliereus Petrobras in te zetten om stemmen te vergaren. Nadat hij in de voorbije dagen herhaaldelijk zei dat hij het bedrijf niet zou privatiseren, publiceerde hij gisteren een video op zijn sociale media waarin hij aankondigt dat hij de prijzenpolitiek van Petrobras zal wijzigen om de brandstofprijzen te verlagen.

Petrobras

Sinds de regering Temer worden de brandstofprijzen aangepast volgens de schommelingen van de dollarkoers en van de internationale prijzen. Lula belooft terug te keren naar de praktijk die werd toegepast tijdens het beheer onder leiding van de PT, toen de regering de prijzen controleerde: “Er bestaat geen enkele technische, politieke of economische redenen opdat Petrobras zijn prijzen zou baseren op die van de internationale handel, behalve om de belangen te dienen van de aandeelhouders, vooral die uit New York”, zo zei hij.

Vandaag is slechts 36,74% van de aandelen in handen van de Braziliaanse regering en de ontwikkelingsbank BNDES, terwijl de rest in het bezit is van buitenlandse investeerders (44,42%), Braziliaanse investeerders (18,84%) en privé (9,66%). Door de prijzen kunstmatig onder controle te houden, berokkent de regering schade toe aan de investeerders en aan de prestaties van het bedrijf.

De PT-leider vergeet (gemakshalve?) dat Petrobras sinds 2015, onder de regering van Dilma Rousseff, de slechtste resultaten haalde in zijn geschiedenis: niets minder dan 34,8 miljard reais verlies, hiermee de negatieve uitslag van 2014 (21,6 miljard reais) overstijgend, toen al een record. Die slechte resultaten werden enkel overtroffen in 2020 (41 miljard), door de pandemie. In 2017 kwam het zover dat het federale openbare ministerie een vervolging instelde tegen de toenmalige voorzitster van Petrobras Graça Foster, en de minister van Financiën Guido Mantega, omwille van de toegebrachte schade die de politiek veroorzaakte bij de aandeelhouders van het bedrijf.

Dit is dan nog gerekend zonder de miljardenschade die het bedrijf te verwerken kreeg door corruptie onder de PT-regeringen, blootgelegd door het Lava Jato onderzoek. Volgens een schatting van het Rekenhof werd er 18 miljard reais weggesluisd tussen 2004 en 2012, tijdens de regeringen Lula en Dilma.

Hierover praat Lula ook niet graag.

Bronnen: Folha de São Paulo – Estadão – Veja

Foto's: Instagram - Netflix - Alan Santos/PR - Valter Campanato - Agência Brasil