Monark

Stel, u ligt lekker in uw zetel te kijken naar de televisie waar u plots geconfronteerd wordt met de uitspraak van een bekende Vlaming of Nederlander die het volgende zegt: “Ik ben van mening dat het wettelijk mogelijk moet zijn om een nazi-partij op te richten. De kwestie gaat hierom: als iemand er voor kiest om de Joden te haten, dan is dat zijn goed recht volgens mij”. Zou u dan verontwaardigd zijn en uw wenkbrauwen fronsen, op zijn minst?

Deze angstwekkende uitspraken die het nazisme een recht van bestaan willen geven, zijn geen anonieme uitspraken, wat op zich al vreselijk zou zijn. De woorden kwamen uit de mond van Bruno Aiub (foto boven), beter gekend onder de naam Monark, een van die beroemdheden die aan de lopende band geproduceerd worden via het internet. Monark is de presentator van Flow Podcast, een programma van interviews met diverse personaliteiten, enkel via YouTube gevolgd door 3,6 miljoen mensen. Bij hem tijdens de uitspraken: volksvertegenwoordigers Kim Kataguiri (DEM) en Tabata Amaral (PSB). Deze laatste gaf een antwoord op gelijke hoogte: “De vrijheid van mening houdt op als het leven van anderen in het gedrang komt”. Kim Kataguiri bevestigde de barbaarse uitspraak van Monark door te zeggen dat hij het fout vond dat het nazisme in Duitsland gecriminaliseerd werd na WO II.

TabataKimTabata Amaral en Kim Kataguiri

De schaamteloze verdediging van het nazisme in een programma dat als een kampioen kan beschouwd worden inzake het aantal volgers, toont een sombere zijde van Brazilië. En daar gaat het om: onder het voorwendsel van vrije meningsuiting oordeelt een deel van de Braziliaanse maatschappij dat ze de plaag van gebrek aan tolerantie mogen toelaten. En dat is niet van vandaag. In januari 2020 maakte Roberto Alvim, de toenmalige speciale secretaris voor Cultuur een promotieprijs bekend voor culturele projecten. In zijn toespraak gebruikte hij voor een deel dezelfde woorden als die van de Duitse nazi-minister van propaganda, Joseph Goebbels. Op de achtergrond was een passage te horen uit de opera Lohengrin van de componist Richard Wagner, een favoriet van Adolf Hitler. Het was allesbehalve moeilijk om al snel vast te stellen dat er naar het rampzalige Hitler-regime verwezen werd.

Alvim-speech

Alvim verklaarde toen: “Wanneer de cultuur ziek wordt, dan wordt iedereen ziek”, woorden die eender welke nazi-ideoloog had kunnen uitspreken. In het Derde Rijk werd de vijand behandeld als een ziekte die het “nationale lichaam dreigde te besmetten met verraderlijke middelen”; cultuur was de belangrijkste overbrenger van deze “infectie”.

Om dit risico het hoofd te bieden, legde Alvim de nadruk op het dringende karakter van de maatregelen om Braziliaanse kunst om te vormen tot een “heroïsche, nationale” en, uiteraard, “dwingende” kunst. Volgens Alvim moet de cultuur zich onderwerpen aan dit “reddingsplan”, of “anders zal er gewoon niets zijn”, woorden die letterlijk overgenomen werden van Joseph Goebbels en die perfect passen bij het absolute karakter van het nazisme dat vrijwel alles beschouwde als een kwestie van leven of dood. De gebeurtenis riep erg veel weerzin op en president Bolsonaro zag zich verplicht om zijn secretaris te ontslaan. Hij deed dat uiteindelijk “uit liefde voor Israël”.

Nazigroet

Een dag later na de uitspraken van Monark bracht de schrijver Adrilles Jorge een nazigroet in een video, uitgezonden door TV Jovem Pan. Het lijkt erop dat sommige Brazilianen helemaal niets weten over een van de wreedste regimes in de geschiedenis van de mensheid, een regime dat het leven kostte aan 6 miljoen Joden, 500.000 zigeuners, 250.000 mensen met een handicap, 360.000 zieken of mensen met een of ander lichaamsgebrek die gesteriliseerd werden, 15.000 homoseksuelen die afgevoerd werden naar een concentratiekamp, en nog eens 4.200 Jehova getuigen die hetzelfde lot ondergingen. Er zijn trouwens verhalen bekend van Europeanen in Brazilië die op een bepaald moment te horen kregen “Hitler was eigenlijk nog niet zo slecht”, zodra ze antwoord geven op de vraag “Je bent geen Braziliaan, waar kom je eigenlijk vandaan?”

Adrilles

De uitspraken van Monark en de nazigroet van Adrilles Jorge (foto) leiden tot hun ontslag en, zoals wel vaker in dergelijke omstandigheden, reageerden beiden met verontschuldigingen die nergens op sloegen. De influencer beweerde dat hij teveel gedronken had, en de schrijver zei dat zijn geste fout geïnterpreteerd werd, net hetzelfde excuus dat Roberto Alvim gebruikte na zijn “Goebbels” interpretatie. Verdedigers van Monark zeiden dat de influencer slecht voorbereid was. Het is nochtans onaanvaardbaar dat in 2022, met alle beschikbare kennis van de geschiedenis, of na een oordeel zoals dat van de rechtbank van Nuremberg waarbij alle vreselijke verschrikkingen van het nazi-regime publiekelijk bekend werden, nu nog moet uitgelegd worden wat het nazisme precies inhield.

Of dat allemaal nog niet erg genoeg is, zei voormalige minister van Buitenlandse Zaken Ernesto Araújo in 2019, via de sociale media (waar anders zou zoiets gezegd worden?) dat het nazisme en het fascisme linkse bewegingen waren. President Jair Bolsonaro herhaalde dezelfde onzin bij een bezoek aan Israël. Beiden werden hard aangepakt door de internationale gemeenschap voor hun dolle uitspraken.

Wat gebeurde, kan niet meer worden omgekeerd. Het nazisme kan echter niet getolereerd worden, net zoals het ook niet toegelaten is om zomaar mensen te doden, te verkrachten of om de buren te beroven. Er bestaan limieten die nooit mogen worden overschreden.

De antropologe Adriana Dias onderzoekt sinds 2002 het bestaan van nazistische cellen in Brazilië en zegt dat er in het begin erg weinig gevonden werden. Vandaag is het bestaan bekend van 530 extremistische nazi concentraties die een totaal kunnen bereiken van 10.000 mensen. Tussen 2019 en 2020 steeg het aantal onderzoeken tegen dergelijke cellen door de federale politie met 59%. Er kan geen twijfel over bestaan dat het internet een sterke geallieerde is om dergelijke haatpraat te verspreiden: “Het drama van het internet bestaat erin dat idioten gepromoveerd worden als dragers van de waarheid” (Umberto Eco).

Indien vele influencers, YouTubers en podcasters amateurs zijn die dergelijke ideeën rondstrooien, waarom stellen allerlei personaliteiten zich beschikbaar om met hen te praten? Het antwoord is niet moeilijk: zichtbaarheid. De podcast Flow heeft geen enkele traditie of politieke kennis, maar kreeg wel presidentskandidaten Sérgio Moro, João Doria en Ciro Gomes op bezoek. Lula werd geïnterviewd door Podpah, een rivaal van Flow. Deze podcasters slagen erin om een deel van de bevolking achter zich te scharen, inclusief enkele leiders die hen in werkelijkheid beter links zou laten liggen.

Augusto Aras, procureur-generaal van de republiek, gaf opdracht aan zijn raadgevers om een veronderstelde huldiging aan het nazisme door Monark en Kim Kataguiri te onderzoeken, in een aflevering van de Flow Podcast. Volksvertegenwoordiger Kataguiri verdedigde zich via de sociale media, zeggende dat Augusto Aras altijd de grove borstel hanteerde als het om misdaden gaat die toegeschreven worden aan Jair Bolsonaro, maar wel snel optreedt tegen een politicus die oppositie voert tegen de president.

Bron: Veja

Foto's: Billy Boss/Câmara dos Deputados - YouTube - Wikimedia Commons - Reproductie TV Jovem Pan