LulPernam

De eerste peiling van het nieuwe jaar door Quaest Consultoria, in opdracht van Genial Investimentos, toont aan dat ex-president Lula de wedloop naar het presidentsschap blijft leiden, en ook zou winnen in een 2de kiesronde in alle mogelijke scenarios.

In de eerste kiesronde verschijnt Lula (PT) met 45% van de stemintenties, gevolgd door Jair Bolsonaro (PL) met 23%, ex-rechter Sérgio Moro (Podemos) met 9%, ex-gouverneur Ciro Gomes (PDT) met 5%, gouverneur van São Paulo João Doria (PSDB) met 3% en senator Simone Tebet (MDB) met 1%. Senaatsvoorzitter Rodrigo Pacheco (PSD) en Luiz Felipe D’Ávila (Novo) scoorden niets. Blanco- en nulstemmen bedragen 8% en het percentage van de onbeslisten 4%.

De peiling overhoorde 2.000 mensen, ouder dan 16, tussen 6 en 9 januari. Volgens Genial Investimentos werd de peiling “face-to-face” uitgevoerd. De betrouwbaarheid bedraagt volgens hen 95%.

Het percentage van de tegenstanders (die in geen geval zouden stemmen op een bepaalde kandidaat) bedraagt:

Bolsonaro: 66%
Doria: 60%
Moro: 59%
Gomes: 58%
Lula: 43%
Pacheco: 37%
D’Ávila: 21%
Tebet: 19%

Het einde van “Lula paz e amor”

Ex-rechter en pré-kandidaat Sérgio Moro stond een interview toe aan het weekblad Veja waarin hij verklaart dat een keuze voor Bolsonaro of Lula gelijkstaat aan zelfmoord. Over Lula zei hij: “Dat is een provocatie, een klap in het gezicht van de Brazilianen, een ramp, het licht op groen zetten voor nieuwe roofpartijen”. En over Bolsonaro: “Leugenaar, misleidend, irrationeel en onbetrouwbaar”.

Niettemin bevestigt de tweede peiling van 2022, uitgevoerd door het instituut Ipespe, eveneens een overwinning van Lula, met 44% van de stemintenties. Vele Brazilianen gaan er bijgevolg nu al van uit dat Lula de volgende president zal worden, ook al is dat wat voorbarig. Eveneens voorbarig is de gedachte dat de 76-jarige ex-president dezelfde rol gaat spelen als in 2002 toen zijn marketing afdeling op de proppen kwam met het imago “Lulinha paz e amor”. Volgens het weekblad Istoé keerde hij terug naar de roots met zijn gekend profiel als vakbondsman. Dat wordt trouwens bevestigd door zijn uitspraken die een ommekeer aantonen.

LulBrasi

In 2002 was er de brief “Carta aos Brasileiros”, opgesteld na de ervaringen bij vorige verkiezingen waar hij telkens verloor omwille van zijn radicaal imago. In die brief werd beloofd dat de democratische spelregels zouden gerespecteerd worden, alsmede het gezond verstand m.b.t. het macro-economisch beleid. De keuze van zijn vicepresident, zakenman José Alencar, onderlijnde dit alles. Lula beloofde toen “een nieuw model, de vrucht van uitgebreide nationale onderhandelingen met een unieke alliantie, een nieuw sociaal contract dat zou zorgen voor een groei, samenhangend met een forse stabiliteit”. De markten waren gerustgesteld, zonder enige scheuring aan de horizon merkbaar. En zo geschiedde.

De flirt met ex-gouverneur Geraldo Alckmin lijkt een déjà vu, maar daar houden de gelijkenissen op. Het is de tendens dat afspraken verbroken gaan worden, dat het uitgavenplafond in de steek gelaten wordt, dat er een discussie komt over een reglementering van de media (t.t.z. censuur), dat privatiseringen afgestopt worden, dat Petrobras zal gebruikt worden om de economische politiek te bepalen (met tussenkomst in de brandstofprijzen) en dat de schulden van kleine ondernemers en studenten met een beurs geschrapt worden. Ook ligt een terugkeer van de ontwikkelingspolitiek in de verwachtingen (waardoor de regering van Dilma Rousseff onderuit ging).

Partijvoorzitster van de PT, Gleisi Hoffmann, maakt brandhout van de ondernemerswereld en zegt dat het niet meer nodig is dat de campagneleiders van Lula een brief moeten opstellen zoals in 2002. Ze zegt erbij dat er geen contracten zullen verbroken worden, maar ook dat “een gezeur van de markten” niet welkom zal zijn. Volgens haar is er sprake van een “dollarisering” van de brandstoffen die enkel bedoeld is “om de aandeelhouders van Petrobras te verrijken, op kosten van de bevolking”. Op Twitter schreef ze dat “het uitgavenplafond – een wet die geen banen opleverde – toe is aan herziening, en dat er een einde zal komen aan het voedselprijsbeleid, wilde privatiseringen en aan contracten die schadelijk zijn voor het land”.

De signalen van het toekomstige economische programma van de ‘petistas’ zorgt alvast voor geruchten tussen ondernemers, economisten en geallieerden van Lula, en vormt een tegenstelling in de campagne, de ergste sinds Lula verklaarde tegen Spaanse journalisten dat hij sympathiek stond tegenover de dictatuur van Daniel Ortega in Nicaragua. De PT-leider liet ex-minister Guido Mantega een artikel schrijven over zijn economisch standpunt, verschenen in de krant Folha de São Paulo. Dat werd een ramp. Mantega leidde het economisch beleid van de PT-regering tussen 2006 en 2014. Hij viel in ongenade nadat het land in een recessie duikelde, onder Dilma Rousseff.

Een andere episode die zorgt voor onrust, is de aankondiging dat hij van plan is om de hervorming van de arbeidswetgeving, gerealiseerd door de regering Michel Temer, weer om te keren, gemotiveerd door het Spaanse voorbeeld. Het is belangrijk dat Brazilianen nauwlettend volgen wat er gebeurt in de arbeidshervorming in Spanje, waar president Pedro Sánchez werkt aan het herstellen van de rechten van werknemers.

LulaSanchez
De Spaanse leider Pedro Sanchéz en Lula

De voordelen van de nieuwe normen, zoals bepaald onder de regering Temer, worden genegeerd. In vakbondskringen is men alvast opgetogen, dromend van een terugkeer van de vakbondsbijdragen. Het enthousiasme over dit onderwerp is zo groot dat er reeds een (virtuele) ontmoeting plaatsvond (op dinsdag 11 januari) met Spaanse vertegenwoordigers met de belangrijkste namen over dit onderwerp bij de campagne: Lula zelf, Gleisi Hoffmann, Aloizio Mercadante (ex-minister van Opvoeding en voormalige stafchef) en de zes voornaamste vakbonden (CUT, Força Sindical, UGT, CTB, Nova Central en Intersindical). Ex-PSDB figuur Geraldo Alckmin, genoemd als mogelijke kandidaat vicepresident, maakte van de gelegenheid gebruik om te stellen dat hij “verontrust” was door dit voorstel, ondanks het feit dat dit al herhaaldelijk werd verdedigd door de arbeiderspartij in de voorbije jaren.

Het PT-offensief toont aan dat Lula denkt genoeg slagkracht te hebben (of gebrek aan nieuwe ideeën, zouden critici zeggen) om oude, anachronistische voorstellen te steunen die eerder al roekeloos zijn gebleken. De grieven van een verblijf achter de tralies van 580 dagen, onterecht volgens Lula en zijn aanhangers, ontnamen het laagje vernis van de voormalige vakbondsafgevaardigde. In de steek gelaten door het bedrijfsleven en politici, die de glorie met hem deelden in de hoogtijdagen van het presidentschap, lijkt hij meer te worden beïnvloed door de kameraden die hem in de magere jaren verdedigden. Het verloop van de campagne zal uitwijzen in hoeverre hij vasthoudt aan oude stellingen. Misschien predikt hij enkel tot reeds bekeerden, een fout die ook door Bolsonaro wordt gemaakt. Mogelijk wordt dat nog overwonnen door zijn pragmatisme en politieke flair.

Bronnen: UOL NotíciasVejaGazeta do PovoIstoéFolha de São Paulo

Foto's: Twitter - Instagram - Ricardo Stuckert