KWK

De regering bevestigde deze week dat de uitkering Auxílio Brasil, de nieuwe naam van de Bolsa Família, zal uitbetaald worden vanaf volgende maand, ter waarde van R$ 400 (vandaag € 61). De aankondiging werd gedaan door de minister van Burgerschap João Roma die geen details gaf over de herkomst van het geld (hij weet het gewoon niet, evenmin als de rest van de regering).

Tijdens een evenement zei minister van Economie Paulo Guedes (foto boven) dat het programma kan worden gefinancierd met R$ 30 miljard, boven het uitgavenplafond. Volgens Guedes moet de regering een ‘waiver’ (een tijdelijk pardon) aanvragen voor het afwijken van dat plafond. Ondanks deze wankele uitleg belooft hij dat het fiscaal compromis zal nageleefd worden.

De financiële markten reageerden als verwacht, met een verhoging van de intresten. Paulo Guedes  is de economische vertrouweling van president Bolsonaro, de Chicago boy die er belang aan hecht om de inhoud van de publieke koffers in evenwicht te houden, zo klonk het toch in 2018. Maar dat is al lang geleden. Nu het doorbreken van het uitgaven plafond verdedigen betekent het einde van de fiscale hoop van het land, voor wie dat nog had.

Sheik
Zoon en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro maakte intussen een uitstapje naar Dubai waar hij zich liet fotograferen als een sheik, samen met zijn echtgenote en kind. Er kwam erg veel kritiek op het plaatje, voornamelijk met verwijzingen naar de kosten op de nek van de belastingbetaler op een moment van een economische crisis in een land waar weer honger geleden wordt (zie lager).

Het worden moeilijke dagen voor de investeerders, ook al is het niet de eerste keer dat de financiële markt praat over een dollarkoers van R$ 6, aldus de krant Folha de São Paulo. Ook de Amerikanen zullen het deze keer niet oplossen.

Het is zoals Dilma Rousseff het ooit zei: “Bij verkiezingen mag men duivels tewerk gaan”. Het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie Pandemia zorgt voor een bijzonder negatief beeld van de president, zijn zoontjes en het clubje fanatieke aanhangers, dit bovenop de desastreuze resultaten van de peilingen. Het imago moet dan ook omhoog gekrikt worden, kost wat kost. In de dromen van eender welke politicus drogen de geldbronnen immers nooit op, en als de rekening later gepresenteerd wordt, dan is die meestal voor de opvolgers in het volgende mandaat (bij voorkeur politieke tegenstrevers).

Het mag dan ook geen wonder heten dat de dollar op vrijdag een koers haalde van R$ 5,75 en dat de beurs van São Paulo een klap kreeg van 4,5%, vooral nadat bekend werd dat enkele spilfiguren van het ministerie van Economie er de brui aan gaven en opstapten. Collega’s van Paulo Guedes steken het niet meer weg dat ze ook hem liever zien gaan, maar daar is tot op dit moment nog geen sprake van, ook al liep er een vals bericht via de sociale media dat hij zijn ontslag ingediend had en dat dit bevestigd was door CNN Brasil, die dat op zijn beurt snel ontkende.

PT-leider en ex-president Lula wil inmiddels geen kritiek horen op de uitkering die Bolsonaro wil toekennen aan de Brazilianen die dat het meest nodig hebben, vooral zij die in het noordoosten wonen en bereid zijn om op hem te stemmen. Dat is volgens hem geld van het volk, en dat moet dus terugstromen naar de bevolking, behalve dat hij R$ 400 nog te weinig vindt. Naar verwachting zal de arbeiderspartij een uitkering van R$ 600 verdedigen, en daar ook voor vechten in het parlement en in eender welk tribunaal als dat nodig is, zelfs … al zou Bolsonaro daar profijt uit trekken.

Volgens Lula begrijpt het volk niets van een uitgavenplafond en intereseert het hen ook niet als dat doorbroken wordt. Eergisteren stemde de partij massaal in de Kamer om een wetsvoorstel goed te keuren dat de bevoegdheden van het openbaar ministerie omlaag haalt. Maar ze werden verslagen.

Het doek valt

Gedurende zes maanden via uren en uren live uitzendingen, kon gans Brazilië met veel spanning kijken en luisteren naar het relaas van vele getuigen, en het bekgevecht tussen de leden van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19. De commissie, waarvan de meerderheid samengesteld was uit leden van de oppositie, deden verontwaardigd verwoede pogingen om te bewijzen dat vele duizenden doden konden vermeden worden, mocht de regering de protocols gevolgd hebben, en niet zolang getreuzeld hebben om de Brazilianen te vaccineren.

De pro-regeringsleden van de commissie probeerden aan te tonen dat het ministerie van Gezondheid er werkelijk alles aan deed om de pandemie te bestrijden, inclusief de doorgave van honderden miljoenen reais aan deelstaten en gemeenten. De CPI (Comissão Parlamentar de Inquérito) vormde een spektakel waardoor enkele senatoren plots een bekendheid kregen die ze voordien nooit hadden.

RC

Vorige woensdag presenteerde rapporteur Renan Calheiros (foto) het eindverslag, verwoestend voor het imago van de regering als geheel, en voor president Jair Bolsonaro in het bijzonder. Hij wordt beschuldigd van charlatanerie, valsheid in geschrifte en verscheidene andere strafbare feiten. Het begrip ‘genocida’ werd verwijderd uit het rapport door Renan Calheiros. De leden van de commissie, waarvan enkelen een alternatief rapport opstelden, hebben tijd tot volgende woensdag wanneer er gestemd wordt. Pas daarna zal het verslag met alle aanklachten ingediend worden bij de bevoegde autoriteiten. Pizza in zicht? (het oude gezegde: in Brazilië eindigt alles in een pizza – ‘acabar em pizza’ = een situatie zonder oplossing, m.a.w. eindigend in straffeloosheid)

Wat er nog voorafging

De parlementaire onderzoekscommissie Covid-19 liet maandag families van slachtoffers aan het woord die uitvoerig hun beklag deden over overvolle hospitalen, de moeilijkheden van de achterblijvenden, en gaven kritiek op de regering Bolsonaro. Brazilië kende op dat moment 603.324 doden en 21,6 miljoen besmettingen.

Rand

De getuigenissen, bij momenten bijzonder ontroerend, bevatten erg veel kritiek op president Jair Bolsonaro, en verklaringen ten voordele van de vaccinatie. Sinds het begin van de pandemie gaat de president in tegen de wetenschap, samenscholingen veroorzakend, kritiek gevend op het gebruik van mondmaskers, de reeds verworpen thesis van groepsimmuniteit en bevestigend dat hij zich niet zal laten inenten. Nationale en internationale entiteiten bevelen net dergelijke maatregelen aan: vaccinatie, gebruik van mondkapjes, handen wassen, het gebruik van alcohol gel en het vermijden van aglomeraties.

Katia

Katia Shirlene Castilho dos Santos verloor haar ouders aan de ziekte: “De pijn is erg groot, maar de drang naar gerechtelijkheid nog groter.Ik ben vandaag hier om de families te vertegenwoordigen die dezelfde pijn ervaren, en daarom ben ik zo geëmotioneerd. Levens, dromen, geschiedenissen werden afgebroken door zoveel nalatigheden. En wij wensen rechtvaardigheid. Het bloed van alle slachtoffers loopt door de handen van elkeen die het virus onderschatte”.

Studente Giovanna Gomes Mendes da Silva (19), vertelde hoe ze haar vader en moeder verloor, en nu voor haar zusje van 11 moest zorgen. Zij zei tegen de senatoren dat ze een “emotionele en financiële” impact moest verwerken: “Wij hadden twee steunpilaren in ons leven, de mensen die voor ons zorgden, onderhielden, alles voor ons deden. Nu hebben we niemand meer, ook niemand die ons hiermee helpt. Gelukkig zijn er nog enkele familieleden en vrienden van onze moeder die, met het weinige wat ze zelf bezitten, ons begonnen te helpen”.

Verpleegster Mayra Pires Lima verloor haar zus. Mayra woont in Manaus. Haar zus laat vier kinderen na: “In de vijf dagen van de eerste symptomen, moest zij naar de intensive care, maar er was geen bed vrij. De stad Manaus werd een woestijn. De enige mensen die nog te zien waren in Manaus, waren de professionals van de gezondheidszorg, de politie en de essentiële diensten. Wanneer de ganse bevolking ziek wordt, dan mag je grote hoeveelheden zuurstof sturen maar dan lost dat de zaken niet meer op”.

VidaJustica

Een van de getuigen was Antônio Carlos Costa, de leider van de NGO Rio de Paz. Voor hem is Bolsonaro “alles wat je niet verwacht van een president”:

“Ik zag hem nooit één traan laten uit medelijden of uit verdriet voor het Braziliaanse volk. Voor zover wij weten bezocht hij nooit een favela of een hospitaal om de mensen uit de zorg een hart onder de riem te steken. Hij richtte geen enkel woord naar de getroffen families of een poging om hen moed in te spreken”.

Costa zei dat hij “perplex en met verontwaardiging” toekeek hoe Bolsonaro anti-democratische manifestaties steunde die samenscholingen veroorzaakten, hoe hij schold naar journalisten, de bevolking bestempelde als “doetjes”, de draak stak met mensen met ademhalingsmoeilijkheden, tochtjes maakte over het water met een jet-ski, voetbal speelde, een pastel at op straat, een militaire tussenkomst promoveerde, geneesmiddelen aanbeveelde waarvan de werking niet bewezen werd, inging tegen het gebruik van mondmaskers, het houden van sociale afstand afkeurde, de draak stak met de dodelijkheid van het virus.

In het filmpje hieronder ziet u hoe Bolsonaro mensen met ademhalingsmoeilijkheden nabootst – op 1:22

“Vergeef me nog eens deze uitbarsting: belachelijk, belachelijk! Niemand zou dit aanvaarden in eender welke vrije en ontwikkelde natie”, zo besloot Costa.

MarcioAntonio

Een van de meest emotionele getuigenissen kwam van taxichauffeur Márcio Antônio Silva (foto) uit Rio de Janeiro, een lange aanklacht waarbij het doodstil werd bij iedereen in de commissie, en sommigen zelfs hun tranen niet konden bedwingen. Tijdens zijn getuigenis regende het opmerkingen bij Twitter als “Dit kan ik niet langer aanzien of horen”.

Humberto

In juni van vorig jaar ging een legertje dwazen zover om een vredevolle demonstratie van de sociale beweging Rio de Paz aan te vallen, op het strand van Copacabana (Rio de Janeiro). Veertig vrijwilligers plaatsten houten kruisen in het zand aan 100 grafkuilen. Een Bolsonaro aanhanger liep later het strand op en begon de kruisen uit te rukken. Enkele andere aanhangers die toekeken, gaven kritiek op “links”.

Márcio Antônio verloor zijn zoon Hugo in april door covid-19. Hij maakte deel uit van de demonstratie en besloot om in te grijpen. Verontwaardigd liep hij het strand op en stak alle uitgerukte kruisen opnieuw in het zand.

Tegen de leden van de commissie zei hij: “Onze pijn is geen gezeur, wij zijn geen paljassen. Ik denk dat wij een verontschuldiging verdienen van de hoogste autoriteit van het land. Het gaat hier niet om politiek – om deze of gene partij. Wij hebben het hier over mensenlevens. Iedere getuigenis hier draagt bij tot de vorige en de volgende. De laatste keer dat ik bij mijn zoon was, stak hij in een zak. Ik heb moeten bidden om de kracht te vinden om mijn zoon te herkennen, want als vader, was dat het laatste wat ik voor hem kon doen. Ik kon hem niet meer omhelzen. Ik had zelfs kleren bij voor hem. Ik slaagde er niet meer in om een symbolische actie uit te voeren. Ik stond drie uur te wachten aan de poort van de begraafplaats, of zelfs vier, kijkende naar een begrafenisvoertuig, wetende dat hij daarin lag, wachtend om begraven te worden”.

RandolfeSenator Randolfe Rodrigues ondersteunt de wenende Márcio Antônio Silva voor het parlement waar de NGO Rio de Paz 600 witte zakdoeken ophing, ter herinnering aan de meer dan 600.000 slachtoffers van de pandemie.

“En voor alles wat daarna volgde, telkens als dit in het belachelijke getrokken werd, iedere glimlach, ironie, lucht ik hier mijn hart op, maar het was bijzonder moeilijk, ik kan dat niet begrijpen. En daarom is deze commissie zo belangrijk voor mij, omdat er iemand was die zei: ‘So what, wat wil je dat ik doe’. Nu is er iemand die zegt ‘We gaan iets voor u doen’. Het is niet belangrijk of het om een politieke partij gaat, dat wil ik niet eens weten. Dit hier, is geen circus”, aldus Márcio.

Zoon 01, senator Flávio Bolsonaro, gaf commentaar op de getuigenissen via Twitter en schreef dat de getuigen geselecteerd werden om de president in diskrediet te brengen, en: “Deze commissie gaf geen R$ 1 aan zij die honger leden tijdens de pandemie, Bolsonaro hielp wel”…

Wansmakelijk

Als er een prijs zou bestaan voor de meest wansmakelijke grap, dan ging die deze week zonder enige twijfel naar Flávio Bolsonaro.

Gevraagd naar de manier waarop zijn vader, president Bolsonaro, zal reageren op het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie covid-19, antwoordde de senator: “Ik denk dat hij op deze manier zal reageren, kennen jullie zijn schaterlach? Hahahahahahaha (zijn vader nabootsend), want er is geen andere manier om daarop te reageren. Wat senator Renan Calheiros (de rapporteur van de commissie) deed, is een wansmakelijke grap”, en:

“Het verslag, dat meteen als ongrondwettelijk kan beschouwd worden, bevat niets dat van enig nut is. Hij bewees een slechte dienst aan de bevolking. Het grootste corruptieschandaal waar de regering van beschuldigd wordt door de commissie gaat over een vaccin dat niet eens aangekocht werd, waarvoor geen enkele real van de belastingbetaler uitgegeven werd, maar zij praten over corruptie”, aldus Flávio.

Hier kan u het filmpje bekijken.

Recht op antwoord

De advocaat-generaal van de republiek (AGU – Advocacia-Geral da União) stuurde een buitengerechtelijk bevelschrift naar het tijdschrift Istoé met de vraag om een recht op antwoord op de cover van de jongste uitgave waarop de president afgebeeld wordt als Hitler.

Die uitgave verscheen vorige vrijdag met alls titel op de cover “De abominabele praktijken van de koopman van de dood”. Bolsonaro kreeg een snorretje opgeplakt met het woord “genocida”. De reportage van het weekblad ging over het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19 dat voorgelezen werd door rapporteur, senator Renan Calheiros.

In de tekst van het artikel stond te lezen: “Brazilië beleeft zijn Neurenberg moment. Het moment is aangebroken om de afmetingen te tonen van de catastrofe die door de president en zijn aanhangers opgewekt werd. En dat is waar deze commissie mee bezig is”. De vergelijking met de dictatuur van Hitler werd gemaakt omdat het eindrapport uitwijst dat de president praktijken van dat regime toepaste: “Bolsonaro sponsorde onmenselijke experimenten, geïnspireerd door de nazi-verschrikking”.

Het AGU zegt dat het weekblad “niet de waarheid weergeeft van de feiten en dat het beeld van de president van de republiek, als staatshoofd en hoofd van de regering aangetast wordt, in het binnenland en in het buitenland”.

DireitoResposta

Het orgaan wil dat in de volgende uitgave de cover aangepast wordt met het beeld dat zij vooropstellen en dat de titel “Architect van de Tragedie” vervangen wordt door “Levens, werkgelegenheid en waardigheid”. Het beeld toont Bolsonaro tijdens de parade van de nationale feestdag (7 september), omarmd door Brazilianen.

De hongermarkt

De fotograaf Flávio Costa uit Recife – Pernambuco, begon met de publicatie van foto’s met etensresten, netjes verpakt en met een prijsetiket, dit om de honger in Brazilië aan te klagen. Hij zag zich verplicht om de plaatjes te voorzien van de nodige uitleg omdat ze zoveel verontwaardiging opriepen. Hij publiceert de foto’s onder de omschrijving “De hongermarkt”.

Flávio: “Ik wou dat het echt leek, maar de situatie is surreëel. In het Brazilië van vandaag, als je een bordje ziet met etensresten dat te koop wordt aangeboden, zonder de nodige uitleg, dan denk je dat het echt waar is”.

Vorige maandag circuleerde er een video op het internet waarop te zien was hoe arme inwoners van Fortaleza naar voedselresten zochten in een vuilniswagen. De verkoop van rundsbeenderen, die anders weggegeven werden, werd een realiteit in sommige Braziliaanse steden.

Dit alles bracht de fotograaf op het idee van “de hongermarkt”. De polystyreen bordjes zijn dezelfde die gebruikt worden in supermarkten en andere winkels waar levensmiddelen verkocht worden. Hij vult ze met etensresten, pakt het mooi in en kleeft er een prijsetiket op, enkel maar om te fotograferen en om de situatie aan te klagen.

SobraHamburg

De eerste foto toonden de resten van een hamburger en werd gepubliceerd op 10 oktober. De foto kreeg meer dan 14.000 likes en werd meer dan 1 miljoen keer bekeken. Het was na een golf van kritiek dat het nodig was om uitleg te geven.

Flávio Costa: “Het absurde is net dat de getoonde foto er echt uitziet, zonder de nodige bijkomende uitleg”.

Bronnen: G1 – Veja – Folha de São Paulo – Estadão – O Globo – Metrópoles

Foto's: Isac Nóbrega/PR - Fotos Públicas - Flávio Costa - Edilson Rodrigues - Pedro França/Agência Senado