Neurenberg

“Gedurende de groei van het nazisme ontbrak het niet aan signalen over de tragedie in ontwikkeling, maar de afmetingen van die tragedie werden pas goed duidelijk na de beoordelingen door het tribunaal van Neurenberg, en het blootleggen van de concentratiekampen die de verschrikking in beeld toonde. Door het naderende einde van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19, kijkt Brazilië tegen zijn Neurenberg moment aan”, zo begint het hoofdartikel in de jongste uitgave van het weekblad Istoé, met als titel “Arquiteto da tragédia” (Architect van de tragedie).

President Bolsonaro en 40 van zijn aanhangers, waaronder ministers en nauwe medewerkers, zullen aangeklaagd worden voor misdaden die geanalyseerd en uitgezocht werden door juristen. Om effectief straffen uit te spreken, zal het nodig zijn om de institutionele barrières te doorbreken die hij wist op te bouwen.

BolsoGeno

Senator Renan Calheiros (MDB), de rapporteur van de commissie, bevestigde dat het eindrapport zal aantonen dat Bolsonaro praktijken toepaste van het nazi regime, en omschrijft hem als “de koopman van de dood”. Hij haalt hierbij twee voorbeelden aan die volgens hem macabere herinneringen oproepen aan het Derde Rijk: de zaak van de ziekenhuisketen Prevent Senior en een experiment met het middel proxalutamida dat 200 vrijwilligers naar de dood leidde in de staat Amazonas.

Calheiros somt een lijstje op van de misdaden waaraan Bolsonaro en zijn volgelingen zich schuldig maakten: het stimuleren van de epidemie met de dood tot gevolg, dood door nalatigheid, genocide tegen de inheemse bevolking, wanbeleid, charlatanerie, misbruik van publieke middelen, overtreding van hygiënische regels, aanzetten tot misdrijven en vervalsing van documenten.

Naast Bolsonaro zullen aangeklaagd worden: Eduardo Pazuello (ex-zorgminister), Marcelo Queiroga (huidige zorgminister), Onyx Lorenzoni (Werk en Sociale Zekerheid), Ernesto Araújo (ex-minister van Buitenlandse Zaken), Wagner Rosário (Rekenhof) e Osmar Terra (ex-minister voor Burgerschap). Verder ook nauwe medewerkers als Fábio Wajngarten (ex-secretaris van Secom – het communicatie orgaan v/d regering), Ricardo Barros (regeringsleider in de Kamer), en zakenlui die thuishoren in de clan Bolsonaro zoals Luciano Hang en Carlos Wizard. Ook de zonen van de president staan op het lijstje: raadslid Carlos Bolsonaro voor de verspreiding van fake nieuws, en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro voor zijn tussenkomt in de financiering van dat netwerk.

Renan Calheiros en de andere leden van de commissie zijn zich heel goed bewust van de kansen dat er pogingen zullen zijn om de aanklachten in de doofpot te steken, niet in het minst door de mogelijke beschermende houding van procureur-generaal Augusto Aras die, dankzij Bolsonaro, net twee jaar verlenging kreeg in zijn functie, en mogelijk zelfs een goede kans maakt op een zetel in het hooggerechtshof STF, de natte droom van eender welke jurist die zichzelf respecteert.

BolsoMercador

Het artikel, dat u hier in zijn geheel kan lezen (Portugees) wordt aangevuld met illustraties die moeten aantonen dat Bolsonaro kan vergeleken worden met Hitler, iets wat extra in de verf gezet wordt op de cover van het blad. Dat leidde alvast tot een forse discussie op de sociale media over ethiek en sensatiezucht. Journalist Ricardo Noblat lanceerde een snelle peiling: “Bolsonaro zegt dat Renan Calheiros een ‘bandiet’ is. Renan omschrijft Bolsonaro als een ‘genocida’. Wie heeft gelijk: Bolsonaro, Renan of allebei?

Lorem ipsum

De officiële website van de federale regering publiceerde vrijdag een pagina, gewijd aan 1.000 dagen van het beleid Bolsonaro. Het einige wat ontbrak was… de inhoud.

Als titel stond er te lezen “Duizend Dagen van een ernstige regering, eerlijk en werkend” en “Duizend dagen van een constitutionele regering, efficiënt en broederlijk”.

LoremIpsum

In plaats van een daaropvolgende tekst met meer uitleg, werd de klassieke Latijnse tekst ‘Lorem ipsum’ gepubliceerd, normaal gebruikt in een grafische omgeving om de tekst te simuleren die er nog moet komen. Ongeveer vier uur na de plaatsing van de Latijnse woorden, werd de pagina verwijderd, ook al is Lorem ipsum wellicht een goede omschrijving voor het beleid van deze regering. Immers, in een uitgave van 1994 van het tijdschrift ‘Before & After’ wordt ‘Lorem ipsum …’ herkend als een verhaspelde Latijnse versie van een passage uit de Finibus Bonorum et Malorum, een verhandeling over de theorie van de ethiek, geschreven door Cicero in 45 v. Chr. De zin ‘Lorem ipsum …’ is ontleend aan de tekst ‘Neque porro quisquam est qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit …,’ die zoveel betekent als ‘Niemand houdt van pijn, zoekt de pijn op en wil pijn hebben alleen om de pijn zelf…’.

Als een duivel in een wijwatervat

“Als het om verkiezingen gaat, dan mag je duivels tekeer gaan”, zo zei ooit Dilma Rousseff, de opvolgster van Lula die het gegeven ook in de praktijk bracht en haar politieke tegenstanders (vooral Marina Silva maar ook Aécio Neves) brutaal onderuit haalde.

Journalist Germano Oliveira:

“Ex-president Lula toonde zich reeds bereid om te breken met eender welke waarde, ethisch, moraal of ideologisch, enkel maar om terug te kunnen regeren. Dit valt onder de noemer “Alles mag bij verkiezingen”. Het meest recente voorbeeld hiervan is de aantrekking tot zijn machtsproject van voormalige “verraders” van de MDB die Dilma ten val brachten, aldus omschreven door de PT.

De overgrote meerderheid van de arbeiderspartij heeft die “MDBistas” nog niet vergeven, maar Lula haalt zijn schouders op voor deze moralisten en staat erop om te dineren met de verraders van destijds, vorige week in Brasília, in de woning van ex-senator (en ex-senaatsvoorzitter) Euníco Oliveira (foto hieronder), onderzocht wegens corruptie, net als hijzelf.

Eunicio-Oliveira

Maar als Lula reeds de spons over het verleden haalde, dan is dat niet het geval voor de kopstukken van de MDB die laten merken dat ze nog steeds de aanvallen op hun persoon niet vergeten zijn, louter omdat ze ex-president Dilma straften voor haar creatieve boekhouding. José Sarney, Renan Calheiros, Romero Jucá en gouverneur Ibaneis Rocha (DF) waren dan ook afwezig.

De kopstukken van de MDB hebben inmiddels wel begrepen dat Lula dit wil gebruiken als een trapladder, om gematigder over te komen, en om hen vervolgens, eenmaal als hij aan de macht is, weer buiten te schoppen. Het volstaat om vast te stellen dat Lula nu al het einde predikt van het uitgavenplafond, in het leven geroepen door Michel Temer (MDB), het stopzetten van de privatiseringen en een herziening van de verschillende hervormingen, de voornaamste vlaggen van zijn partij.

Hetzelfde gebeurt met de centrumpartijen. Lula holt de PP van Ciro Nogueira en Ricardo Barros achterna, alsmede de PL van Valdemar Costa Neto, allemaal onderzocht voor corruptie waarvan vele zaken die gebeurden toen ze geallieerden waren van de PT-regeringen.

Echte ‘petistas’, zoals die van de vakbonden, halen hun neus op voor die toenaderingen, want het waren deze allianties waardoor verscheidenen onder hen achter de tralies belandden, inclusief Lula.

Dirceu-Jose

Nu kunnen mensen als Zé Dirceu (foto), die terugkeerde naar de coördinatie van de Lula-strategie en die tot voor kort ook zelf achter de tralies zat wegens corruptie, zeggen dat dit deel uitmaakt van het pragmatisme van links, zoals gebeurde in 2002, het jaar waarin de PT voor het eerst aan de macht kwam. Dirceu vergeet hierbij dat het imago “Lulinha paz e amor” enkel werkte dankzij de misleidende “Brief aan de Brazilianen” waarin een regering met sociale rechtvaardigheid werd beloofd, maar die in werkelijkheid voornamelijk diende om de zakken te vullen van gewetenloze zakenlui door middel van gesubsidieerde BNDES-leningen. Dit om nog maar te zwijgen over de grootste aanval op de schatkist in de geschiedenis van het land, vooral op de kas van Petrobras.

Het zou correct zijn dat Lula zich verontschuldigt bij de kiezers voor de diefstal die zijn partij pleegde op de natie, een mea culpa voor de excessen die door hem en zijn troepen begaan werden in 13 jaren fraude. Niets daarvan echter: de oude Lula, onder druk van de extreem-linkse fractie van de PT, blijft een regulering van de pers (in werkelijkheid censuur van de vrije pers) verdedigen, het toepassen van een reeks economische maatregelen waardoor het land weer achterstand zal oplopen, en de totale begrafenis van het Lava Jato onderzoek, met daarnaast pogingen om allianties af te sluiten met de oude politiek.

En dat is de reden dat vele kiezers zowel Bolsonaro als Lula blijven afwijzen.”

Vrouwenhater

De uitspraak “Nós podemos fazer o diabo quando é a hora de eleição” (bij verkiezingen mogen we duivels tewerkgaan) komt, zoals vermeld in het vorige bericht, van Dilma Rousseff. Zij sprak deze woorden uit in 2013, in João Pessoa – Paraíba, bij de overdracht van een reeks sociale woningen van het programma “Minha Casa Minha Vida”.

Er is niet veel verbeelding nodig om je daar wat bij voor te stellen, inclusief het zwart maken van politieke tegenstanders, schelden, liegen en bedriegen.

JoaoSantana

De voormalige marketingman van de PT, João Santana, verkocht vier maanden geleden zijn diensten aan de (linkse) partij van presidentskandidaat Ciro Gomes (PDT), voor R$ 250.000/maand. Zijn tussenkomst is duidelijk merkbaar in het spel waarin Gomes nu overal tegelijk lijkt aanwezig te zijn, vooral op de sociale media. Gomes gebruikt hierbij niet zelden grof geschut waarbij zowel gemikt wordt op Jair Bolsonaro als op de arbeiderspartij PT. Hij is immers niet vergeten hoe Lula hem links liet liggen bij de vorige verkiezingen toen de ex-president nog achter de tralies zat, en de voorkeur gaf aan Fernando Haddad die uiteindelijk het onderspit moest delven voor de extreemrechtse kapitein. Ciro Gomes verdween van het toneel na de eerste kiesronde, en vloog naar Parijs, zwaar teleurgesteld door de houding van Lula.

CirG

Ciro verklaarde deze week dat hij het wel gehad heeft met het lulopetisme, en dat hij er zeker van was “dat de ex-president samenzweerde met anderen om zijn eigen opvolgster te laten afzetten door een impeachmentprocedure”. Tegen de krant Estadão zei Gomes dat hij destijds tegen de afzetting was van Dilma Rousseff, maar dat Lula nu weer opnieuw toenadering zoekt tot de mensen van de MDB en de centrumpartijen die destijds de afzetting bewerkstelligden.

DilmaFB

Dilma Rousseff reageerde op zijn uitspraken, beschuldigde Gomes ervan dat hij “schaamteloos loog”. Gomes reageerde op zijn beurt, omschreef haar onder meer als de onbekwaamste president in de geschiedenis van Brazilië wat er uiteindelijk toe leidde dat Dilma zei dat hij een “grote vrouwenhater” is, en hem vergeleek met Bolsonaro door te zeggen dat hij “systematisch de feiten verdraaide, een eigenschap die hij deelde met de huidige president”.

Politieke wetenschappers zeggen dat de uitspraken van Gomes een politieke strategie zijn om te rivaliseren met de PT. Gomes wedt erop dat Bolsonaro de tweede ronde niet zal halen volgend jaar. Hij probeert zich dan ook te verkopen als de meest geschikte figuur voor een derde weg door kritiek te geven op het beleid van Lula en Dilma. Volgens die wetenschappers zal hij blijven doorgaan op de ingeslagen weg tot volgend jaar. Zij vinden ook dat de beschuldiging dat hij een vrouwenhater is, niet opgaat: hij verwerpt gewoon alles wat hij niet in zijn spiegel ziet. Zijn uitspraken zijn er vooral op gericht om de tegenstanders, alle tegenstanders, zwart te maken en uit te schakelen.

Gomes heeft moeilijkheden om betere resultaten te halen in de peilingen. De jongste hiervan door Ipec plaatst Gomes op de derde plaats, met 8% van de intentie stemmen, na Bolsonaro (23%) en Lula (48%). Hij richt zich dan ook vooral op de spijtoptanten van Bolsonaro, kiezers die ook geen uitweg zien via Lula en de PT.

Pazuello: waar hij zit of uithangt, en wat hij (niet) doet

Generaal Eduardo Pazuello, tevens ex-zorgminister, moest opstappen in maart van dit jaar nadat zijn positie niet meer houdbaar was. President Bolsonaro besloot hem politiek te blinderen en stelde hem aan als “speciale secretaris voor strategische onderwerpen” met een maandelijkse vergoeding van R$ 10.166,94 in een 40-uren werkweek. Daarbovenop krijgt hij ook nog eens een salaris van R$ 32.375,16 voor zijn functie als generaal bij de strijdkrachten. Door de beperking van het maandelijkse plafond van ambtenaren van R$ 39.293,32, wordt er op het totaal R$ 3.248,78 ingehouden, maar met een inkomen van € 6.181/maand mag een mens uiteraard niet klagen.

De generaal bekleedt deze functie nu al vier maanden, en volgens de krant Estadão gaat het om een obscure functie met een lege agenda. Pazuello registreerde “interne bezigheden” in 59 werkdagen. Op 13 andere data werd de uitdrukking “zonder officiële afspraken” gebruikt; op 9 andere werkdagen werd helemaal niets geregistreerd. Met andere woorden, op 81 van de 91 werkdagen dat hij die functie bekleedt, 89% van het totaal, is het onbekend wat de generaal eigenlijk uitvoerde.

Ook ambtenaren, tewerkgesteld in het Palácio do Planalto, weten niet wat Pazuello eigenlijk doet. Ze komen hem ook zelden tegen in de gangen van het gebouw.

PazBolsoRJGeneraal Eduardo Pazuello, links naast Bolsonaro, tijdens een politieke meeting in Rio de Janeiro.

Naast die “interne bezigheden” of dagen dat er helemaal niets geregistreerd werd, staan er wel 6 reisjes genoteerd in het kader van zijn functie, met vliegtuigtickets betaald met belastinggeld, en het recht op dagvergoedingen. Twee van die reisjes hadden Manaus als bestemming, waar een deel van zijn familie woont. De motieven van deze verplaatsingen, eentje in juli en de tweede in augustus, worden niet vermeld. Drie andere uitstapjes waren om president Bolsonaro te begeleiden voor een of andere ceremonie, zoals de wissel van het commando voor speciale operaties, in de stad Goiânia, op 27 augustus. Bij die reis kreeg hij een dagvergoeding van R$ 364. Op die manier trok hij samen met Bolsonaro ook naar Roirama en naar Rio de Janeiro.

The Bolsonaros

De familie Bolsonaro vormt het onderwerp van een nieuwe documentaire van BBC Two. In drie afleveringen zal de documentaire zijn première kennen in maart van volgend jaar, in Europa en in de Verenigde Staten.

De BBC publiceerde een verklaring op hun officiële website waarin Bolsonaro als “controversieel” omschreven wordt, en zegt dat zijn familie samengesteld is uit politici.

BolFamFB

Van de vijf nakomelingen van Bolsonaro, besloten er slechts twee om geen politieke carrière na te streven: Renan Bolsonaro, zoon 04 die zichzelf probeert te verkopen als een digitale influencer, en Laura Bolsonaro – 10 jaar oud – die reeds als “zwakjes” omschreven werd door haar vader.

Volgens het Britse magazine Televisual gaat het om een verhaal dat gevuld is met hoge risico-drama’s, wapens en God: “”Dit is het verhaal van een opmerkelijke opkomst uit de vergetelheid, van een briljante maar meedogenloze reis naar de definitieve zetel van de Zuid-Amerikaanse macht, vol drama’s, wapens en God”, zo staat er te lezen, en: “Met personages die Shakespeare waardig zijn, is dit een serie over macht, politiek en het gezin – een verhaal dat zich nog steeds ontvouwt en waarvan de gevolgen niet alleen in Brazilië, maar over de hele wereld voelbaar zullen zijn”.

Welja.

Bronnen: Istoé – Folha de São Paulo – UOL Notícias – Estadão – G1 – Olhar Digital

Foto's: YouTube Roda Viva - Fernando Frazão/Agência Brasil - Alan Santos/PR - Fotos Públicas - Comunicação MST - Wikimedia Commons - Twitter - YouTube - Facebook