BolsoAfter

De nieuwe uitgave van het weekblad Veja bevat een exclusief interview met Jair Bolsonaro. Het beeld dat de president in dat interview schetst van het land, van zichzelf en van zijn regering, lijkt grotendeels op dat wat hij in het begin van de week toonde aan de ganse wereld, in New York. Hij heeft het over de gebeurtenissen van 7 september en verzekert dat er geen enkele kans bestaat om de verkiezingen van volgend jaar te “beïnvloeden”. Hij zegt er ook dat zijn regering het uitgavenplafond zal respecteren, geeft uitleg over zijn houding tegenover de vaccinatie tegen covid-19, spreekt over Lula, gedrukte stembiljetten, de parlementaire onderzoekscommissie Pandemia, politieke crisissen en over de economie.

11 Geboden en evenveel vingers

De president, terug in Brazilië na zijn kort verblijf in New York, t.g.v. de Algemene Vergadering bij de Verenigde Naties, twitterde een samenvatting van zijn toespraak aan de wereld. Hij liet er een affiche van maken waarop hijzelf afgebeeld staat, met de hand op zijn linkerborst, zoals hij vaak te zien is bij officiële gelegenheden waar vlaggen geheven worden, of het nationale volkslied te horen is. Een beetje vreemd is dat hij hier zes vingers heeft i.p.v. vijf zoals iedereen. Het effect ontstond door de editie van de foto, in een poging om een schaduw te creëren.

Bolso-Resumo

Het “polydactylie” effect (Polydactylie – van oud Grieks: veel vingers – is het hebben van meer dan vijf vingers of tenen aan een hand of voet) leverde weer heel wat memes en commentaren op via het internet, zoals:

“Ik wist dat deze man radioactief was, maar niet in deze mate”, en “Zes vingers is de kleinste leugen van deze posting”. Verscheidene Twitteraars oordeelden “dat de foto het ontbrekende bewijs was om aan te tonen dat Bolsonaro de vinger roofde van Lula”(Lula verloor ooit zijn pink bij een werkongeval toen hij nog metaalarbeider was). Nog een andere beweerde dat “nine eleven” vanaf nu een nieuwe betekenis krijgt: van president Lula (met 9 vingers) naar president Bolsonaro (met 11 vingers).

Het was de bedoeling van Bolsonaro om even weer te geven wat de belangrijkste punten waren van zijn toespraak. Hij somde 11 topics op, de “Elf Geboden” van president Bolsonaro:

– Amazonië is van ons
– Wij behouden meer (natuur) dan iedereen
– Onze indianen hebben meer grond dan het gebied van Duitsland en Frankrijk samen
– De president gelooft in God
– De president verdedigt de traditionele familie
– Brazilië produceert voedsel voor meer dan 1 miljard mensen in de wereld
– Brazilië verwerpt terrorisme en socialisme
– Vaccineren mag niet verplicht worden
– Neen aan het sanitaire paspoort
– De media liegen dat het barst
– Vrijheid van godsdienst en meningsuiting

Een internaut vatte de korte en enigszins beschamende aanwezigheid van Bolsonaro in New York op deze manier samen:

– Pizza eten op het trottoir
– Picanha bem passada (staartstuk ‘bien cuit’ – goed doorbakken)
– Geen enkele belangrijke bilaterale samenkomst
– Gevallen van covid-19 besmetting bij het ministerie van Gezondheid
– De Brazilianen staan weer eens voor aap

Straatniveau

Het uitstapje van Bolsonaro en zijn ploeg, naar een receptie in New York, kende even een verwarrend moment toen ze opgewacht werden door een klein groepje anti-Bolsonaro betogers. Een tiental mensen riepen “genocida” en “moordenaar”, recht tegenover het kantoor van de Braziliaanse missie naast de VN, in de Upper East Side. Bolsonaro had er net gedineerd en werd eerder al geconfronteerd met protesten aan de receptie waar hij op reageerde door een kalmerend handgebaar.

Naast de manifestatie op straat was er een kleine vrachtwagen die eerder al rondreed in New York met een beeldscherm waarop zinnen vertoond werden als “Bolsonaro is burning the Amazon”.

Bij het buitenkomen haastte Bolsonaro zich om in zijn voertuig te stappen en om weg te rijden, begeleid door zijn veiligheidsmensen.

Een andere vrachtwagen, bestuurd door manifestanten, probeerde zich voor het gevolg te wringen die in een klein busje zaten.

Enkelen van de genodigden van Bolsonaro antwoordden de manifestanten vooraleer in te stappen, maakten nadien gebaren en sloegen op de ruiten van het busje.

BolsoNY
Er waren ook een handjevol pro-Bolsonaro Brazilianen die de president even kwamen begroeten

Minister van Gezondheid Marcelo Queiroga, in andere tijden een gewaardeerde en gerespecteerde cardioloog, stond op van zijn zetel in het busje en toonde zijn middelvinger aan de manifestanten, die hem op dezelfde manier een antwoord gaven. De excellentie vergeet hierbij dat hij eigenlijk zijn vinger opstak naar de bijna 600.000 covid-doden in Brazilië.

Minister van Buitenlandse Zaken Carlos Alberto Franco França maakte het gekende gebaar en richtte een denkbeeldig wapen naar de betogers.

De president sprak niet met de pers, maar plaatste wel een video van het incident op Facebook met de commentaar: “Een half dozijn breinlozen protesteren tegen Jair Bolsonaro tot grote pret van de Braziliaanse pers”, voegde eraan toe dat ze probeerden om van een mug een olifant te maken, en dat ze “buiten zichzelf” waren: “Deze bende weet niet waarover ze spreken. Die horen thuis in een socialistisch land, niet hier in de USA”, zo schreef hij. Later zei hij nog dat er meer reporters waren dan manifestanten.

BolsoPizza

Bolsonaro en zijn gevolg lieten zich ook opvallen door een pizza te eten op straat omdat ze niet binnen mochten. Bolsonaro weigert nog altijd om zich te laten inenten tegen covid-19. In New York krijgt men geen toegang tot gesloten lokalen zonder een bewijs van inenting te tonen. Dit werd nog eens herhaald voor de ingang van het Braziliaanse grillrestaurant Fogo Do Chão waar de uitbater een afscherming plaatste zodat de president er rustig kon eten. Hij at er ‘picanha bem passado’ (goed doorbakken staartstuk), tot grote afschuw van vele Brazilianen die dat vlees graag ‘saignant’ verorberen bij de ‘churrasco’.

Bill de Blasio, burgemeester van New York, deed een uitspraak waarbij hij zich rechtstreeks richtte tot Bolsonaro: “Indien je je niet wil laten vaccineren, kom dan niet naar New York”.

“Met de geldende protocols, sturen wij een boodschap aan alle wereldleiders, vooral Bolsonaro uit Brazilië, indien je naar hier wil komen, dan moet je gevaccineerd zijn”, zo klonk het. De Blasio zei ook dat de stad gratis vaccinaties tegen covid-19 aanbiedt aan alle deelnemende leiders en medewerkers bij de Algemene Vergadering. De ‘primeira dama’, Michelle Bolsonaro, liet zich inenten.

BolsoNYCMichelle Bolsonaro, de enige met een mondkapje en ook de enige die zich liet inenten, hand in hand met haar echtgenoot in New York.

Na de vaststelling dat twee leden van het gevolg, waaronder zorgminister Queiroga (!) besmet waren met het coronavirus, keerde iedereen weer snel terug naar Brazilië om meteen in quarantaine te gaan. Queiroga bleef achter en zit zijn quarantaine ter plaatse uit in een luxe hotel, op kosten van de Braziliaanse schatkist.

EduCamaraEduardo ‘Dudu’ Bolsonaro in zijn gekende stijl

Vrijdag maakte Eduardo ’03’ Bolsonaro bekend dat ook hij besmet werd met het virus. Eduardo maakte deel uit van het gevolg.

Afschuwelijk

De afkeer tegenover Bolsonaro werd deze week opnieuw beklemtoond via een Ipec peiling, waarvan de resultaten veelbelovend zijn voor Lula en afschuwelijk voor de president.

Volgens deze peiling wordt de manier waarop de huidige regering de zaken aanpakt, door 68% van de Brazilianen afgekeurd; 69% heeft helemaal geen vertrouwen meer in de huidige president. Het zijn schrikwekkende cijfers: twee derde van de Braziliaanse bevolking keurt het beleid van zijn regering af, en vertrouwt niet in Bolsonaro.

De situatie is sowieso allesbehalve rooskleurig: naast de pandemie van het coronavirus zorgt de economische toestand voor extra negatieve scenario’s voor de regering. De inflatie stijgt waardoor de Centrale Bank weeral (reeds de 5de keer) de intresten verhoogt, de Selic vastlegt op 6,25% per jaar, en reeds liet merken dat die stijging zal blijven aanhouden. De regering wordt uitermate slecht beoordeeld en dat zal zo blijven doorgaan.

Of dat nog niet erg genoeg is, krijgt Bolsonaro nog een andere opdoffer: rivaal Lula komt uit de peiling met cijfers die, als ze bevestigd worden, hem een overwinning garanderen in de eerste kiesronde.

Deze peiling toont ook aan dat er weinig ruimte is voor een zogenaamde ‘derde weg’, gefragmenteerd in diverse namen en zonder voldoende kracht om de absolute tweespalt tussen Bolsonaro en Lula te doorbreken.

De terugkeer van de “eerlijkste ziel van Brazilië”

Lula probeert zichzelf inmiddels terug uit te vinden, maar slaagt daar niet in voor de volle 100% in. Binnen de arbeiderspartij PT overheerst de mening dat hij moet ophouden met de discussie over de reglementering van de media, en zich meer moet concentreren op voorstellen voor een ander beleid en kritiek op zijn tegenstrever. Lula’s gezeur over de media stelt hem op gelijke hoogte met Bolsonaro die ook steevast ambras heeft met de pers. Maar er is meer, en dat verklaart wellicht waarom er nog altijd een grote groep Brazilianen bestaat die onder geen beding op hem zouden stemmen. Blogger Ricardo Noblat vatte het zo samen:

“De gunstige gerechtelijke uitspraken met betrekking tot Luiz Inácio da Silva vormden niet alleen aanleiding voor de PT om te zeggen “Zie je wel dat hij onschuldig is”, maar ook om zijn imago op te poetsen. De partij hoopt ook om de andere kant te doen vergeten, een verleden van incompetentie, corruptie en de ontkenning, alsof hij niet een van de voornaamste verantwoordelijken was van dit alles.

De gerechtelijke uitspraken zeggen meer over hun dwalingen dan over de deugden van Lula. Zijn verdediging mikte vooral op procedure fouten en partijdigheid, veel minder of niet over de ware toedracht van de aanklachten. Nooit kwam er een overtuigende uitleg over het triplex appartement, of over het buitenverblijf in Atibaia. Wanneer het hooggerechtshof na jaren een rechter in de 1ste instantie partijdig verklaart, en alle beschuldigingen en aanklachten annuleert, dan wordt hierdoor de electorale fiche van de ex-president weer gezuiverd terwijl de morele fiche nog altijd vlekken vertoont, in afmetingen die verder gaan dan die van de gerechtelijke wereld.

WellingtonLula
Lula begroet gouverneur Wellington Dias (Piauí).

De marketing lui van de PT pakten onlangs uit met een stuk propaganda waarin het beleid van Bolsonaro met dat van Lula vergeleken werd. Het was geen vergetelheid dat het verhaal ophield in 2010. Net zoals Bolsonaro de pandemie van zich af wil schuiven, probeert Lula zich af te schermen van de economische ramp die het decennium van 2010 kenmerkt, met waarschijnlijk het laagste groeicijfer sinds de oude republiek.

Het is geen geheim dat Lula profiteerde van de boom in de commodity’s om het gebruik te stimuleren, het assistentiëel netwerk uit te breiden, en daarbij de voorwaarden negerend voor een duurzame groei zoals de nodige infrastructuur, productiviteit en opvoeding.

De creatieve boekhouding van Dilma Rousseff, de opvolgster waar Lula in alle stilte afstand van neemt, gooide de economie in een gat waarin ze weer moet uitgesleurd worden via een fiscale sanering en een uitgavenplafond dat Lula belooft weer op te heffen.

Wat is erger: het negationisme van Bolsonaro tegenover de medische wetenschap, of dat van Lula tegenover de economische wetenschap?

De erfenis van de PT beperkt zich niet tot de recessie: er is ook nog zoiets als de ‘mensalão’ en ‘petrolão’. De partij beschuldigde het gerecht ervan om de ‘vader van de armen’ te vervolgen, en looft nu zijn eerlijkheid. Ze vergeten wel dat dit zelfde gerecht andere kopstukken van de partij achter de tralies moest zetten wegens roofpartijen op grote schaal. Er kwam nooit uitleg of zelfkritiek op deze volumineuze wandaden. De heren in kwestie blijven geheiligd als “guerreiros do povo brasileiro” (strijders van het Braziliaanse volk)”.

Noblat schrijft verder nog dat “het makkelijk is om gematigd te zijn tegenover een delinquente politicus als Bolsonaro”, maar diezelfde “hoop van de democratie” klaagde er onlangs nog over dat het jammer is dat Brazilië geen partij heeft met dezelfde “kracht en controle” als die van het totalitaire regime in China. Verder vindt hij dat het bolsonarisme in zekere zin een uitvloeisel is van het lulopetismo. Jarenlang predikte hij de filosofie “nós contra eles”, vechtend tegen een imaginair fascistisch regime dat nu werkelijkheid werd. Niemand twijfelt eraan, aldus Noblat, dat de golf stemmen waardoor Bolsonaro verkozen werd, veel eerder gemotiveerd werd door het idee “Neen, niet opnieuw de PT” en niet door het enthousiasme voor de onbestaande programma’s van de kapitein. De journalist eindigt met de stelling “Net zo goed als Bolsonaro verkozen werd door de afkeer van nog eens vier jaren PT, kan Lula, die zichzelf ooit bestempelde als de eerlijkste ziel van Brazilië, rekenen op de afkeer tegen Bolsonaro om stemmen van hem af te pikken: In ruil belooft hij nauwgezet te herhalen wat de lulopetistische regeringen al eerder deden, en wat de weg plaveide voor de economische, politieke en morele ramp die het land nu teistert”.

Fusie DEM en PSL

De fusie tussen de centrumrechtse partijen DEM en PSL openen de weg voor een mogelijke wijziging in het electorale spel van volgend jaar. Indien ze werkelijkheid wordt, dan zal de nieuwe partij gigantisch groot zijn: de grootste basis in de Kamer (82 volksvertegenwoordigers, bijna dertig meer dan de PT die er nu 53 heeft), en dicht bij een half miljard reais uit de schatkist om campagne te voeren. De smelting van beide partijen zou een alternatief vormen voor de centrumrechtse en rechtse kiezers die teleurgesteld werden door Bolsonaro, maar die zich tot nog toe niet identificeren met iemand uit het lijstje van de ‘derde weg’ (Luiz Henrique Mandetta, João Doria e.a.). Volgens Datafolha zal 26% van de Bolsonaro kiezers niet opnieuw op hem stemmen, terwijl 66% niet wil weten van Lula.

CPI dreigt over te koken

Vagebond, boef, dief, oplichter… met deze wederzijdse beledigingen vlogen rapporteur senator Renan Calheiros en diens collega Jorginho Mello, verdediger van de regering, elkaar in het haar, duidelijk makend dat de commissie niet zijn beste moment beleeft en naar het einde toe gaat met onderlinge bedreigingen tussen de eigen leden van de commissie. Renan trapte in de val van de knokploeg van de regering en de uiteindelijke verliezer is de commissie die uiteindelijk in het leven geroepen werd om de negationisten te onderzoeken, en de verantwoordelijken – inclusief Jair Bolsonaro – voor het wanbeleid in de strijd tegen de pandemie, aan te wijzen. Er werd hierbij flink geschoten waarbij zelfs doelen getroffen werden die voorheen niet te zien waren, een primitief schema van bedrijfjes en lobbyers die een poging deden om een ‘graantje’ mee te pikken in de lucratieve handel van vaccins, betaald met geld van de belastingbetaler.

RenanCRenan Calheiros

De getuigenis van Danilo Trento, directeur van Precisa Medicamentos, werd gekenmerkt door, niet alleen het onderlinge bekvechten van de senatoren, maar ook door hun geïrriteerdheid met de getuige die weigerde te antwoorden op vele vragen. Trento zei dat hij niet meedeed aan de onderhandelingen over de aankoop van het Indiase Covaxin, maar gaf wel toe dat hij naar Indië reisde voor een bezoek aan Bharat Biotech, die het vaccin produceert. De commissie, die volgens verwachtingen toch nog 2 weken blijft doorgaan, keurde de oproeping goed van zakenman en bolsonarist Luciano Hang, en de advocate van de artsen die werken voor gezondheidsverzekeraar Prevent Senior. Deze maatschappij zal ook onderzocht worden door het openbaar ministerie van São Paulo, op crimineel vlak.

Zé de Abreu gaat weer door het lint

Volksvertegenwoordigster Tabata Amaral is erg actief op de sociale media, maar ook in haar politieke leven. Zij werd verkozen voor de PDT, verliet die partij en sloot zich nu aan bij de PSB, de partij van haar vriend, de jonge João Campos, burgemeester van Recife. João is de zoon van ex-gouverneur van Pernambuco Eduardo Campos.

AmaralT

Tabata (27) studeerde politieke wetenschappen (aan de universiteit van Harvard) en astrofysica. De jonge vrouw is ook activiste voor het onderwijs. Op de dag van de 100ste verjaardag van onderwijsdeskundige en pedagoog Paulo Freire (mocht hij nog in leven zijn) twitterde Tabata: “De bubbel van links en van rechts moet doorprikt worden om het volk te kunnen bereiken”.

Dat was niet naar de zin van de radicaal linkse acteur José de Abreu die haar meteen uitschold als “canalha” (schurk en soortgelijk, erg beledigend), en later nog een tweet deelde van iemand die de volksvertegenwoordigster “dreigde af te rammelen en pas zou ophouden indien iemand hem daartoe dwong”.

Het is zeker niet de eerste maal dat Abreu op een dergelijke manier in de kijker komt en schokkende uitspraken doet, of zelfs mensen in het gezicht spuwt.

In februari van vorig jaar schold hij de huid vol van de actrice Regina Duarte die net de ongelukkige keuze maakte om de nieuwe speciale secretaris te worden van cultuur, in de regering Bolsonaro (wat overigens niet lang duurde).

zeabreuinstagram

Abreu twitterde toen dat hij de actrice zou “ontmaskeren”: “Weet je nog door hoeveel gays je behandeld werd om je rimpels te verwijderen, of om je witte haar te verven, of om je zodanig te kleden dat je vetrandjes niet meer te zien waren?” . Abreu werd ervan beschuldigd om seksistisch en een vrouwenhater te zijn. De acteur begon kort daarvoor een nieuwe relatie met een vrouw die 51 jaar jonger is dan hij (zie foto hierboven), met dat laatste zal het dus wel meevallen.

Op maandag 26 februari 2019 riep José de Abreu zichzelf uit tot 39ste president van de republiek, een ludieke reactie en protest tegen het besluit van vele landen om Juan Guaidó te erkennen als president van buurland Venezuela. Hij twitterde toen: “Ik heb mezelf net uitgeroepen als president van Brazilië. Wie steunt mij? Laten we respect afdwingen voor mijn besluit net zoals men dat heeft voor Venezuela. Waarom krijgt hij (Guaidó) dat wel en zou ik dat niet krijgen?” , zo ironiseerde hij. Hij liet het daar niet bij en publiceerde een foto van zichzelf, gehuld in het presidentiële lint.

Zé de Abreu is inmiddels 75 en wordt door velen beschouwd als een “linkse bolsonarist”. Mocht Lula volgend jaar de verkiezingen winnen, dan is hij alvast kandidaat minister van Cultuur.

De arbeiderspartij zal vast gelukkig zijn met een dergelijke hardleerse militant in hun kringen. Of dat goed is voor hun, reeds besmeurde reputatie, is twijfelachtig.

Bronnen: Estadão – Folha de São Paulo – Metrópoles – Veja – G1 – O Globo

Foto's: Instagram Gilson Machado - Luis Macedo/Câmara dos Deputados - Alan Santos/PR - Fotos Públicas - Edilson Rodrigues/Agência Senado - Luis Macedo/Câmara dos Deputados - Ricardo Stuckert