Indigenas

Een uittreksel uit de ‘Geschiedenis van Brazilië’ bij Wikipedia:

“Toen de eerste Portugese ontdekkingsreizigers in de 16e eeuw aankwamen waren de Tupi het eerste volk dat uitgebreid kennismaakte met de nieuwelingen. Er trad al snel een proces van mestisatie op, grosso modo het verschijnsel dat Portugese mannen veel kindjes bij inheemse vrouwen verwekten. Cunhadismo was een oude Tupi traditie om vreemdelingen in hun samenleving te doen integreren. De Tupi boden de Portugezen hun meisjes aan als echtgenotes, en als die daarmee instemden verkregen ze een sterke band met alle leden van de inheemse stam. Zonder het Cunhadismo had de Portugese kolonisatie nooit plaats kunnen vinden; er waren simpelweg te weinig Portugezen en Portugese vrouwen waren er al helemaal nauwelijks. De baarmoeders van de Tupi-vrouwen brachten een overheersing van Brazilië door een gemengd Europees-inheems volk tot stand, en consolideerden daarmee ook de Portugese invloed in dit gebied”

Marca Temporal

In de voorbije dagen werd de hoofdstad Brazilië bezet door een groep van 6.000 leden van de inheemse bevolking, de ‘indianen’ van Brazilië, ofwel de ‘Indigenas’. Zij kwamen er kamperen en manifesteren tegen het zogenaamde ‘marca temporal’ (tijdschema thesis).

Indigenas5

Waarover gaat het:

Het hooggerechtshof STF staat op het punt om te beginnen met het oordeel over de afbakening van inheemse gronden (reservaten), en of die afbakening het ‘marco temporal’ moet volgen. Dat criterium zegt dat de inheemse bevolking enkel aanspraak kunnen maken over het land dat reeds door hen bezet werd vóór de datum van inwerkingtreding van de grondwet van 1988, opgemaakt na het einde van de militaire dictatuur.

Indigenas6

De discussie plaatst landbouwers en de indianen recht tegenover elkaar. De regering Bolsonaro wil dat het ‘marco temporal’ toegepast wordt.

De beslissing van het STF kan de richting van de meer dan 300 lopende processen van afbakening van gronden in het ganse land wijzigen. Indianen uit gans Brazilië trokken daarom naar de hoofdstad om te protesteren tegen het criterium.

Indigenas2

De afbakening van inheemse gronden is een recht dat wordt gegarandeerd door de federale grondwet van 1988, die voor inheemse volkeren het zogenaamde “oorspronkelijke recht” op hun voorouderlijk land vastlegt. Dit betekent dat zij door de wet worden beschouwd als de eerste en natuurlijke eigenaren van dit gebied, en het is de plicht van de staat om alle gronden af ​​te bakenen die oorspronkelijk door deze volkeren werden bezet.

Wie is voor en wie is tegen de thesis?

Volgens het Instituut ISA, een niet-gouvernementele organisatie, wordt de thesis van het ‘marco temporal’ door de federale overheid gebruikt om de demarcaties te stoppen en is het opgenomen in anti-inheemse wetgevingsvoorstellen. Voorstanders van de inheemse bevolking vrezen dat reeds gemaakte landafbakeningen zullen worden ingetrokken als de STF het tijdsbestek valideert.

Indigenas1FPGabrielPaiva

Landeigenaren daarentegen stellen dat rechtszekerheid moet worden gegarandeerd en wijzen op het risico van onteigening als de thesis wordt afgewezen. Net als de plattelandsbewoners is president Jair Bolsonaro voorstander van het ‘marco temporal’. Indien het wordt aanvaard, dan kunnen inheemse volkeren verdreven worden uit de door hen bezette gebieden, tenminste als niet kan bewezen worden dat ze er al waren voor 1988, zonder rekening te houden met de mensen die al verdreven werden, of gedwongen om hun plaats van herkomst te verlaten. Afbakeningsprocessen voor historische inheemse gronden, die al jaren aanslepen, zouden kunnen worden opgeschort.

Indigenas3

De zaak belandde uiteindelijk in het hoogste gerechtshof door processen die in lagere instanties werden gevoerd en waar telkens beroep werd aangetekend. Wat nu door het voltallige hof beslist wordt, zal zorgen voor een interpretatie die in gelijkaardige conflicten zal gelden, in het ganse land. De zitting begon op 26 augustus, werd stopgezet omwille van een andere zaak, maar zal hernomen worden op 1 september, met manifestaties van belanghebbende entiteiten, meer dan 30 in het totaal.

Op dit moment bestaan er 488 geregulariseerde reservaten, 12,2% van het nationale territorium.

Bolsonaro dreigt

President Bolsonaro zei gisteren tijdens een evangelisch evenement in de deelstaat Goiás dat hij de beslissing van het hooggerechtshof niet zal aanvaarden indien zij de thesis van het tijdschema afwijzen: “Indien dat gebeurt, dan heb ik twee opties. Ik zeg niet welke die opties zijn, maar maakte wel al een keuze, een beslissing die in het belang is van het Braziliaanse volk, zij die aan de kant staan van onze grondwet. Er zijn al twee stemmen (van 11) die tegen ons ingaan. Dat kan leiden tot een gerechtelijk besluit dat er een gebied afgebakend wordt ter grootte van de zuidelijke regio van ons land. Dat zou onze landbouwsector totaal onderuit halen, we zouden niet meer kunnen produceren noch exporteren, laat staan kunnen garanderen dat er genoeg voedsel voorradig zou zijn”.

BolsoViolao
De Braziliaanse president tijdens het evangelische evenement in Goiás, duidelijk makend dat hij wil dat de bevolking er voorrang aan geeft om een wapen te kopen in plaats van ‘arroz & feijão’.

Bolsonaro ging nog een stap verder: “Vandaag bestaan er geen drie machten in Brazilië, maar slechts twee: de uitvoerende en de wetgevende machten werken samen in harmonie. Wat men daar aan de andere kant beslist, heeft een impact op de 2 andere machten, de uitvoerende en de wetgevende. En wij vertegenwoordigen die twee door de stem van het Braziliaanse volk”.

Garimpo-Illegal
Illegale goudzoekers aan het werk in het reservaat Munduruku, in Pará

Ironisch genoeg schuift het STF de kwestie al lange tijd vooruit met de buik. Hun beslissing zal het verschil uitmaken: ofwel krijgt de inheemse bevolking het recht op hun gronden, ofwel zullen ze weer eens behandeld worden als tweede-klasse burgers. De indianen lijden honger, zijn het slachtoffer van geweld en worden zelfs vermoord omwille van conflicten, voortgroeiend uit de belangen van landbouwers, goudzoekers en illegale houtkappers. Als de ministers van het STF iets wilden ondernemen om de spanning te verlichten, dan zijn ze daar niet echt in geslaagd. De bedreiging van Bolsonaro kan ook leiden tot een soort eerbejag, een samenhorigheid van het hof, tenminste indien er geen “brandblussers” opduiken of als een of andere rechter weer een verzoek indient tot een “visto” zodat alles weer op de lange baan geschoven wordt.

TerraIndigenaQueimada
Pará – Het reservaat Alto Rio Guamá lijdt onder bosbranden en illegale houtkap

Bolsonaro beloofde geen vierkante centimeter grond meer af te bakenen in zijn regering, zo liet hij weten aan de landbouwsector. Velen onder hen werden hierdoor gestimuleerd en zullen mogelijk deelnemen aan de manifestaties op 7/9 met “tratoraços” (grote tractoren), in een poging om de democratie te laten wankelen. Dat die steunbetogingen aan Bolsonaro ernstig genomen worden, blijkt onder meer uit het bericht dat er 5.000 politiemannen opgetrommeld worden om het parlement en het STF af te schermen voor de betogers.

TerraIndigena

Tenslotte is het wel een feit dat de gronden van de inheemse volkeren het grootste deel uitmaken van het ongeschonden land op het vlak van milieu.

Bronnen: G1 – UOL Notícias

Foto's: Fotos Públicas - Gabriel Paiva - Marizilda Cruppe - Julia H - Cícero Pedrosa Neto/Amazônia Real - Vinícius Mendonça/Ibama - Reproductie TV Brasil