BolsoMoraes

Men hoeft geen universiteit te volgen om vast te stellen dat het dreigt fout te lopen met de Braziliaanse maatschappij. Niets meer of niets minder dan de democratie staat op het spel. De spelers aan de ene kant doen er alles aan om die omver te werpen, de tegenspelers worden gevormd door de (vooralsnog) solide Braziliaanse instituten, een pak kijkers waarvan velen niet eens beseffen wat er aan de hand is, en een groep burgers en politici die het wel doorhebben en flink van zich afbijten.

De president is zich heel goed bewust van zijn status, onder meer dat achtereenvolgende peilingen steeds meer voorsprong geven aan zijn grote tegenstrever, ex-president Lula. Bovendien zegt meer dan 60% van de ondervraagden dat ze onder geen enkele voorwaarde op Bolsonaro zouden stemmen. 46% zegt hetzelfde van Lula.

De toeter van Sérgio Reis

Sérgio Reis (echte naam Sérgio Bavini) is 81, een klassieke sertanejo zanger met successen als “Menino da Porteira” en “Pinga Ni Mim” die ook een tijdlang acteur was, zoals in de novela Pantanal. Reis stapte in de politiek in 2014 en werd verkozen als volksvertegenwoordiger voor de partij Republicanos, dezelfde als die van senator Flávio Bolsonaro, zoon van de president. Zijn mandaat begon in 2015 en eindigde in 2019.

Reis

De verwarring waarin Sérgio Reis betrokken is, begon met een uitgelekte audio waarin hij een oproep deed tot vrachtwagenbestuurders voor een staking op 8 september, zolang tot de Senaat ingaat op de eisen om de ministers van het hoogste tribunaal van het land (Supremo Tribunal Federal) af te zetten: “Niets zal dit evenaren, dit gebeurde nooit eerder. En als ze ons niet gehoorzamen, zal er ‘rook uit de slang komen’ (‘A cobra vai fumar’ – een populair gezegde om moeilijkheden aan te kondigen, om te zeggen dat er ernstige problemen op komst zijn). Hier valt niet over te praten. En opgepast als er een chauffeur is die deze staking wil breken. Indien men die kerels niet verwijdert binnen de 30 dagen, dan vallen wij binnen, slaan alles kapot en verwijderen hen met geweld. Duidelijk? Zo zal het zijn, pronto“.

Later, na de vele negatieve reacties en de uitspraak van de vereniging van vrachtwagenbestuurders dat “Sérgio Reis hen niet vertegenwoordigde”, trok de zanger zijn staart in, en betuigde wenend zijn spijt over de uitspraak die volgens hem “niet ernstig mocht genomen worden”. Dat deed het hooggerechtshof wel. De federale politie kreeg de opdracht tot een huisbezoek met inbeslagname van smartphones, computers en ander elektronische apparaten, niet alleen bij Sérgio Reis, maar ook bij volksvertegenwoordiger Otoni de Paula, vrachtwagenchauffeur Marcos Antônio Pereira, gekend als “Zé Trovão” (trovão=donderslag), Antonio Galvan (voorzitter van Aprosoja, vereniging van sojaboeren) en nog zes andere extremisten die dromen van een soort ‘Bolsonaristan’. Ze kregen ook allemaal het gebod om op een afstand van minstens 1km weg te blijven van het STF en het parlement (behalve Otoni de Paula die toegang heeft als volksvertegenwoordiger).

Otoni
De extreemrechtse Otoni de Paula, een evangelische prediker en volksvertegenwoordiger voor de PSC uit Rio de Janeiro.

Artiesten als Gutemberg Guarabyra (van het duo Sá & Guarabyra), zangeres Maria Rita en liedjesschrijver Guilherme Arantes lieten weten dat ze afzien van een samenwerking met Sérgio Reis voor nieuwe muzikale projecten.

JeffersonSilveiraRoberto Jefferson (links) en Daniel Silveira (rechts), beiden gearresteerd op bevel van minister Moraes wegens bedreigingen tegen het hof.

Dit alles is, na de arrestatie van andere fanatici als de met wapens zwaaiende partijvoorzitter Roberto Jefferson en volksvertegenwoordiger Daniel ‘kleerkast’ Silveira, olie op het vuur van de bolsonaristen die zich voorbereiden op een massale manifestatie op dinsdag 7 september, de dag dat de onafhankelijkheid van Brazilië gevierd wordt, de nationale feestdag. Voor- en tegenstanders van de president maken er nu al ruzie over om te mogen betogen op de bekende Avenida Paulista op die dag. Betogingen van twee verschillende kanten op dezelfde plaats zijn verboden, dit om botsingen en conflicten te voorkomen. Het Secretariaat voor de Veiligheid van São Paulo gaf eerder al toestemming aan pro-Bolsonaro betogers om te manifesteren op de Avenida Paulista.

De president maakt inmiddels zijn aankondiging van een week geleden gedeeltelijk waar, en liet een verzoek indienen door een medewerker van het presidentieel paleis tot impeachment van minister Alexandre de Moraes, bij de Senaat. Hij zei ook dat hij hetzelfde gaat doen voor Luís Roberto Barroso, collega van Moraes, tevens voorzitter van het kieshof. Het is erg onwaarschijnlijk dat er gevolg gegeven wordt aan die verzoeken, maar het is duidelijk dat Bolsonaro het vuur wil aanwakkeren. Hij liet ook weten dat hij het volk zal toespreken op 7 september, zowel in Brasília als in São Paulo, en beloofde hierbij niemand “aan te vallen”. Hij voegde er wel aan toe dat hij openstaat voor de wensen van de bevolking en erop zal ingaan: “Jullie mogen er zeker van zijn, dat wordt het beeld dat de wereld zal tonen wat jullie willen. Ik kan enkel maar iets doen als jullie dat echt wensen”.

Hiermee schuift hij de hete aardappel door naar zijn volgelingen om later te kunnen zeggen: ik deed het omdat de bevolking dat wenst. De peilingen zijn echter duidelijk: het gaat om een minderheid, ook al zal die minderheid op 7 september vermoedelijk veel kabaal maken. Dat staat ook te lezen in een opiniestukje in de Estadão onder de titel “A população não quer isso” (dat is niet wat de bevolking wil).

De week eindigde op de slechts mogelijke manier volgens partijleiders en de ministers van het hooggerechtshof, zo schrijft de krant Folha de São Paulo: “Zij die dachten dat de gemoederen nog konden bedaard worden, werden teleurgesteld. Meer: diezelfde mensen zeggen nu dat ze geen uitweg zien voor de constitutionele crisis die het land lamlegt, zonder zijn voorgaande te kennen in de geschiedenis. Noch het STF, noch Bolsonaro vertonen tekenen van toegeven en de vrede lijkt erg ver weg. Aan de kant van de geallieerden van de president, klinkt het dat het onmogelijk is om hem onder controle te houden”.

Partijleiders komen er openlijk voor uit dat de situatie erg delicaat is en vrezen voor een tragische afloop. Ze hebben de indruk dat Bolsonaro voorgoed koos voor “alles of niets”.

MendoncaAndré Mendonça liep de benen onder zijn lijf uit bij de senatoren, in de hoop dat zij hem goedkeuren voor een zitje bij het STF. Voorlopig komt daar nog niet veel van in huis. President Bolsonaro droeg hem voor, maar door de kuren van diezelfde Bolsonaro komt zijn aanstelling nu in het gedrang.

Ministers van het STF en politici zeggen nu dat een goedkeuring van een zetel voor André Mendonça (voorgedragen door Bolsonaro bij het STF, zijn keuze als een ‘verschrikkelijk evangelische minister’) zo goed als uitgesloten is. Mendonça moet eerst ondervraagd worden door de Senaat, een ‘sabatina’ die opgeschoven werd naar een onduidelijke toekomst. Het vooruitzicht van het volgende verzoek tot impeachment (van minister Barroso) en de verwachtingen omtrent de manifestaties op 7 september waar er eisen zullen weerklinken om het STF op te doeken, blokkeren zowat alles. Ondertussen lopen de onderzoeken tegen Bolsonaro en zijn volgelingen omtrent het verspreiden van leugens en fake news verder, waarbij er op elk moment nieuwe feiten aan het licht kunnen komen.

BolsoMichelleCarlosCarlos Bolsonaro kan het niet zo goed vinden met de “primeira dama”, aldus het nieuwsportaal Metrópoles.

De website Metrópoles maakte melding van een telefoontje van Carlos Bolsonaro naar zijn vader, na een lange periode zonder contact. Zoon 02, die ambras heeft met first lady Michelle Bolsonaro, wilde zijn hart opluchten. Hij is er namelijk zeker van dat hij de volgende is om in de boeien geslagen te worden, op bevel van minister Alexandre de Moraes, ook al is er momenteel niets dat daarop wijst. Toch liet hij zijn bezorgdheid kennen en vroeg aan zijn vader om actie te nemen.

Foto's: Isac Nóbrega - Carolina Antunes/PR - Marcelo Camargo/Agência Brasil - Instagram