STFBolso

Het wantrouwen tussen de Braziliaanse president en het hooggerechtshof STF leidde herhaaldelijk tot spanningen, ook al vooraleer hij verkozen werd in 2018. Tijdens zijn campagne sprak Bolsonaro al over een verhoging van het aantal leden van het hof, zodat hij namen zou kunnen aanduiden die wat meer gelinkt zijn aan zijn politiek project. Zoontje 03, Eduardo Bolsonaro zei ooit dat een “korporaal en een soldaat” zouden volstaan om het belangrijkste hof van het land te sluiten. Nadat hij verkozen werd, publiceerde Bolsonaro een video waarin hij, afgebeeld als een leeuw, omcirkeld werd door hyena’s waarvan eentje dat het STF moest voorstellen.

Al deze kleine en minder kleine conflicten leidden vorige zaterdag 10 juli tot een hoogtepunt waarbij de magistraten hun voorzitter Luiz Fux aanmaanden om in te grijpen, zeker nadat de president later zover ging om minister Luís Roberto Barroso te linken aan pedofilie. Zelfs de meer discrete collega’s toonden zich verontwaardigd. Zoals altijd wordt de soep niet zo heet gegeten als opgediend, maar het gevoel dat een nieuwe botsing slecht een kwestie van tijd is, blijft bestaan.

UrnaFFrazaoABr

Barroso werd het mikpunt van de aanvallen van de president omdat de minister niet alleen een van de rechters is van het STF, maar ook voorzitter van het kiestribunaal TSE, en als dusdanig, het behoud van het huidige kiessysteem via elektronische stembussen verdedigt. Bolsonaro blijft volhouden dat er in de loop der jaren fraude gepleegd werd en wil een controleerbaar systeem met afgedrukte stembiljetten, ondanks dat hijzelf en zijn drie zonen herhaaldelijk verkozen werden via het huidige systeem, en het feit dat hij tot nog toe geen enkel bewijs kon voorleggen van fraude.

Een dag later ging de president nog een stap verder: “Ofwel komen er propere verkiezingen in Brazilië, ofwel komen er volgend jaar helemaal geen verkiezingen”, zo sprak hij tegen zijn aanhangers. Nadat hij Barroso uitschold voor “imbecil” en “idiota”, ging hij verder: “De fraude zit bij het TSE, zonder enige twijfel. Dat werd al duidelijk in 2014”, hiermee verwijzend naar het duel tussen Dilma Rousseff (PT) en Aécio Neves (PSDB) waarbij deze laatste de verkiezingen verloor.

STFVideoConf
De huidige tien ministers van het hooggerechtshof STF. Marco Aurélio ontbreekt omdat hij net met pensioen ging. Zijn waarschijnlijke  opvolger André Mendonça moet eerst nog ondervraagd worden door de Senaat vooraleer hij de toog kan omhangen. Vanboven naar onder, van l.n.r.: (huidige voorzitter) Luiz Fux, Gilmar Mendes, Ricardo Lewandowski, Cármen Lúcia, Dias Toffoli, Rosa Weber, Luís Roberto Barroso, Edson Fachin, Alexandre de Moraes en Nunes Marques.

De uitspraken zorgde voor gerommel binnen het STF. Na een reeks gesprekken tussen Luiz Fux, Roberto Barroso, Alexandre de Moraes en Dias Toffoli e.a., werd iedereen het erover eens dat er een stevig antwoord moest komen via een officiële nota, uitgeven door de voorzitter van het TSE. Toffoli suggereerde dat het goed zou zijn om te melden in de tekst van de nota, dat de PSDB een audit liet uitvoeren (in 2014) op het kiessysteem, en nadien toegaf dat alles correct verliep. Toffoli wordt bij zijn collega’s gezien als een vredestichter die er alles aan doet om conflicten te voorkomen. Dat hij deze keer verontwaardigd was, werd gezien als een point of no return. Barroso besloot zijn nota door te stellen dat verkiezingen verhinderen, een misdaad is tegen de verantwoordelijkheid.

De uitspraak over pedofilie was de druppel die de emmer deed overlopen. Alle leden van het hof eisten een meer radicale houding van hun voorzitter, ook Rosa Weber die voorzitster was van het TSE in 2018, toen Bolsonaro verkozen werd. Voor het eerst gebruikte het STF hun pagina die gewijd is aan het ontkrachten van fake news, om een uitspraak van Bolsonaro te weerleggen. Later belde Luiz Fux naar de president en nodigde hem uit voor een persoonlijk gesprek. De president ging erop in, nog meer toen hij vaststelde dat zelfs zijn eigen geallieerden niet meer akkoord gingen.

Senaatsvoorzitter Rodrigo Pacheco zei openlijk tijdens een ontmoeting met de pers, dat iemand die een achteruitgang veroorzaakt van de democratie, een vijand is van de natie. Maandagnamiddag trok Bolsonaro in alle stilte naar het hooggerechtshof. Tijdens het korte gesprek van 20 minuten kreeg hij te horen van Luiz Fux dat het STF er niet alleen was om maatregelen te beoordelen tegen de belangen van de regering, maar ook om andere zaken op de weegschaal te leggen, in zijn belang, vooral dan op economisch vlak. Tenslotte waarschuwde hij de president dat, indien hij zou blijven doorgaan met het overschrijden van bepaalde limieten, het ganse hof tegen zich zou krijgen, en dat hij, Fux, niet meer in staat zou zijn om een nieuw conflict af te zwakken. Uiteindelijk ging de president in op het verzoek om met de journalisten te praten, en zo geschiedde.

” Ik erken dat wij beiden begrensd zijn, en die grens wordt bepaald door de vier lijnen van de grondwet”, zo verklaarde Bolsonaro op kalme toon tegen de pers, om vervolgens te herhalen dat hij een probleem heeft met de visie van Barroso.

VotoImpressoNasRuas
De oproep van de rechtse beweging Nas Ruas voor een manifestatie op 1 augustus, met de eis voor de invoering van afgedrukte stembiljetten.

Woensdag was er een ontmoeting gepland tussen de leiders van de drie machten, maar toen werd de president onwel, onderging enkele examens in het militaire hospitaal en werd hij later naar São Paulo gevlogen. Dit verhaal wordt dus later vervolgd. Enkele hardleerse bolsonaristas zoals volksvertegenwoordigers Carla Zambelli en Filipe Barros, doen een oproep tot een straatprotest op zondag 1 augustus, met de eis tot de invoering van een afgedrukt stembiljet. Een PEC (Proposta de Emenda à Constituição – wetsvoorstel) hieromtrent werd ingediend maar botst op weerstand in het parlement.

De commissie die een debat voerde over het voorstel, deed dat via een virtuele samenkomst. Ricardo Barros, regeringsleider in de Kamer, zei dat de uitvoerende macht het voorstel er door wil krijgen. Hierop kwam er een antwoord van een collega die niet op het scherm te zien was: “Waar ga je de R$ 2 miljard vandaan halen? Hou op met die onverantwoordelijkheid. Wil je dat geld weghalen bij de aankoop van vaccins?”

Barros lachte en gaf geen antwoord.

Die R$ 2 miljard is het totaal van de geschatte kosten om een controleerbaar kiessysteem op poten te zetten, met afgedrukt stembiljet. De president garandeerde al eerder dat het geld er zal zijn.

PecVotoImpresso

Het voorstel (Pec 135/19) krijgt te weinig steun binnen de commissie en volksvertegenwoordigster Caroline de Toni (foto, naast collega bolsonarista Bia Kicis – met microfoon), een bolsonariste, slaagde erin om de discussie uit te stellen. Ze kreeg hierbij steun van Barros die zegt dat het belangrijk is om het debat te spreiden over een langere periode.

De ministers van het hooggerechtshof discussiëren inmiddels over de mogelijkheid om een onderzoek te openen en om Bolsonaro op te roepen als informant waarbij hem gevraagd zou worden om bewijzen voor te leggen van fraude bij de verkiezingen, bewijzen die hij beweert te hebben maar nooit toonde. Indien hij niet met die bewijzen op de proppen komt, dan zou hij kunnen beschuldigd worden van lasterlijke aanklacht. Dat zou een nieuw onderzoek opleveren, een van de vele waarmee hij bedreigd wordt.

Bron

Foto's: Fellipe Sampaio/Nelson Jr/SCO/STF - Fernando Frazão/Agência Brasil - Facebook