barrilpolvora

Indien u vaststelt dat deze long read vooral (en alweer) over president Bolsonaro gaat, dan heeft u gelijk. BRNieuws brengt via dit wekelijks overzicht het nieuws uit Brazilië zoals het gemeld wordt door de Braziliaanse media, uit diverse bronnen en belangrijke kranten als de Estadão, Folha de São Paulo, O Globo, UOL Notícias, e.a. online media. Als het nieuws overheerst wordt door de kuren en uitspraken van de Braziliaanse leider, dan weerspiegelt zich dat hier.

ManifestSPManifestaties tegen de Braziliaanse president, vorige zaterdag 3 juli.

BolsonaristasBrasilia090720Bolsonaro kan ondanks alles nog rekenen op de steun van zijn aanhangers. Duizenden van hen manifesteerden gisteren vrijdag 9 juli in Brasília, voor het behoud van de wapendracht en de invoering van gedrukte stembiljetten.

Ondanks de pandemie kan het niet meer ontkend worden dat vrijwel alles wat zich afspeelt in de Braziliaanse politiek, rond de verkiezingen van volgend jaar draait. De ontwikkelingen bij de parlementaire onderzoekscommissie zijn bepaald nefast voor de huidige regering die zich in allerlei bochten wringt om geen terrein te verliezen. De peilingen en straatprotesten brengen nog meer slecht nieuws en de vaststelling dat ook deze regering betrokken is met corruptie, vormt als het ware een genadeslag. Geen wonder dat de president zich gedraagt als een dier dat in het nauw gedreven wordt.

Nieuwe minister bij het STF

President Bolsonaro bevestigde tijdens een ministeriële vergadering dat hij André Mendonça, advocaat-generaal van de republiek, zal aanduiden als opvolger van minister Marco Aurélio bij het hooggerechtshof (STF). Aurélio gaat officieel met pensioen vanaf 12 juli.

BolsoMendonca

Mendonça (foto), omschreven door de president als “verschrikkelijk evangelisch”, wordt goed aanvaard door de overige leden van het hof, maar kan op weerstand botsen in de Senaat waar hij vooraf ondervraagd wordt. Het hangt van de goedkeuring af van de senatoren of hij weldra de toog mag dragen of niet.

Enquête

Een Ipsos-enquête in opdracht van de partij DEM over de presidentsverkiezingen van 2022 toont aan dat als er vandaag een tweede ronde tussen president Jair Bolsonaro en voormalig president Lula zou plaatsvinden, de PT met 58% tegen 25% zou winnen. Blanco en nul-stemmen halen 13%, en 4% gaf geen antwoord. Lula zou ook Sergio Moro, Ciro Gomes, Luiz Henrique Mandetta en Tasso Jereissati verslaan in een eventuele tweede ronde. In de eerste ronde verschijnt de PT met 48% en Bolsonaro met 22%. Ondanks zijn afwezigheid in het nationale politieke scenario, leidt oud-minister Sergio Moro met 5% de zogenaamde ‘derde weg’. Andere kandidaten, bij elkaar opgeteld, halen geen 15%. De enquête ondervroeg 1.500 Brazilianen.

Oneerlijk, leugenachtig, onbekwaam, onvoorbereid, besluiteloos, autoritair en weinig intelligent

Bovenstaande eigenschappen worden toegewezen aan de Braziliaanse president in een andere peiling (Datafolha). De uitslag is de slechtste beoordeling sinds zijn aantreden in januari van 2019: 51% van de ondervraagden vinden hem een slechte of zeer slechte leider, een percentage dat sinds december 2020 blijft stijgen. Het verband tussen deze en de volgende paragraaf lijkt dan ook duidelijk.

Met het vooruitzicht op een nederlaag in het parlement met betrekking tot het invoeren van een afgedrukt stembiljet, verhoogde Bolsonaro zijn kritiek op het gebruik van elektronische stembussen en sprak een nieuwe bedreiging uit: “Ofwel komen er propere verkiezingen in Brazilië, ofwel zullen er geen verkiezingen zijn”, zo zei hij tegen zijn aanhangers voor het Palácio da Alvorada.

BolsoFam
Jair Bolsonaro werd in zijn dertigjarige carrière herhaaldelijk verkozen als volksvertegenwoordiger en tenslotte ook als president via de elektronische stembus. Dat geldt ook voor zijn drie zonen, als gemeenteraadslid (Carlos), volksvertegenwoordiger (Eduardo) en senator (Flávio).

Gezien de slechte resultaten van de peilingen, kunnen vergelijkbare toestanden verwacht worden als die van Donald Trump, vorig jaar. Of erger. Bolsonaro vorige week: “Ik draag het presidentiële lint over aan eenieder die de verkiezingen wint op een propere manier, niet door fraude. Wij streven naar een stemming die controleerbaar is. Deze ‘mandrake’ stemming zal niet goed aflopen (Mandrake: een tovenaar die de macht had om iets te laten verschijnen of verdwijnen wanneer hij dat wilde). We zijn goed op weg naar een ernstig probleem in Brazilië”.

BolsoBarrosoBolsonaro en minister Luíz Roberto Barroso, in betere tijden.

De woede van Bolsonaro richt zich vooral op minister Luís Roberto Barroso van het hooggerechtshof STF, tevens voorzitter van het kiestribunaal TSE, die tegen de invoering is van een afgedrukt stembiljet. Op zich zijn meningsverschillen normaal in een democratie, maar als Bolsonaro er rechtstreeks bij betrokken is, dan vallen er scheldwoorden: “Een idioot. Ik betreur het dit te moeten zeggen over een autoriteit van het Supremo Tribunal Federal. Iemand als hij zou beter thuisblijven”, aldus de president die ook beweerde dat er fraude in het spel was bij de verkiezingen van 2014, toen Aécio Neves (PSDB) verloor tegen Dilma Rousseff, zonder daar enig bewijs voor aan te brengen. Neves zelf reageerde op de uitspraak van Bolsonaro en zei dat hij toen gewoon verloor omdat zijn tegenstreefster meer stemmen haalde (ondanks dat hij destijds, na die verkiezingen, de stemmen wilde laten hertellen).

Ook minister Alexandre de Moraes kreeg een flinke veeg uit de pan (over een mogelijke inzet van het leger): “Als het daar is, dan moet dat gerespecteerd worden. Ook meneer Alexandre de Moraes moet het artikel 142 van de grondwet respecteren (artikel 142 bepaalt dat het leger, marine en luchtmacht bedoeld zijn voor de verdediging van het vaderland, voor de garantie van grondwettelijke bevoegdheden en, op initiatief van een van deze, van de wet en orde). En dan komt die kerel af met AI-5 (wet uit de tijd van de militaire dictatuur met uitzonderlijke bevoegdheden voor de uitvoerende machten waardoor vervolgingen, arrestaties, marteling en zelfs de dood van politieke tegenstanders van het regime, mogelijk werden). Wat betekent AI-5? Dat bestaat niet. En dan zijn er sommigen die denken dat ik een staatsgreep wil plegen. Zeg maar tegen die onnozelaar dat ik al aan de macht ben”.

Minister Barroso reageerde kalmpjes op de uitspraak: “Ik hou mij niet bezig met bekvechten. Ik vervul mijn rol voor het welzijn van Brazilië”. Op de bedreiging van Bolsonaro dat er volgend jaar geen verkiezingen zouden plaatsvinden, antwoordde hij laconiek: “Er komen wel verkiezingen, dat garandeer ik”.

Later volgde er een nota van het TSE waarin Luís Roberto Barroso duidelijk stelde dat eender welke actie om de realisatie van verkiezingen te hinderen, een inbreuk is op de grondwet en beoordeeld kan worden als misdaad tegen de verantwoordelijkheid.

De interne controle van het TSE eist dat Bolsonaro bewijzen voorlegt van fraude in het verkiezingsproces – wat hij tot nog toe niet deed – en verbindt er zich toe om eventuele fraude te onderzoeken.

PachecoColetivo

Rodrigo Pacheco, voorzitter van de Senaat, zei tijdens een persconferentie (foto), dat het parlement geen achteruitgang zal accepteren van de rechtstaat. Hij bevestigde dat een eventuele “frustratie van de verkiezingen van 2022”, zoals gesuggereerd door Bolsonaro, iets is waarmee het parlement niet akkoord zal gaan, en sterk afkeurt.

Ex-zorgminister en pré-presidentskandidaat Luiz Henrique Mandetta drukte het zo uit: “Brazilië is een kruitvat met alcohol, stro en benzine, en Bolsonaro wil roken. Vrijwel alle dagen zegt hij dat er geen verkiezingen zullen zijn, dat de elektronische stembus niet deugt, en heeft het over ZIJN leger”.

Stoomwolken bij de parlementaire onderzoekscommissie

De boodschappen die ontdekt werden in de smartphone van politieagent en zelfverklaarde vertegenwoordiger van een leverancier van geneesmiddelen, Luiz Paulo Dominguetti, die met de regering onderhandelde over de aankoop van vaccins, tonen aan dat hij bevoorrechte informatie verkreeg, rechtstreeks afkomstig van het kabinet van Bolsonaro. In een van de audio opnames zegt hij tegen Cristiano Araújo, CEO van Davati – het bedrijf in kwestie – dat de commissie van de verkoop zou oplopen tot R$ 200 miljoen.

Arrestatie

Een dag later was Roberto Dias aan de beurt, een voormalige directeur van Logistiek bij het ministerie van Gezondheid. Zijn verhoor kan samengevat worden als een opsomming van ontkenningen en onwaarheden. Geciteerd door Dominguetti als operator van een schema waarbij smeergeld gevraagd werd voor de aankoop van vaccins, ontkende Dias de beschuldiging en omschreef de politieman als “picareta” (oneerlijk, charlatan, oplichter, schaamteloos, deugniet, schurk… ).

AzizDias
Het moment waarop CPI voorzitter meldde dat Dias zal weggeleid worden door de politie wegens meineed.

Nadat plots nieuwe audio’s aan het licht kwamen via CNN Brasil, nog tijdens de zitting, waarin bevestigd werd dat de ontmoeting tussen Dias en Dominguetti wel degelijk vooraf gepland werd, verloor commissievoorzitter Omar Aziz zijn geduld en riep de politie van het parlement erbij om Dias in hechtenis te nemen wegens meineed. Een en ander veroorzaakte veel tumult maar Aziz bleef onverbiddelijk en beëindigde de sessie. Zes uur later werd Dias vrijgelaten, na het betalen van een borgsom van R$ 1.100,00. Het bleef echter niet bij dit incident.

Tijdens het verhoor maakte senator Omar Aziz een opmerking aan het adres van de militairen, zeggende: “De goede mensen binnen de strijdkrachten zijn vast beschaamd met enkele van hun collega’s die tegenwoordig de media halen. Het is lang geleden dat Brazilië geconfronteerd werd met de rotte kant van het leger, betrokken met de bedriegerijen van de regering”.

ComandoForcasArmadasabril20
Het commando van de strijdkrachten (land-, zee- en luchtmacht) met minister van landsverdediging Braga Netto en president Bolsonaro.

Het ministerie van Defensie gaf later een nota uit waarin Aziz “een gebrek aan respect voor de militairen” verweten werd, en dat “hij de corruptieschema’s generaliseerde”: “Deze zienswijze die niets te maken heeft met de feiten, treft de strijdkrachten op een verachtelijke en lichtzinnige manier, vooral onverantwoordelijk. Het leger zal geen lichtzinnige aanvallen op de instituten tolereren die de democratie en de vrijheid van het Braziliaanse volk bedreigen”. Volgens niet bevestigde bronnen, wil de legerleiding een vervolging instellen tegen de senator, wegens “collectieve morele schade”. In principe beschikt Aziz over parlementaire immuniteit en kan niet worden vervolgd.

Twee dollar meer per… vaccin

Volgens de website The Intercept gaat de regering Bolsonaro 2 dollar meer betalen per dosis van het Russische vaccin Sputnik, 20% meer dan de prijs die de deelstaten overeen kwamen met de producent, dit door het farmaceutische bedrijf União Química in te zetten als tussenpersoon. Het bedrijf, met een zetel in het Federaal District, is in handen van een zakenman die eerder al een politieke partij financierde (de PSD). De directeur is een ex-volksvertegenwoordiger, en het bedrijf kan rekenen op de steun van lobbyist Ricardo Barros, volksvertegenwoordiger voor de PP in Paraná, en regeringsleider in de Kamer.

Sputnik

Iedere dosis van een totaal van 10 miljoen, gecontracteerd door het ministerie van Gezondheid, zal US$ 11,95 kosten. De regeringen van de deelstaten kopen hetzelfde vaccin aan voor US$ 9,95 per dosis.

De overfacturatie (een verschil van 120 miljoen) werd nog niet geconcretiseerd dankzij het controle agentschap Anvisa dat ernstige bedenkingen heeft over de veiligheid van het Russische vaccin.

Schijt aan de CPI

De leiding van de onderzoekscommissie (senatoren Omar Aziz, Renan Calheiros en Randolfe Rodrigues) stuurden een brief naar de president met de vraag om een definitief antwoord te geven op de beschuldigingen van volksvertegenwoordiger Luis Miranda (Miranda trok samen met zijn broer Ricardo, een ambtenaar bij het ministerie van Gezondheid, naar de president om een poging tot corruptie te melden. Bolsonaro zou daarop bevestigend gereageerd hebben en zelfs 1 of meer namen genoemd. Tot op vandaag bevestigde noch ontkende Bolsonaro het verhaal van Miranda).

BolsoCaguei

Tijdens zijn wekelijkse live (foto) verklaarde Bolsonaro dat hij niet zal reageren op de brief: “Weten jullie wat ik ga antwoorden? Ik ‘schijt’ op deze CPI. Er komt helemaal geen antwoord”. Hij schold de drie senatoren uit voor “hypocriet” (Aziz), “analfabeet” (Rodrigues) en “geallieerde van Lula” (Calheiros). De man met het kroeshaar achter de president is een aanhanger tegen wie hij enkele uren eerder nog een racistische opmerking maakte op een spottende manier: “Dat black power kapsel dient vooral om kakkerlakken te kweken”. Tijdens de live uitzending zei de man dat hij zich niet beledigd voelde.

Het geheime leven van Jair

Ex-schoonzus van president Jair Bolsonaro, Andreia Siqueira Valle, bevestigde dat hij haar broer André afdankte als raadgever nadat die weigerde om het grootste deel van zijn vergoeding terug te geven aan zijn “werkgever”, toenmalige volksvertegenwoordiger Bolsonaro.

Dit raakte bekend door een reeks reportages onder de titel “A Vida Secreta de Jair“, van de journaliste Juliana Dal Piva van UOL (Universo Online) die in het bezit kwam van diverse audio-opnames, waaronder ook eentje van Márcia Aguiar, de echtgenote van duivel-doet-al (voor Bolsonaro), ex-lid van de militaire politie Fabrício Queiroz. Márcia spreekt over “01” om Jair Bolsonaro aan te duiden, en zegt dat hij de grote chef is van het ‘rachadinha’* schema waarbij geld werd weggesluisd van de raadgevers van de diverse kabinetten van de clan. Het ganse verhaal (in afleveringen) van de journaliste kan u hier lezen, of ook volgen via een podcast (Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, Amazon Podcasts), of YouTube (Portugees).

*Rachadinha voor Dummies

Een volksvertegenwoordiger mag 5 tot 25 raadgevers aanwerven, allemaal betaald met geld van de belastingbetaler.

Het kabinet van de volksvertegenwoordiger beschikt over een maandelijks budget van R$ 111.675,59.

Een raadgever verdient maandelijks tussen R$ 1.025,12 tot R$ 15.698,32.

Dat is erg veel geld, genoeg om de aandacht te trekken van corrupte politici.

RachadinhaDes

Veronderstel dat een van deze corrupte politici R$ 60.000/maand voor zichzelf wil houden. Dan volstaat het om 10 raadgevers aan te werven, betaald met overheidsgeld. Elk van hen strijkt maandelijks R$ 10.000 op en geeft hiervan R$ 6.000 terug aan de politicus in kwestie: iedereen tevreden, immers de raadgever verhoogt zijn inkomen met R$ 4.000 zonder dat hij daar iets moet voor doen, en de politicus bereikte zijn doel.

Rachadinha: Komt van het woord ‘racha’ (barst, scheur) of het werkwoord ‘rachar’ (breken). De politicus “scheurt” de vergoeding van zijn raadgever die dat uiteindelijk met hem deelt, een win/win situatie. Rachadinha is een verkleinwoord (scheurtje, barstje), als het ware een ironische omschrijving van een daad van corruptie die door sommigen goedgepraat wordt door te stellen “Ja maar iedereen doet het, dat is geen misdaad”. Echter, de overgrote meerderheid van dergelijke raadgevers voeren geen klap uit, werden enkel aangeworven voor dit doel.

Het gaat dus wel degelijk om corruptie, ook omdat het om cash geld gaat, en geld van de belastingbetaler. De raadgever gaat het geld afhalen in een bank en bezorgt het terug aan de parlementair die hem of haar begunstigde. Echter, het gaat hier om geld dat men witwast omdat het niet aangegeven wordt aan de fiscus. De oudste zoon van de president gebruikte hiervoor zijn chocoladewinkel waar aankopen gedaan werden zonder dat er iets geleverd werd, gestaafd door de uitgave van ‘notas fiscais’ (facturen).

Een andere, niet zo slimme manier, is de aankoop van vastgoed, betaald met cash geld.

Bronnen: CNN Brasil – Metrópoles – Folha de São Paulo – UOL Notícias – Estadão – Veja – G1

Foto's: Fotos Públicas - Pedro Gontijo/Senado Federal - Paulo Pinto - Edilson Rodrigues - Casa Rosada - Waldemir Barreto/Agência Senado - Carolina Antunes - Marcos Corrêa/PR - Roberto Jayme/Ascom/TSE - Reproductie Twitter