ForaB

Ondanks de koude temperaturen in het land (het is hartje winter in Brazilië) keren de anti-Bolsonaro manifestanten terug de straat op, eerder dan voorzien. De focus zal deze keer liggen op de eis tot afzetting van de president. Protesten zijn voorzien in meer dan 200 steden, aangemoedigd door het werk van de parlementaire onderzoekscommissie (CPIPandemia) en een samengesteld verzoek tot impeachment.

Dat verzoek kreeg de naam “superpedido” (superverzoek) en werd vorige woensdag officieel ingediend bij de Kamer van volksvertegenwoordigers door een vereniging van linkse partijen en dito bewegingen, centrum- en centrumrechtse partijen en ex-bolsonaristen. Het document bevat 271 pagina’s en kreeg 46 handtekeningen. Het is nu aan Kamervoorzitter Arthur Lira om te beslissen of er al dan niet gevolg gegeven wordt aan het verzoek. Voorlopig doet hij dat niet, maar volgens de website O Antagonista zou dat plots kunnen veranderen. Dit verzoek is het 125ste sinds het aantreden van Bolsonaro.

FBols

De protesten worden georganiseerd door de landloze beweging MST (Movimento dos Trabalhadores Sem Terra), de bewegingen Povo sem Medo, Brasil Popular, Coalizão Negra por Direitos, de daklozen beweging MTST (Movimento dos Trabalhadores Sem Teto), studentenbeweging UNE (União Nacional dos Estudantes), de CMP (Central de Movimentos Populares) en Uneafro Brasil. Het initiatief wordt formeel gesteund door de partijen PSOL, de PT en de PCdoB die hun afgevaardigden de straat op sturen.

Ondanks dat centrum- en centrumrechtse partijen mede het impeachmentverzoek ondertekenden, weigeren hun volksvertegenwoordigers en leiders zich te verenigen met de linkse entiteiten en partijen die vandaag protesteren. Een van de groepen die het impeachmentproces tegen Dilma Rousseff ondersteunden, de MBL (Movimento Brasil Livre), ondertekende het document, gebruikt de leuze “Fora Bolsonaro” (weg met Bolsonaro), maar verschilt van mening: “Op dit moment zijn er nog verschillen. Onze groepen zullen hun eigen vlaggen dragen in de straten. Wij verdedigen niet ‘Lula Livre’, integendeel. Als deze manifestatie exclusief de afzetting eist van Bolsonaro, dan zou het makkelijker zijn om een dialoog te voeren”, zo zegt een woordvoerder van de MBL.

Ex-Milieuminister op drift

De ministers van het hooggerechtshof STF twijfelen er niet aan dat president Bolsonaro vooraf ingelicht werd door de chefs van de federale politie (FP) over het lopende onderzoek tegen, nu ex-minister van Milieu, Ricardo Salles, en dat die daarom de laan werd uitgestuurd. Een en ander verzuurde de relatie tussen de FP en het STF.

BolRic

Salles (foto) wordt verdacht van steun aan de illegale houthandel in Amazonas, maar kan nu, net als in 2018, een poging doen voor een zetel in de Kamer als volksvertegenwoordiger, bij de volgende verkiezingen. Dat is trouwens ook de wens van Bolsonaro die hem vaker dan eens omschreef als een “uitzonderlijke” minister. Salles heeft intussen zijn paspoort moeten inleveren en kan nu niet het land uit. De ex-minister liet zijn advocaten een verzoek indienen om het paspoort terug te krijgen, maar dat lukte (nog) niet.

De Covaxin affaire

Randolfe Rodrigues, vicevoorzitter van de parlementaire onderzoekscommissie CPIPandemia, diende samen met de senatoren Jorge Kajuru en Fabiano Contarato, een aanklacht in bij het hooggerechtshof tegen president Bolsonaro, voor zijn veronderstelde nalatigheid bij de verdenking van corruptie in de aankoop van het immuniseringsmiddel Covaxin. Minister Rosa Weber stuurde de aanklacht door naar de procureur-generaal van de republiek waar nagegaan werd of er voldoende elementen zijn om een onderzoek te openen.

BolsoMT

Die aanklacht werd inmiddels aanvaard door de procureur-generaal waardoor het onderzoek daadwerkelijk kan opgestart worden bij het STF.

Lula opnieuw begunstigd

Minister Ricardo Lewandowski (STF) nam het besluit om alle bewijzen tegen Lula, verkregen door een gerechtelijk akkoord met het bedrijf Odebrecht, te annuleren. Het gaat over de veronderstelde betaling van steekpenningen door het bedrijf voor de aankoop van een terrein in São Paulo (voor de bouw van het nieuwe instituut Lula).

LulBrick

Lewandowski liet zich motiveren door de gelekte boodschappen tussen de procureurs van het Lava Jato onderzoek die aan het licht kwamen dankzij de website The Intercept, maar ook door het recente besluit van het hof waardoor ex-rechter Sérgio Moro als partijdig beoordeeld werd in alle zaken tegen Lula.

Misdaad en politiek

Jair Bolsonaro vierde de dood van Lázaro Barbosa, een ‘serial killer’, gezocht wegens het uitmoorden van een gezin in het rurale deel van het Federaal District. De jacht op Barbosa werd uitgevoerd door honderden politiemannen, met gebruik van helikopters en drones, en sleepte 20 dagen aan. Bolsonaro plaatste de uitdrukking “CPF Cancelado” op de sociale media (een gecancelde CPF staat voor een overlijden, meestal een crimineel, of iemand van de georganiseerde misdaad of militie. Een CPF betekent ‘Cadastro de Pessoa Física’ en kan vergeleken worden met het rijksregisternummer in België, of het burgerservicenummer in Nederland).

LazaroBarbosaPolicia
Een briefing van de manschappen, vooraleer ze weer een dag op jacht gingen naar Lázaro Barbosa.

Lázaro wist zich wekenlang te verstoppen in de vrije natuur van Cozalzinho – Goiás, op 132km van de hoofdstad Goiânia, vooraleer hij uiteindelijk gevonden werd en omkwam door een kogelregen, nadat hij eerst zelf zijn wapen leegmaakte in de richting van de politie. Gouverneur Ronaldo Caiado (Goiás) loofde de agenten en zei dat zijn staat geen “Disneyland was voor bandieten”.

Carlos “Wizard” Martins hult zich in stilte

Zakenman-tovenaar en multimiljonair Carlos Wizard verscheen woensdagmorgen in de Senaat om zijn getuigenis af te leggen bij de parlementaire onderzoekscommissie. Wizard is een overtuigde bolsonarist, een van de spilfiguren van het zogenaamde ‘schaduwkabinet’ dat president Bolsonaro raad gaf over de aanpak van de pandemie, hardleers ingaande tegen de wetenschappelijke richtlijnen die vrijwel overal in de wereld gevolgd worden. Aan het begin van zijn getuigenis rechtvaardigde hij zijn afwezigheid bij de commissie (hij had al eerder moeten komen) door te zeggen dat hij in de Verenigde Staten was bij zijn familie.

Hij legde uit dat hij ex-zorgminister Eduardo Pazuello leerde kennen in 2018, tijdens de operatie ‘Acolhida’, de opvang van vluchtelingen uit Venezuela in Roirama. In 2020 werd hij door de minister uitgenodigd om opnieuw te werken in die regio, deze keer omwille van de pandemie. Hij ontkende eender welke deelname aan een ‘schaduwkabinet’ en kondigde aan dat hij niet zou antwoorden op de vragen van de commissie (hij verkreeg vooraf een habeas corpus via het STF en kon niet verplicht worden om bewijzen tegen zichzelf te leveren).

WizardLivro2Wizard steekt zijn boek omhoog met de titel: “Mijn belangrijkste werk – een missie van vertrouwen, liefde en werken voor de gemeenschap”. Dit leidde meteen tot een opmerking van CPI-voorzitter Omar Aziz “Het is hier geen boekhandel, maar wel een onderzoekscommissie”.

Er kwamen niettemin een pak vragen, zowel van de oppositie als van de verdedigers van de regering, maar Wizard antwoordde telkens (meer dan 60 keer) dat hij de stilte zou bewaren. Dat deed hij ook toen een beschamende video getoond werd waar hij het lachend had over 5 covid-19 slachtoffers die “overleden ondanks dat ze thuis waren gebleven” in plaats van zich vroegtijdig te laten behandelen met medicijnen als chloroquine en ivermectine, geneesmiddelen waarvan de wetenschap zegt dat ze niet effectief zijn en zelfs gevaarlijk in sommige gevallen.

Nieuwe beschuldiging

Donderdagmorgen was het de beurt aan Luiz Paulo Dominguetti Perreira, een politieagent met een tweede job als verkoper van geneesmiddelen. Zijn verhoor werd het meest belachelijke sinds het begin van dit onderzoek naar het beleid in de strijd tegen de pandemie, een onderzoek dat live uitgezonden wordt via TV Senado en de Braziliaanse nieuwszenders. Die uitzendingen werden inmiddels de meest succesvolle serie van het TV-seizoen, met hoge kijkcijfers.

Dominguetti bracht eerder aan het licht dat Roberto Dias, directeur logistiek bij het ministerie van Gezondheid, verantwoordelijk was voor een corruptieschema van vele miljoenen, een vreemd verhaal maar de regering Bolsonaro liet de man wel ontslaan. Dominguetti beweerde dat hij een bedrijf (Davati Medical Supply) vertegenwoordigt waar hij niet officieel ingeschreven is als werknemer, en dat hij, als een eenvoudige korporaal bij de militaire politie, 400 miljoen dosissen van het vaccin Astrazeneca pretendeerde te verkopen aan het ministerie, een vaccin waar de ganse wereld op wachtte en dat toen nog niet beschikbaar was. Als politieagent was hij aanwezig bij een meeting waarbij een directeur van het ministerie smeergeld eiste bij de aankoop, en ondanks deze uitspraak op heterdaad, deed hij niets.

Dominguetti

Tijdens zijn ondervraging bevestigde hij het verhaal, maar wat later kwam hij op de proppen met een audio opname (foto) waarmee hij – valselijk – volksvertegenwoordiger Luís Miranda en zijn broer Ricardo, beschuldigde van een andere daad van corruptie, eveneens via de verkoop van vaccins.

AzizMirandaVolksvertegenwoordiger Luís Miranda haastte zich naar de voorzitter van de commissie om te zeggen dat de audio opname niets te maken had met vaccins, maar wel met de aankoop van handschoenen.

MirandaTNA
Na een storm van protesten door de aanwezige senatoren, werd Miranda snel afgevoerd door de veiligheidsagenten van de Senaat.

De senatoren stonden perplex. Kwam Dominguetti nu de regering aanklagen of verdedigen? Werd hij daar neergeplant door de regering om die reden? Algemene verwarring. De martphone van Dominguetti werd in beslag genomen door agenten van de Senaat.

Belastinghervorming

Minister van Economie Paulo Guedes won het vertrouwen van de productieve sector door zijn liberale aanpak, en ziet hem als een bondgenoot binnen de regering Bolsonaro. Die verhouding kreeg echter een flinke deuk na het indienen van het voorstel voor de tweede fase van de belastinghervorming. Niet zozeer door de maatregelen op zich, maar wel omwille van de gevolgen, met name een verhoogde belastingdruk voor bedrijven, investeerders en voor een flink deel van de Braziliaanse burgers. Het gaat hier over een populistisch project dat de kiezers moet gunstig stemmen, een project dat de belabberde economische situatie van het land op de nek van de maatschappij schuift. De waarschijnlijke gevolgen: meer werkloosheid, kapitaalvlucht en zelfs een stijging van de dollarkoers.

GuedesLiraKamervoorzitter Arthur Lira ontvangt van de minister van Economie, Paulo Guedes het wetsontwerp dat handelt over de hervorming van de inkomstenbelasting voor particulieren, bedrijven en investeringen. Verder op de foto: stafchef Luiz Eduardo Ramos, regeringssecretaris Flávia Arruda en volksvertegenwoordiger Vinicius Gurgel.

Een van de belangrijkste veranderingen die door de hervorming worden voorzien, is een correctie van de vrijstelling voor inkomstenbelasting. Volgens het voorstel, worden degenen die tot R$ 2.500/maand verdienen, vrijgesteld. Het huidige plafond bedraagt R$ 1.903,98, met andere woorden een verhoging van 31%. Als gevolg hiervan verhoogt het aantal vrijgestelden met 6 miljoen en zullen voortaan 16,3 miljoen Brazilianen geen belastingen moeten betalen.

Een andere groep zal meer moeten ophoesten, met name diegenen die meer verdienen dan R$ 40.000/jaar. Voorheen kon iedereen kiezen: ofwel een vereenvoudigde aangifte met een automatische korting van 20%, ofwel een volledige aangifte met aftrek van allerlei kosten. Die vereenvoudigde aangifte wordt afgeschaft waardoor deze groep flink wat meer zal moeten betalen.

Ongehuwde dochters van militairen bevoordeeld

Een reportage van de krant Estadão wijst op een wanverhouding tussen gewone gepensioneerden en dochters van overleden militairen die (nog steeds) gigantische pensioenen opstrijken.

De Braziliaanse overheid betaalde vorig jaar 19,3 miljard uit aan pensioenen van nakomelingen van militairen. Het grootste deel daarvan ging naar dochters. Van de 226.000 mensen die in het land een dergelijke uitkering krijgen, zijn maar liefst 137.916, ofwel 60% van het totaal, dochters van reeds overleden militairen. Uit de gegevens blijkt ook dat de pensioenen voor de strijdkrachten hoger zijn dan die voor ambtenaren.

De 226.000 begunstigden van militaire pensioenen ontvingen in februari gemiddeld R$ 5.897,57 (€ 982), terwijl de 286.208 burgers, eveneens gemiddeld, R$ 4.741,19 (€ 790) kregen. Sommige van die gepensioneerden zijn bijna honderd jaar oud. Het oudste militaire pensioen werd vanaf september 1930 uitbetaald.

Army

Gegevens van de “Controladoria-Geral da União” (CGU) wijzen uit dat in de periode tussen januari 2020 en februari 2021 pensioenen werden uitbetaald aan nakomelingen van militairen die uitstijgen boven het wettelijk plafond van de overheid, vandaag vastgelegd op R$ 39.300 (€ 6.550). In februari van dit jaar waren er 14 gepensioneerden die netto meer dan R$ 100.000 (€ 16.748) opstreken, na aftrek van bijdrages. Dergelijke ‘super uitkeringen’ zijn te danken aan eventuele specifieke gevallen.

De hoogste uitkering die niet gerelateerd is aan een dergelijke specifieke situatie, bedroeg R$ 60.500 (€ 10.132) netto. Het gaat om Gecy Rangel, dochter van de marine maarschalk Manoel Brilhante. Zij krijgt het pensioen uitbetaald sinds 1996. Een straat in Osasco (SP) werd naar haar vader vernoemd. In de zes vorige maanden schommelde het pensioen van deze dame tussen R$ 117.012 (€ 19.597) en R$ 61.286 (€ 10.264), netto. In haar geval gaat het niet alleen om een pensioen van haar overleden vader, maar ook dat van 2-ex echtgenoten die beiden militairen waren. En dat verklaart het driedubbele pensioen met hoge bedragen.

In totaal kregen minstens 77 gepensioneerden in februari van dit jaar een uitkering die hoger was dan het grondwettelijk plafond. Gemiddeld ontvingen ze elk R $ 80.300 (€ 13.448) en kostten in slechts één maand R $ 6,1 miljoen aan de publieke koffers. Net als Gecy hadden nog eens 28 begunstigden met salarissen boven het plafond geen extra bonussen om de hogere pensioenen te rechtvaardigen. Samen kregen de 29 gepensioneerden R$ 1,2 miljoen, of R$ 44.000 (€ 7.369) elk, gemiddeld. Vijf van hen, waaronder Gecy, kregen meer dan R$50.000 (€ 8.374). Het gaat in alle gevallen om dochters van militairen, vrouwen die ook nooit huwden. Tot in 2001 stonden de regels toe dat dochters van militairen levenslang konden genieten van een pensioen van de overleden ouders, zolang ze alleenstaand bleven. Die norm werd gewijzigd tijdens de regering van Fernando Henrique Cardoso, maar bleef ongewijzigd voor wie het pensioen reeds eerder toegewezen kreeg.

Bronnen: CNN Brasil – Folha de São Paulo – UOL Notícias – Estadão – Veja

Foto's: Fotos Públicas - Fabio Lima - Lula Marques - Alessandro Dantas - Pablo Valadares/Câmara dos Deputados - Pedro França/Agência Senado / Isac Nóbrega - Marcos Corrêa - PR