BolsoExerc

Ook deze week zorgde president Bolsonaro weer voor ophef. Geholpen door een bolsonaristische auditeur bij het Rekenhof (Alexandre Figueiredo Costa e Silva Marques) pakte hij uit met een (vals) rapport waarin gesteld werd dat het aantal doden door covid-19 sterk overroepen was. Later moest hij toegeven dat het rapport niet officieel opgemaakt werd door het TCU (Tribunal de Contas da União), maar bleef desondanks volhouden dat er veel minder mensen sterven aan covid-19 dan de officiële cijfers laten uitschijnen. Epidemiologen, infectiologes en internationale entiteiten achten het veel waarschijnlijker dat het omgekeerde waar is, met name dat er veel meer dodelijke slachtoffers zijn dan wat er dagelijks gemeld wordt in de rapporten.

Ondertussen maakt de parlementaire onderzoekscommissie vorderingen, ondanks de heftige tussenkomsten van bolsonaristische senatoren, en worden de motieven en schuldigen voor de nu bijna half miljoen doden alsmaar duidelijker. Een flink deel van al dat leed had kunnen vermeden worden door eenvoudige maatregelen die inmiddels wereldwijd bekend zijn: het gebruik van mondmaskers, sociale isolatie en vaccinaties. Het kan niet meer ontkend worden dat Bolsonaro zich tegen die maatregelen keerde.

BolsoQueirogaPresident Bolsonaro en zorgminister Marcelo Queiroga.

Donderdag ging hij zover om het einde aan te kondigen van de verplichting tot het gebruik van mondkapjes door mensen die reeds gevaccineerd werden, of eerder geïnfecteerd werden en genazen. Gevraagd naar de waarheid van die bewering antwoordde zorgminister Queiroga dat er een studie gemaakt werd om te zien onder welke omstandigheden en wanneer die verplichting zou worden opgeheven, net als in de Verenigde Staten. In dat land werden echter al meer dan drie keer zoveel mensen volledig ingeënt dan in Brazilië en er is dus geen vergelijk mogelijk. De vraag is dan ook: hoe lang zal Marcelo Queiroga weerstaan aan de druk van zijn baas?

De CPIPandemia

Queiroga legde dinsdag een nieuwe getuigenis af bij de parlementaire onderzoekscommissie. Hij gaf er toe dat geen enkele infectioloog deel uitmaakt van het ministerie van Gezondheid. Ook bevestigde hij dat chloroquine geen enkel bewezen effect heeft in de strijd tegen het coronavirus, en dat hij een einde zal maken aan de pandemie en de vaccinaties zal afwerken. Over de samenscholingen, veroorzaakt door president Bolsonaro, zei de minister dat hij niet “de censor is van de president” en dat “de beelden voor zichzelf spreken”. Hij nam ook de verantwoordelijkheid op zich voor de weigering om de arts Luana Araújo aan te werven voor het secretariaat van de pandemie in zijn ministerie, en dat er een deze week nog een vervanger gekozen wordt. Ook ziet hij geen probleem in de organisatie van het voetbaltornooi Copa América in Brazilië.

Deze laatste kwestie werd ook beoordeeld door het hooggerechtshof STF waar een meerderheid stemde voor de toelating van het tornooi, met dien verstande dat de deelstaten zelf mogen beslissen over het al dan niet toelaten van wedstrijden in hun staat, naargelang de situatie van de pandemie in hun regio.

CPIPa
De leden van de onderzoekscommissie, pratend over de volgende stappen nadat Wilson Lima zijn kat stuurde.

Donderdag was het normaal gesproken de beurt aan gouverneur Wilson Lima (Amazonas) om te komen getuigen, maar die zocht vooraf zijn toevlucht bij het STF waar hem een habeas corpus werd toegekend door minister Rosa Weber. Hij kwam helemaal niet opdagen.

ManausFN2Uitgebrande voertuigen in Manaus.

ManausFN3Bankautomaten tot ontploffing gebracht in Manaus.

ManausFNStraatcontroles in Manaus door leden van de Forca Nacional.

Het was de bedoeling dat hij uitleg kwam geven over het doen en laten van zijn regering, dit nadat de federale politie operatie Sangria opstartte, met betrekking van het gebruik van de financiële middelen die de federale regering toekende in de strijd tegen de pandemie. Lima liet weten dat hij niet kon komen omdat hij belet werd door de jongste gebeurtenissen in Manaus waar criminelen (Comando Vermelho) een kleine oorlog opstartten, politiestations aanvielen, voertuigen en bussen in brand staken en bankautomaten ontploften (foto’s) nadat een drugsdealer doodgeschoten werd door de politie. De regering stuurde de Força Nacional naar Manaus om te helpen en om de veiligheid en orde te herstellen. De aanvallen waren zodanig heftig dat zelfs de vaccinatie van de bevolking tijdelijk stopgezet werd.

Kwestie van prioriteiten

Regeren betekent in feite prioriteiten stellen die ten goede komen aan het land en aan de bevolking. Het is voor iedereen duidelijk dat het actiegebied de strijd tegen de pandemie omvat, met het catastrofale cijfer van bijna een half miljoen doden. Ook op economisch vlak is er een prioriteit, met name de nodige inspanningen leveren om het cijfer van meer dan 14 miljoen werklozen te verminderen.

Geconfronteerd met dergelijke problemen, is het op zijn minst verbazingwekkend dat de Braziliaanse federale overheid veel energie steekt in het oplossen van een niet bestaand probleem: de betrouwbaarheid van elektronische urnes bij de verkiezingen, aangezwengeld door de president die blijft volhouden dat de verkiezingen van 2018 gefraudeerd werden, dat hij al in de eerste ronde had moeten winnen. Hij zegt dat hij daar bewijzen voor heeft, maar toont ze tot op vandaag niet. Bovendien zegt de elementaire logica: als er echt een plan bestond om die verkiezingen te frauderen, hoe komt het dan dat hij won in de tweede ronde? Bolsonaro voorspelt eveneens dat Lula volgend jaar enkel kan winnen door fraude. Dankzij de inspanningen van het Palácio do Planalto kreeg het debat over een terugkeer van gedrukte stembiljetten weer inhoud in het parlement en bestaat er een grote kans dat hij zijn zin krijgt.

Justica-Eleitoral

In Brazilië werden de “urnas eletrônicas” vanaf 1996 getest, en voor het eerst in gebruik genomen in 2000, zonder noemenswaardige problemen. Roberto Barroso, voorzitter van het kiestribunaal TSE omschreef het zo: “Brazilië is echt geen land voor amateurs. Alleen hier klaagt de winnaar van de verkiezingen over fraude”.

Tijdens zijn politieke carrière won Bolsonaro acht opeenvolgende verkiezingen, waarvan zes via de elektronische stembus. De betrouwbaarheid van de machines wordt voortdurend bevestigd door allerlei audits en internationale instanties.

“Het is alsof je wil terugkeren naar telefooncellen in de straten”, aldus Barroso, geconfronteerd met de dreiging van achteruitgang.

Bolsonaristas, dezelfden die volhouden dat de wereld plat is, gebruiken het argument om gedrukte stembiljetten terug in te voeren, als een afleidingspoging voor de daling van de populariteit van de regering. Alles wijst erop dat de Braziliaanse president de stappen van Donald Trump wil volgen. In de Verenigde Staten worden nog steeds stembiljetten gebruikt.

De geschatte kosten voor de aanpassingen opdat de kiezer na het stemmen met een “comprovante” (gedrukt biljet met zijn stem dat als bewijs kan gelden) naar huis kan keren, lopen op tot 2 miljard reais.

Nieuwe “motociata”

Wat voorafging:

Bolsonaro maakte van de gelegenheid gebruik tijdens zijn wekelijkse live via de sociale media, om nog maar eens zwaar uit te halen naar gouverneur João Doria (São Paulo). Zonder hem bij naam te noemen schold hij hem uit voor “hypocriet”. Hij deed dat omdat de gouverneur aankondigde dat de president zou beboet worden indien hij deelneemt aan manifestaties in de straten van São Paulo, zonder gebruik van een mondmasker: “Ga je de president van de republiek bedreigen? Hypocriet. Je respecteert je bevolking niet, je respecteert niemand”.

BolsoLiveFBTijdens de live uitzending kreeg Bolsonaro een geschenk, een sculptuur van een vuurwapen, overhandigd door kolonel Antônio Aginaldo de Oliveira van de militaire politie, echtgenoot van de bolsonaristische volksvertegenwoordigster Carla Zambelli (PSL).

Het uitstapje

Aanhangers van de president kondigden eerder deze week een manifestatie aan met de moto in São Paulo. Bolsonaro bevestigde zijn aanwezigheid. Het evenement kreeg de naam ‘Acelera para Cristo’, gepromoveerd via de sociale netwerken door een evangelische handelaar. Jackson Vilar, eigenaar van een meubelwinkel, vroeg aan de motorrijders om zich vooraf te registreren en beloofde een splinternieuwe motor uit te loten onder de deelnemers. Niet alle motorclubs gingen akkoord met het idee, maar er kwamen niettemin vele duizenden opdagen op zaterdagmorgen.

Carreata3

Bolsonaro stelde de gouverneur niet teleur en kwam aan zonder zichzelf en anderen te beschermen door het dragen van een mondmasker. De regering van São Paulo, onder leiding van gouverneur Doria, schreef meteen een boete uit van R$ 552,71 voor de president, zoon en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro en minister van Infrastructuur Tarcísio Gomes de Freitas.

Moto2
Vele duizenden motorrijders staan klaar om te vertrekken, wachtend op de president.

BolsopotGedurende het uitstapje, een traject van 129km, droeg de president een helm type ‘coquinho’ (kokosnoot) die niet voldoet aan de wettelijke vereisten voor motorrijders omdat hij te weinig bescherming biedt en geen vizier heeft. Het gebruik van een dergelijke helm wordt beschouwd als een zware inbreuk op de verkeerswetgeving.

MOTOC
Dat het om erg veel deelnemers ging, is hier duidelijk te zien.

Senator Renan Calheiros, rapporteur bij de parlementaire onderzoekscommissie CPIPandemia, twitterde: “Tussen moto’s en doden, voert Bolsonaro een processie aan van de pandemie. Het evenwicht dat de president-motorrijder hier vertoont, ontbreekt bij de president bovenop die motor”.

Senator Humberto Costa (PT – oppositie) plaatste onderstaande tekening op Twitter.

Het zal Bolsonaro allemaal worst wezen. Onderweg op de Rodovia Bandeirantes hield hij halt voor 20 minuten en veroorzaakte meteen een gigantische samenscholing van motorrijders die hun steun betuigden aan de president. Op het moment dat gouverneur João Doria uitgescholden werd door de menigte, stak Bolsonaro zijn armen omhoog als een dirigent van een orkest. Later klom hij bovenop zijn motor en omhulde zich met de nationale vlag terwijl de omstaanders riepen “Onze vlag zal nooit rood kleuren”.

Na afloop van het uitstapje, nabij het bekende park Ibirapuera, sprak de president de omstaanders toe, keerde zich opnieuw tegen het gebruik van maskers en het houden van sociale afstand, en voor het gebruik van geneesmiddelen zonder bewezen efficiëntie. Ook zei hij opnieuw dat er overdreven werd wat het aantal covid-19 doden betreft.

Alles onder controle

Met die titel en als ondertitel “Bolsonaristische troepen maken vooruitgang met de bezetting van de Braziliaanse staat” omschrijft columnist Balaio do Kotscho een “zachte” staatsgreep die volgens hem reeds geslaagd is.

“Langzaam, heel langzaam en stapje voor stapje, bezetten de bolsonaristische troepen de Braziliaanse staat, zonder enige tegenstand en zonder tanks in de straten.

Eerst waren de federale politie en Abin (geheime diensten) aan de beurt; vervolgens de procureur-generaal van de republiek, het AGU (Advocacia-Geral da União) en het CGU (Controladoria-Geral da União), het ministerie van Gezondheid, de voorzitters van Kamer en Senaat, tot en met de strijdkrachten.

Azevedo-e-SilvaGeneraal Fernando Azevedo e Silva: hij stond in de weg.

D-Day en H-Hour zoals de pathetische generaal Eduardo Pazuello pleegt te zeggen, was de plotse vervanging van de minister van Landsverdediging, generaal Fernando Azevedo e Silva, de enige die nog weerstand bood aan de kleine staatsgreepjes van de kapitein.

Hij werd vervangen door de bolsonaristische generaal Braga Netto terwijl stafchef Luíz Eduardo Ramos goedkeurend knikte en generaal Augusto Heleno, chef van het kabinet voor Institutionele Veiligheid, glunderde op de achtergrond.

Deze drie generaals overtuigden de kapitein om Azevedo e Silva weg te werken en hem te vervangen door een bolsonaristische militair commando, ten dienste van de regering.

Vervolgens zorgde Braga Netto ervoor dat de drie bevelhebbers van de strijdkrachten eveneens vervangen werden, waardoor hij de sterke man werd van de regering.

De enige instelling die tot nog toe ontsnapte aan de stille staatsgreep, is het hooggerechtshof, het Supremo Tribunal Federal, waar binnenkort een zetel ingenomen wordt door een “verschrikkelijk evangelische” bolsonaristische vertrouweling.

Het hooggerechtshof vormde dan ook een echt doelwit van de anti-democratische manifestaties en van de digitale militie van de kapitein, die op volle stoom verder draait, alvast met het oog op de verkiezingen van volgend jaar.

Na dit alles denkt de kapitein dat hij alles mag, en geeft hij niets om de grondwet, of om datgene wat anderen denken of zeggen. Hij creëerde zijn eigen waarheden, gelovend in de leugens die hij dagelijks verkondigt.

In de column ‘Ciranda de Mentiras’ (cirkel van leugens) van de krant Folha de São Paulo, omschrijft journalist Bruno Boghossian hoe de president zijn eigen record verbreekt: “Tijdens een preek van 19 minuten bij een kerkdienst, dropte hij foute informatie over de veiligheid van verkiezingen, de effecten van het medicijn chloroquine, de effectiviteit van vaccins en het werkelijke aantal slachtoffers van covid-19. De president verzon een eigen cirkel van leugens om zichzelf te zuiveren, een straf te ontlopen en om herverkozen te worden”.

Mochten we in normale tijden leven en alle instituten normaal functioneren, dan zou een van deze misplaatste uitspraken al volstaan om een proces te openen wegens een misdaad tegen de verantwoordelijkheid, een aanslag op het gezondheidsbeleid en op de democratie.

Onverschillig tegenover een pandemie die meer dan 2.000 slachtoffers oplevert per dag, in totaal reeds dicht bij een half miljoen doden, is de president meer bezorgd om nog maar eens een uitstapje met een groep motorrijders te organiseren, met duizenden volgers, om de straten van São Paulo te vullen, alleen maar om eraan te herinneren wie het voor het zeggen heeft in Brazilië, een land dat door God vergeten werd. “De ene beveelt, de andere gehoorzaamt” (uitspraak van ex-zorgminister Pazuello nadat Bolsonaro hem verbood om vaccins aan te kopen).

KathlenKathlen Romeu, het jongste slachtoffer van een politiekogel in Rio de Janeiro. Kathlen was interieur designer, 24 jaar oud en 14 weken zwanger. Zij kreeg een kogel in de borst. De politie ontkent dat het projectiel afkomstig is van een van hun wapens.

Iedere dag vallen er opnieuw slachtoffers door politiekogels, zwarte vrouwen, kinderen die allemaal in de statistieken belanden waar ze ook kunnen ‘aangepast’ worden door een of andere bolsonaristische auditeur, geïnfiltreerd in het Rekenhof, of een zoon van een bolsonaristische kolonel die ooit nog op de schoolbanken zat met Bolsonaro en bij Petrobras belandde, een staatsbedrijf dat nu geleid wordt door een bolsonaristische generaal. Waar infiltreerden ze eigenlijk niet?

NettoRamosHelenoGeneraals Braga Netto, Luíz Eduardo Ramos en Augusto Heleno

Bij de ‘drie militaire koningen’, Braga, Ramos en Heleno, moeten – naast de 400.000 leden van de strijdkrachten, ook nog eens 800.000 manschappen van de militaire politie en van de privé bewakingsbedrijven geteld worden, die allemaal gehoorzamen aan de bevelen van de kapitein, om het niet te hebben over de milities die telkens meer bewapend zijn.

Wie niet tevreden is, mag gaan klagen bij de bisschoppen, maar ook die volgen de president in blind vertrouwen.

Alles is onder controle in de bolsonaristische republiek.

Indien iemand – toevallig – deze tekst leest over 100 jaar, hij zal niet geloven dat Brazilië in 2021 op deze manier bestond. Als Brazilië dan nog bestaat…

En dat is nog niets. Er zijn slechtere tijden op komst. Maar het leven gaat door”.

Bovenstaande (pessimistische) visie kan u hier vinden.

Balaio do Kotscho is trouwens niet de enige journalist die in deze zin schrijft. Fernando Gabeira:

“Bijna alle recente boeken die handelen over bedreigingen tegen de democratie, wijzen erop dat staatsgrepen niet meer functioneren zoals voorheen. Geen militaire uitspraken meer, geen tanks meer in de straten. De auteurs van dergelijke boeken zeggen dat de democratie van binnen uitgehold wordt en dat de instituten op een progressieve manier in elkaar stuiken, op een dusdanige manier dat de mensen zich pas rekenschap geven van een autoritair regime nadat het reeds geïnstalleerd werd. Iets dergelijks is momenteel gaande in Brazilië”.

De rest van zijn artikel kan u hier vinden.

Ook BBC Brasil wijdde een stuk aan dit thema. Correspondent Rafael Barifouse sprak hierover met reserve-kolonel Marcelo Pimentel (54) die kritiek heeft over de militairen in de politiek.

Pimentel: “De muur tussen de strijdkrachten en de regering, tussen de militair en de politicus, zorgvuldig opgebouwd door onze generatie, wordt afgebroken. Indien de militairen partij kiezen, dan kunnen ze niet meer het ganse land vertegenwoordigen bij een verdediging van Brazilië”, zo vindt hij.

Exer

Hij gelooft ook dat de militairen in de lagere rangen enkel het voorbeeld volgen van hun oversten, van de generaals die hij omschrijft als de “Partido Militar”: “Van de 17 generaals die deel uitmaken van het opperbevel van het leger, bekleden 15 posities van de eerste orde. Er zijn militairen aanwezig in de directe administratie, de ministeries, alsook in de staatsbedrijven, autarchieën en controle-instanties. De mensen zien dat niet omdat deze groep aan de macht kwam zonder een institutionele breuk. Maar zij vormen wel het hoofd, de romp, de ledematen, de ingewanden en de ziel van de regering”.

Deze militairen bereiden zich nu voor om aan de macht te blijven, met of zonder Bolsonaro, aldus Pimentel.

Het volledige artikel kan u hier lezen.

Bronnen: Estadão – UOL Noticias – BBC Brasil – CNN Brasil – G1 – Veja – Folha de São Paulo

Foto's: Fotos Públicas - Renato Alves/Agência Brasília - Tony Winston/MS - Alberto César Araújo/Amazônia Real - Edilson Rodrigues/Agência Senado - Isac Nóbrega - Marcos Corrêa - Carolina Antunes - Alan Santos/PR - Facebook - Twitter