BolsoScreen

“Imorrível, imbroxavel*, incomível”, met deze drie woorden pleegt de Braziliaanse president zichzelf te omschrijven. Mogelijk wil hij zichzelf moed inspreken, want niemand gelooft er nog in dat de parlementaire onderzoekscommissie tot een besluit zal komen zonder de Braziliaanse leider als doelwit. Senator Renan Calheiros laat niet in zijn kaarten kijken over de manier waarop hij Bolsonaro zal inkaderen in zijn eindverslag (naar verwachting over enkele maanden), maar het is alvast duidelijk dat hij zeker verantwoordelijk zal gesteld worden voor twee misdaden: tegen de sanitaire crisis en tegen het leven.

BolsoImbroxavel

De protesten van vorige week zaterdag omschreef hij als een betoging met weinig deelnemers die de straat opgingen “door een gebrek aan wiet”. Bolsonaristas deden de foto’s in de pers af als afkomstig uit vroegere manifestaties tegen Dilma Rousseff en de PT. Niets is echter minder waar. Borden met leuzen tegen Bolsonaro waren op vrijwel alle foto’s te zien. Links Brazilië kondigde inmiddels nieuwe manifestaties aan op zaterdag 19 juni.

Bolsonarismo-Mata“Bolsonarisme is dodelijk”

Ex-president Lula was aangenaam verrast door de grote opkomst in het ganse land. De arbeiderspartij weet niet goed of ze zelf ook voluit moet gaan, gezien de risico’s van dergelijke samenscholingen en de mogelijke verwijten die ze zouden te horen krijgen. Er is geen consensus, maar naar alle waarschijnlijkheid zullen zij op de rem trappen om kritiek te vermijden.

BBP

Het Braziliaanse bruto binnenlands product steeg tijdens de eerste trimester met 1,2%, zo maakte het instituut IBGE bekend. Met dit resultaat keert de Braziliaanse economie terug naar het niveau van het laatste trimester van 2019, de pré-pandemie periode. De dienstensector, die 70% uitmaakt van het BBP, ging met 0,4% vooruit en vertoont hiermee weerstand tegen de tweede covid-19 golf. Het is een algemene stijging, maar het land lijdt niettemin heftig onder de inflatie en de werkloosheid. Hoe dan ook, de stijging van het BBP is “het beste nieuws voor de regering op het slechtste moment”.

EconomistBrazilsDismal

Het Britse tijdschrift The Economist wijdde deze week echter een artikel aan Brazilië met kritiek op het sanitaire en economische beleid van Bolsonaro, wijzend op de risico’s van de instituten en zeggend dat de toekomst van het land afhangt van de verkiezingen van volgend jaar: “Brazilië ligt in coma en heeft Bolsonaro als dokter”, zo staat er te lezen. Op de cover van het weekblad staat andermaal een afbeelding van Cristo Redentor, deze keer met een mondmasker en het toedienen van zuurstof. De titel: “Het sombere decennium van Brazilië”. The Economist legt uit dat Bolsonaro niet de enige schuldige is voor deze sombere tijden. Er wordt ook verwezen naar de korte termijn visie, het gebrek aan economische, fiscale en politieke hervormingen, en een ernstige aanpak tegen de nog steeds aanwezige corruptie, ondanks het Lava Jato onderzoek.

Pazuello krijgt de absolutie

Ex-zorgminister, generaal Eduardo Pazuello, kreeg het flink te verduren tijdens zijn eerste ondervragingsronde, op 19 mei. Hij zal nog een tweede keer op de rooster gelegd worden door de excellenties van de onderzoekscommissie, maar zijn baas, president Bolsonaro, bezorgde hem alvast een nieuw baantje bij de regering als “Secretário de Estudos Estratégicos”, wat dat ook betekenen mag. In ieder geval krijgt hij een maandloon van R$ 17.000 en zal het bevel mogen voeren over drie directies in het departement, geleid door admiraal Flávio Rocha.

PazBolRJ2

Donderdag kwam bovendien het nieuws dat hij niet zal gestraft worden door de legerleiding omwille van zijn deelname aan een politieke actie (samen met Bolsonaro, op zondag 23 mei in Rio de Janeiro – foto), iets wat verboden is voor militairen in actieve dienst. Dit nieuws veroorzaakte veel verontwaardiging en bezorgdheid in de pers.

BolsoNogueira

Journalist Roberto Godoy (Estadão) gebruikte de woorden “stilte en verlegenheid”: “Het effectief van de strijdkrachten is verdeeld tussen de ‘operationele leden’ en de ‘politici’. Deze laatsten zijn meestal zij die zich uitspreken over de noden en interesses van het leger; de eersten staan op de voorlijn in het geval van een mobilisatie. De archivering van de zaak Pazuello is het werk van de bevelhebber, generaal Paulo Sérgio Nogueira (foto, naast Bolsonaro). Die moet in dergelijke gevallen 15 andere viersterren generaals raadplegen, maar dat is slechts een formaliteit. Dat college was voorstander van een straf, ook al zou die beperkt blijven tot een verbale berisping. Dat lukte niet. De afkeuring van president Bolsonaro liet het niet toe. Het leger werd het zwijgen opgelegd. Een niet nader genoemde officier zei: Bolsanoro is erg dicht bij wat hij altijd al wilde, met name ‘zijn’ leger”.

Generaal Paulo Chagas sprak openlijk: “Ik betreur deze beslissing. Dit vormt een precedent dat de deur van het leger opent voor politiek. De discipline wordt bedreigd”.

Generaal Carlos Alberto Santos Cruz publiceerde vrijdag een tekst waarin hij zegt dat hij zich schaamt voor het besluit van het leger om generaal Eduardo Pazuello niet te straffen voor zijn deelname aan een politieke daad met president Jair Bolsonaro. Santos Cruz schreef dat wat er gebeurde “ons allemaal demoraliseert”, en dat de president “gebrek aan respect vertoont en instellingen verzwakt”: “Dit is weer een beweging die consistent is met het gedrag van de president van de republiek en met zijn persoonlijk machtsproject”, zei de militair, die eerste minister was van het regeringssecretariaat van Bolsonaro. “Elke dag zet hij weer een nieuwe stap in de uitholling van onze instellingen.”

RecPolitiegeweld in Recife (Pernambuco). De man kreeg een rubberen kogel in zijn oog tijdens de protesten van vorige zaterdag en verloor het zicht.

Journaliste Vera Rosa: “De politisering van de kazernes, samen met de geanticipeerde presidentiële campagne, doet een gele lamp flikkeren bij het hooggerechtshof, verergerd door het gebrek aan dialoog met de minister van Defensie, Braga Netto. In de ogen van de magistraten werd (generaal) Braga Netto een ‘nieuwe Pazuello’ en toont hij aan dat hij een politiek profiel aannam om alles te doen wat president Jair Bolsonaro wenst, kost wat kost. Door de expressieve straatmanifestaties tegen Bolsonaro, vrezen de rechters voor een nieuwe aanval tegen de instituten, deze keer door tegenstanders in uniform, op het rollend tapijt van insubordinatie door soldaten, korporaals en sergeanten van het leger. In de wandelgangen van het hooggerechtshof spreken ministers over het overbodige misbruik, geweld en agressie, toegepast door de militaire politie, zoals de jongste dagen te zien was in Pernambuco (Recife – foto), Goiás en in het binnenland van São Paulo, deel uitmakend van een gevaarlijke beweging door gewapende militanten die de herverkiezing van de president verdedigen, een president die nu al herhaaldelijk spreekt over ‘mijn’ leger”.

Copa América

President Bolsonaro bevestigde woensdag de realisatie van de Copa América in Brazilië, dit jaar. Het voetbaltornooi zal gespeeld worden in de stadions van Goiás, Rio de Janeiro, Mato Grosso en in het federaal district. In die deelstaten staan de gouverneurs op dezelfde lijn als Bolsonaro. Burgemeester Eduardo Paes (Rio de Janeiro) zegt dat hij niet werd ingelicht over voetbalwedstrijden met betrekking tot dit kampioenschap, in zijn stad. Hij zei erbij dat hij zijn veto zal stellen indien de pandemie de verkeerde kant uit gaat in zijn regio.

NeyMNeymar

Senator Renan Calheiros, rapporteur van de parlementaire onderzoekscommissie over de strijd tegen de pandemie, deed een oproep aan de Braziliaanse selectie om niet in het kamp te treden, en richtte zich hierbij zelfs persoonlijk tot voetbalster Neymar. Hij omschreef het tornooi als het “kampioenschap van de dood”. De linkse leider Guilherme Boulos (PSOL) zei dat het evenement nog meer olie op het vuur zal gooien voor nieuwe protesten tegen president Bolsonaro.

Panelas

De president verscheen woensdagavond op de nationale zenders met een korte toespraak waarin hij zijn acties tegen de pandemie verdedigde. Hij gaf ook opnieuw kritiek op het houden van sociale afstanden en verdedigde de inenting. Zijn toespraak werd in vrijwel alle grote Braziliaanse steden overstemd door een luidruchtige pannenslag (panelaço).

Artsen op het matje

De arts Nise Yamaguchi werd dinsdag ondervraagd door de senatoren. Zij bevestigde haar standpunt in het voordeel van een ‘vroegtijdige behandeling’ tegen covid-19 en verdedigde de thesis van ‘groepsimmuniteit’. Yamaguchu ontkende het bestaan van een parallel kabinet bij de regering en zij dat zij enkel deelnam als een ‘individuele consultant’.

Nise

Ze ontkende eveneens dat zij betrokken was bij het voorstel om de bijsluiter van het medicijn chloroquine te wijzigen door middel van een decreet, zodat het kon ingezet worden tegen covid-19. Yamaguchi (foto), oncoloog en immunoloog, werd erg hard en zelfs vernederend aangepakt door senator Otto Alencar (PSD) eveneens een arts van beroep. Hij stelde haar vragen over het virus en zei dat zij ‘niets afwist van infectiologie’.

MetropolesV
Een opname van een bijeenkomst van het zogenaamde ‘parallele kabinet’ in het presidentieel paleis, met onder meer Osmar Terra (met de rug naar de camera) en Nise Yamaguchi die het bestaan ontkende van een schaduwkabinet tijdens haar ondervraging door de parlementaire onderzoekscommissie.

De website Metrópoles onthulde een video opname van het zogenaamde schaduw kabinet, opgenomen op 8 september van vorig jaar. Naast de president waren ook aanwezig: Nise Yamaguchi, volksvertegenwoordiger Osmar Terra (een arts van beroep, bolsonarist en verdediger van het gebruik van chloroquine), viroloog Paulo Zanoto en andere dokters met diverse specialiteiten.

Luana

Een dag later was het de beurt aan Luana Araújo (foto), wel gespecialiseerd in infectiologie. Araújo werd bijna speciale secretaris in de strijd bij het ministerie van Gezondheid, maar werd na een week naar huis gestuurd zonder veel uitleg. Luana was bijzonder scherp tijdens het verhoor en gaf kritiek op het beleid van Bolsonaro tegen de pandemie. Volgens haar is de discussie over een ‘vroegtijdige behandeling’ met twijfelachtige medicijnen “waanzinnig, eigenaardig, anachronistisch en contraproductief”, en is het daarom dat ‘Brazilië in de voorhoede loopt van de domheid van de wereld’. Ondervragende bolsonaristische senatoren kregen antwoorden te slikken als “Het is niet omdat het virus niet overleeft in een magnetron dat we de patiënt tweemaal per dag in zo ’n oven moeten stoppen”. En toen werd het even stil.

En de ontbossing gaat door…

Uit gegevens van Inpe (Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais) blijkt dat de ontbossing in het Amazonegebied het hoogst is sinds het begin van de registraties in 2016. Voor de derde maand op rij noteert men een record aan illegale houtkap in 2021. Op 28 dagen tijd werd een grens van 1.180 km2 bereikt, een stijging van 41%, vergeleken met dezelfde periode in 2020.

Sal

Milieuminister Ricardo Salles (foto) delegeerde de verantwoordelijkheid van de controle naar vicepresident Hamilton Mourão en beweerde dat tot april nog steeds de GLO wet geldig was (Garantia de Lei da Ordem) waardoor militairen naar het gebied gezonden werden om de bestrijding van de ontbossing te ondersteunen.

Handroanthus

Federaties van landbouw, industrie en handel in de staat Pará stuurden een brief naar president Bolsonaro waarin ze hun onvoorwaardelijke steun verklaren voor de minister, omdat hij “de houtsector van Amazônia verdedigt”. De houtkappers kiezen de kant van Salles in wat zij omschrijven als “botsing met de media afdeling van onze glorieuze federale politie”, een verwijzing naar politiechef Alexandre Saraiva die een aanklacht indiende tegen de minister bij het hooggerechtshof STF waar een onderzoek opgestart werd. Saraiva werd intussen overgeplaatst naar de federale politie in Volta Redonda (RJ). Hij coördineerde de mega operatie Handroanthus GLO die een record aan illegaal gekapte boomstammen in beslag nam (foto). Het ging om 43.700 stammen, een hoeveelheid die geschat werd op 131.000 m2, ter waarde van R$ 55 miljoen. Voor het transport van al dat hout zouden 6.243 vrachtwagens nodig zijn. De hoeveelheid volstaat voor de bouw van 2.620 sociale woningen. Volgens de minister ging het in dit geval niet om illegaal gekapt hout.

*Het Portugese werkwoord ‘broxar’ heeft twee betekenissen in Brazilië: impotent zijn, ofwel het animo, enthousiasme en interesse verliezen. Het woord ‘imbroxavel’ betekent dus het tegenovergestelde. Met andere woorden: de president zegt dat hij enthousiast is, geanimeerd en geïnteresseerd, met een knipoog naar de andere betekenis, zijn viriliteit.

Bronnen: Veja – Estadão – IG – CNN Brasil – Amazônia Real – UOL Notícias

Foto's: Twitter - Facebook - Fotos Públicas - C.Gavelle/PSG - Allan White - Jefferson Rudy/Agência Senado - Anderson Riedel - Marcos Corrêa/PR - Fernando Frazão/Agência Brasil - PF/Ascom