ForaBolso

De Braziliaanse president nam vorige zondag opnieuw de leiding op zich van een groep motorrijders, deze keer in Rio de Janeiro (foto hieronder). Hij overvloog ook de stad in een helikopter. Nadien klom hij bovenop een kleine ‘trio elétrico’ (vrachtwagen, uitgerust met een PA) waar hij een toespraak gaf voor zijn aanhangers, met ex-zorgminister, generaal Eduardo Pazuello aan zijn zijde. Geen van beiden gebruikte een mondmasker en de gebeurtenis veroorzaakte een enorme samenscholing. Volgens de pers leidde het optreden van de generaal, die enkele dagen voordien nog zijn chef blindeerde in de parlementaire onderzoekscommissie, tot ongenoegen bij de legerleiding waar stemmen opgaan om hem te laten overstappen van de actieve dienst naar de reserve van het leger. Bolsonaro uitte zich opnieuw tegen de beperkende maatregelen met betrekking tot de pandemie, zei dat de regering klaar was om “de vrijheid van de Brazilianen te garanderen”, maar dat dit geen bedreiging inhield.

BolsoRio

PAZBOLRJ
De aanwezigheid van generaal en ex-zorgminister Pazuello tijdens een politieke actie brengt het Braziliaanse leger in ernstige verlegenheid.

BolsonaristasRJ
De aanhangers van Bolsonaro in Rio de Janeiro, vorige zondag 23 mei.

Capitã Cloroquina

De eerste die deze week op het matje geroepen werd door de parlementaire onderzoekscommissie om vragen te beantwoorden over de beleidsvoering van de pandemie, was de secretaris van “Arbeidsmanagement en Gezondheidseducatie” van het ministerie van Gezondheid, Mayra Pinheiro, bijgenaamd “Capitã Cloroquina” (omdat zij bekendstaat als een verdedigster van het medicijn chloroquine waarvan tot nog toe niet bewezen werd dat het effectief is tegen covid-19). Haar intrede bij de commissie was de eerste van de ideologische vleugel van de regering Bolsonaro.

BolsoCloroquina

Pinheiro, een arts van beroep, ontkende gegevens van de wetenschappelijke entiteiten die tegen het gebruik zijn van dergelijke medicijnen, en verdraaide het standpunt van de WHO over lockdown. Ze ontkende ook dat president Bolsonaro bevolen had om het gebruik van het medicijn aan te moedigen, en gaf toe dat haar technische ploeg de app TrateCov ontwikkelde, het platform van de afdeling dat de inzet van de zogenaamde “Covid-kit” aanbeveelt.

MayraPinheiro

De ploeg van senator Renan Calheiros, rapporteur bij de commissie, maakte een lijstje op van 11 tegenstellingen in de verklaringen van Mayra Pinheiro (foto). Haar verklaringen over het gebrek aan zuurstof in de stad Manaus (Amazonas – januari van dit jaar) werden ook beschouwd als een valse getuigenis.

CPIP

Op woensdag waren er geen ondervragingen voorzien, maar wel een stemming over de oproep van andere getuigen. Het werd een korte maar spannende zitting waarbij de excellenties elkaar in de haren vlogen, niet in het minst door het voorstel van senator Randolfe Rodrigues (lid van de oppositiepartij Rede en vicevoorzitter van de commissie) om president Jair Bolsonaro op te roepen voor een verhoor, maar dat werd niet gestemd wegens mogelijke juridische hindernissen. Wel goedgekeurd: de oproep van negen gouverneurs om uitleg te komen geven over de aanpak van de strijd tegen de pandemie in hun eigen staat, en last but not least, een terugkeer van ex-zorgminister generaal Eduardo Pazuello en de huidige minister Marcelo Queiroga.

Het besluit om gouverneurs op te roepen wordt door de oppositie beschouwd als een middel om de aandacht af te leiden van datgene wat echt van belang is, met name de moedwillige nalatigheid van de federale regering in de inzet tegen de pandemie. Vrijdag kwam er een antwoord: de gouverneurs van 17 (!) deelstaten plus het federaal district dienden een verzoek in bij het hooggerechtshof STF om de oproep te annuleren.

CloropinaTwTegenstanders van de Braziliaanse president plaatsen een opblaasbare pop van Bolsonaro in Brasília. De politie greep in en de pop werd verwijderd.

Eveneens vrijdag liet president Bolsonaro een verzoek indienen door het AGU (Advocacia Geral da União – de advocaten van de regering) bij het STF om de beperkende maatregelen, uitgevaardigd door de gouverneurs van Pernambuco, Paraná en Rio Grande do Sul te laten intrekken. De maatregelen werden genomen om de weer snelle verspreiding van het coronavirus in die staten in te dijken. Minister Marco Aurélio Mello (STF) zei tijdens een interview door CNN Brasil dat het verzoek van Bolsonaro puur tijdverlies was. Marco Mello gaat met pensioen op 5 juli.

DimasCovas

De laatste getuige van deze week bij de CPIPandemia, was Dimas Covas, directeur bij het welbekende instituut Butantan waar onder meer het vaccin Coronavac geproduceerd wordt. Hij bevestigde er dat het instituut reeds 60 miljoen dosissen van het vaccin aanbood bij de federale regering in juli van vorig jaar, maar dat er geen reactie kwam. In oktober kwam er een nieuw voorstel, maar ook dat kreeg geen antwoord. Het zou tot januari van dit jaar duren vooraleer er een akkoord ondertekend werd, voor 46 miljoen eenheden van het vaccin. Covas zei ook dat de verklaringen van Bolsonaro tegen de onderhandelingen, bijdroegen tot de opschorting van de besprekingen, in tegenstelling tot de getuigenis van voormalige zorgminister, generaal Pazuello. Ook ging de arts in op de kwestie van de impact van de betrekkingen tussen Brazilië en China in de strijd tegen covid-19.

Protesten tegen Bolsonaro

AntiBolso29052104

In minstens 170 Braziliaanse steden werd er op zaterdag 29 mei geprotesteerd tegen president Bolsonaro. Sociale bewegingen, vakbonden en oppositiepartijen deden de ganse week al oproepen om zo veel mogelijk mensen op straat te krijgen, ondanks de pandemie en de bijkomende risico’s van samenscholingen. Tijdens de acties ging de kritiek vooral naar het beleid tegen de pandemie door de federale regering, eisen om de nooduitkering te verlengen en te verhogen tot R$ 600, massale inenting van de bevolking tegen covid-19 en de afzetting van president Bolsonaro.

AntiBolso29052101
“Weg met Bolsonaro – Moordenaar”

De manifestaties kunnen deels als een reactie beschouwd worden op de “motocada” van vorige zondag in Rio de Janeiro. De organisatoren verdedigen het idee dat het mogelijk is om de straat op te gaan op een veilige manier, met het houden van de nodige afstand en het gebruik van mondmaskers. Volgens hen is het hoog tijd om te manifesteren, zowel omwille van het grote aantal besmettingen als het erg hoge doodscijfer, maar ook omwille van de sociale- en economische crisis, en het gedrag van president Bolsonaro die zelf regelmatig samenscholingen veroorzaakt waarbij hij steevast zonder mondkapje verschijnt.

AntiBolso29052102Brazilië sterft: zonder vaccin, zonder voedsel en zonder zuurstof”

Guilherme Boulos (PSOL), een van de drijvende krachten achter de protesten, sprak de betogers toe in São Paulo: “Het wordt tijd dat we er een komaf mee maken. Bolsonaro moet weg uit deze regering omdat wij niet meer op onze stoel blijven zitten tot 2022. We gaan niet zwijgend toekijken hoe hij het volk laat bloeden en sterven. We gaan de massamoordenaar Jair Bolsonaro afzetten en vervolgen”, en: “Er is geen verdeeldheid tussen zij die besloten om thuis te blijven en de anderen die de straat op gaan. De verdeeldheid gaat om zij die deze worm die op dit moment president van de republiek is, wegwillen of niet. Wij zijn vandaag hier om te zeggen dat we het niet meer kunnen aanzien hoe ons volk sterft”.

AntiBolso29052103

De manifestaties verliepen in het algemeen op een rustige manier, behalve in Recife – Pernambuco waar de militaire politie geweld gebruikte om de betogers weg te jagen, met gebruik van traangas, peperspray en rubberen kogels. Vice-gouverneur Luciana Santos (PCdoB) verklaarde dat de actie van de politie zonder toelating verliep, en veroordeelde het gebruik van geweld.

AntiBolso29052105Vaccin in de arm en eten op het bord”

Wat de impact zal zijn van deze betogingen is vooralsnog onvoorspelbaar, maar het is zeker dat het zogenaamde ‘haatkabinet’ overuren maakte om tegenstrijdige berichten rond te sturen via de sociale media, of om de acties te minimaliseren.

Bronnen: CNN Brasil – Estadão – Veja – O Globo – Folha de São Paulo – UOL Notícias

Foto's: Alan Santos - PR / Fernando Frazão - Agência Brasil / Fotos Públicas - Allan White - Roberto Parizotti - Leopoldo Silva - Marcos Oliveira - Edilson Rodrigues - Agência Senado / Twitter