PazAirco

Ex-zorgminister Luiz Henrique Mandetta was de eerste die op de rooster gelegd werd door de CPIPandemia, de parlementaire onderzoekscommissie in de Senaat die zich in de komende weken en maanden zal buigen over het gedrag van de beleidsvoerders in de strijd tegen covid-19. Mandetta bevestigde er op een rustige manier zijn meningsverschillen met de president omtrent de aanpak van die strijd, en onthulde dat Bolsonaro op een gegeven moment zelfs wenste dat het controleorgaan Anvisa de bijsluiter zou wijzigen van het geneesmiddel chloroquine om het te kunnen gebruiken in de behandeling tegen het virus.

MandettaLH

Mandetta (foto) gaf ook kritiek op minister van Economie Paulo Guedes die volgens hem “te klein was” voor dit bijzonder belangrijk ministerie, en sprak het vermoeden uit dat Bolsonaro luisterde naar “parallelle raadgevers” met betrekking tot de pandemie. Volgens Mandetta was Carlos ‘Carluxo’ Bolsonaro een van die ‘spookraadgevers’, altijd aanwezig op de achtergrond tijdens vergaderingen, nota’s nemend. De zoon van de president is gemeenteraadslid in Rio de Janeiro en heeft als dusdanig niets te maken met de federale regering. Relator van de commissie, senator Renan Calheiros, sprak over een “schaduwkabinet”.

Angsthaas Pazuello

De volgende op de lijst van de commissie om te worden ondervraagd, was Eduardo Pazuello, de derde zorgminister die inmiddels ook al weer vervangen werd nadat wel heel erg duidelijk werd dat hij het niet kon waarmaken in een ministerie dat eigenlijk door een arts moet geleid worden, en niet door een vijfsterren generaal die er zelfs niet in slaagde om zijn reputatie in de logistiek waar te maken. De ex-minister die vorige week nog betrapt werd in een winkelcentrum in Manaus waar hij op zijn dooie gemakje binnenliep zonder mondkapje, stuurde zijn kat. Motief: hij kwam onlangs in contact met twee mensen waarvan nadien bleek dat ze geïnfecteerd waren. Pazuello vroeg en kreeg uitstel. Zijn ondervraging werd verschoven naar 19 mei.

PazuelloShoppingPazuella bezoekt een winkelcentrum zonder mondkapje en wordt daarop gewezen.

Voorafgaandelijk aan de geplande ondervraging (die inmiddels verschoven werd), ondernam de regering een poging om de generaal voor te bereiden op zijn getuigenis. Hierbij hield hij het niet lang vol, vandaar wellicht het uitstel. Hij kreeg ook het advies om zijn uniform aan te trekken tijdens de ondervraging, kwestie om er wat “steviger” uit te zien. Tel daarbij het verplichte mondmasker, en het is duidelijk dat er veel zweet zal stromen op 19 mei.

Gebrek aan autonomie

De tweede minister van Gezondheid op rij in de regering Bolsonaro, was de oncoloog Nelson Teich (foto hieronder). Hij hield het nauwelijks een maand vol en diende zijn ontslag in op 15 mei van vorig jaar. In zijn getuigenis verklaarde hij dat het ontslag er kwam door een “gebrek aan vrijheid” in zijn beleid. Hij citeerde ook de “druk om het gebruik van het omstreden medicijn chloroquine op te voeren”, als motief voor de opstap, en een “tekort aan autonomie”. Teich maakte duidelijk dat hij zijn “biografie, de maatschappij en toekomstige generaties” niet in het gedrang wilde brengen.

TeichN

Beide getuigenissen (Mandetta en Teich) maakten op zijn minst duidelijk dat beide zorgministers slechts marionetten waren in de regering, geen ministers. Deze stelling werd later nog duidelijker, na het verhoor van de huidige zorgminister Marcelo Queiroga (zie lager).

Chemische oorlog

President Bolsonaro deed er alles aan om de CPI te vermijden, af te kraken, te hinderen, maar slaagde daar niet in. Hij keerde dan maar terug naar zijn inmiddels welbekende strategie, met name dreigende uitspraken, zonder enige fundamentele bewijzen of stavende argumenten.

BolsoHavanMondkapjes zijn vervelend, laat staan een helm als je met een moto rijdt.

Woensdag insinueerde hij tijdens een evenement in het presidentiële paleis de betrokkenheid van een “Aziatisch land” in de pandemie, met als doel de begunstiging van hun eigen economie. Hij suggereerde erbij dat het virus in een laboratorium ontwikkeld werd, met de bedoeling een “chemische oorlog” te ontketenen.

“Het is een nieuw virus. Niemand weet of dat geboren werd in een laboratorium, of door de inname van fout voedsel door een mens. Maar het is er nu. De militairen weten wat een chemische oorlog is, bacteriologisch of radiologisch. Kijken we tegen een nieuwe oorlog aan?” , zo vroeg hij zich af, en voegde eraan toe: “Welk land slaagde er als enige in om zijn bruto binnenlands product te laten groeien? Ik ga daar niet op antwoorden”. Bolsonaro verwees hierbij naar de stijging van het Chinese BBP met 2,3%, de zwakste stijging van het land in een tijdspanne van meer dan 40 jaren.

De uitspraak van Bolsonaro veroorzaakte al vast een grote bezorgdheid bij het instituut Butantan (producent) omdat Brazilië in grote mate afhankelijk is van China die de grondstoffen aanlevert voor de productie van het vaccin Coronavac, het meest gebruikte tot nog toe in Brazilië. Een dag later zei Bolsonaro dat hij de naam “China” niet uitgesproken had, een nogal kinderlijke verdediging.

Met een boog erom heen lopen…

… Zo zou men de getuigenis van huidige zorgminister voor de parlementaire onderzoekscommissie, cardioloog Marcelo Queiroga (foto hieronder), kunnen omschrijven. Zijne excellentie verklaarde dat de enige oplossing voor de gezondheidscrisis de “vaccinatiecampagne” is, en omschreef de ontwikkeling van vaccins als “een reactie van de wetenschap”.

QueirogaM

Toen hem werd gevraagd of hij de mening van Jair Bolsonaro ten gunste van chloroquine deelt, schrok Queiroga terug en antwoordde dat het een “technische kwestie” is en dat hij geen “oordeel kon vormen” over de mening van anderen. Gezien de impasse in het gebruik van het ineffectieve medicijn tegen Covid-19, benadrukte de Federale Raad voor Geneeskunde dat het zijn houding niet zal veranderen, met name een verdediging van de medische autonomie.

Dona Hermínia is niet meer

Paulo Gustavo (Amaral Monteiro de Barros), een bekende en bijzonder geliefde Braziliaanse komische acteur en TV-personaliteit, verloor deze week de strijd tegen covid-19. Hij werd vooral bekend door zijn monoloog “Minha Mãe É uma Peça”, verfilmd in 2013. De prent werd in dat jaar de meest bekeken film in het land en het personage Dona Hermínia zal voor altijd met hem verbonden blijven.

PGustavo

De biseksuele Gustavo was gehuwd met dermatoloog Thales Bretas. Samen hadden ze twee kinderen, afkomstig van een zogenaamde ‘barriga de aluguel’ (plaatsvervangende zwangerschap).

PaulosGustavos
De vele “gezichten” van Paulo Gustavo.

Gustavo werd op 13 maart opgenomen in het privé hospitaal Copa Star (RJ). Deze week (4 mei) overleed hij, in aanwezigheid van zijn familie. Zijn overlijden kreeg erg veel reacties, zowel in de artistieke als politieke en intellectuele wereld, zowel in Brazilië als in het buitenland. Zelfs president Bolsonaro, die bekend staat als een homohater, uitte zijn medeleven: “We rouwen om zijn overlijden. Het was een mens die gans Brazilië beroerde. Hij liet een verhaal achter. Ik betreur zijn dood zowel als die van iedereen in Brazilië. En we vragen God om zijn ziel in de hemel en zijn gezin hier op aarde te troosten, evenals van alle andere slachtoffers in de strijd tegen Covid”.

CemMan3

Er kan geen twijfel over bestaan dat Paulo Gustavo een gezicht geeft aan alle slachtoffers van deze pandemie die tot nog toe al 419.393 slachtoffers maakte in Brazilië.

De geschiedenis herhaalt zich

Op 23 januari 2009 vond een steekpartij plaats in het kinderdagverblijf Fabeltjesland in Sint-Gillis-bij-Dendermonde, in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Er vielen drie doden en in totaal twaalf gewonden. Drie slachtoffers, namelijk een begeleidster en twee baby’s van 9 maanden oud, werden doodgestoken. Eén kind overleed ter plaatse, het andere bezweek later in het ziekenhuis aan zijn verwondingen. De twaalf andere slachtoffers: tien kinderen en twee volwassenen, werden zwaar verwond door een aantal messteken. Een verdachte, later geïdentificeerd als de 20-jarige Kim De Gelder, werd kort daarna in de naburige gemeente Lebbeke opgepakt. Ongeveer vier jaar later werd De Gelder door het Oost-Vlaamse hof van assisen schuldig bevonden aan de steekpartij, evenals aan een andere moord en drievoudige moordpoging in de weken voorafgaand aan de steekpartij. De jury achtte hem toerekeningsvatbaar op het moment van de feiten. Hij werd veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Later werd De Gelder alsnog als geestesgestoord beoordeeld en geïnterneerd.

Aquarela

Deze week, eveneens op dinsdag, verloren drie kleine kinderen en twee medewerkers van een kinderdagverblijf het leven in de stad Saudades nabij Chapeco, in de zuidelijke staat Santa Catarina. De verdachte, een jongeman van 18, drong het dagverblijf in en viel de slachtoffers aan met een dolk en een groot mes. Later verwondde hij zichzelf in een zelfmoordpoging en werd afgevoerd naar een hospitaal waar hij een chirurgische ingreep onderging. Fabiano Kipper Mai verkeert nu buiten levensgevaar en zal zich moeten verantwoorden voor het gerecht.

Via de sociale media kwamen er erg veel reacties op de gebeurtenis, inclusief het verwijt dat er meer aandacht ging naar het overlijden van een komische acteur dan naar de tragische dood van drie kleine kinderen en de twee medewerksters van het dagverblijf die, ondanks hun pogingen om de kinderen te beschermen, zelf het leven verloren.

De meest dodelijke actie in de geschiedenis van Rio de Janeiro

Donderdag vormde de sloppenwijk Jacarezinho in Rio de Janeiro, het toneel van de meest dodelijke politionele actie in de geschiedenis van de ‘cidade maravilhosa’. Achtentwintig mensen verloren hierbij het leven in een zelden eerder gezien bloedbad.

Jacarezinho1

Een van de doden was André Leonardo de Mello Frias, een lid van de politie in burger, werkend in het departement Dcod (Delegacia de Combate à Drogas). De politie zei dat de andere 27 slachtoffers criminelen waren, maar gaven geen namen vrij, noch uitleg over de omstandigheden waarin zij om het leven kwamen. Politiechef Ronaldo Oliveira ontkende dat het om executies ging: “Voor alle duidelijkheid: wie niet reageerde, werd gearresteerd: ofwel achter de tralies, ofwel op de vlucht”.


Waarschuwing: schokkende beelden.

Braziliaanse sociologen, zoals Daniel Hirata van de federale universiteit Fluminense (RJ), classificeren de operatie als onaanvaardbaar en wijzen erop dat ze erger is dan het bloedbad in de Baixada Fluminense (in 2005, toen er 29 doden vielen in Nova Iguaçu en Queimados – kinderen, studenten, handelaars en zelfstandigen, gedood door leden van een doodseskader, bestaande uit politiemannen), of dat in de favela Vigário Geral (in 1993 toen er 21 bewoners gedood werden door politiekogels, als wraak voor de dood van 4 politiemannen in een hinderlaag, de dag voordien).

De politie gaf een nota uit waarin te lezen stond dat het om een operatie ging tegen de georganiseerde misdaad, en dat het openbaar ministerie vooraf ingelicht werd, zoals verplicht sinds de bepaling van minister Edson Fachin (STF) van vorig jaar aan het begin van de pandemie. Die bepaling houdt in dat er geen politionele acties mogen plaatsvinden, in het licht van de pandemie, behalve in uitzonderlijke gevallen en mits voorafgaandelijk in te lichten. Het openbaar ministerie verklaarde dat ze werden ingelicht om 9h ’s morgens, even nadat de operatie reeds begonnen was.

Bronnen: Estado de São Paulo – UOL Notícias – G1 – Veja – O Globo

Foto's: Fotos Públicas - Valdo Leão - Semcom / Jefferson Rudy - Edilson Rodrigues - Agência Senado / YouTube / Fabiano Rocha - Voz das Comunidades / Anderson Riedel - PR /