Generais

Er zijn nog twee maanden te gaan vooraleer de regering Bolsonaro zijn derde verjaardag kan vieren. Sinds zijn aantreden waren er haast dagelijks conflicten. Alsof het land nog niet genoeg ernstige problemen heeft, waren scheldpartijen, provocaties en breuken heel gewoon in het Palácio do Planalto. In de voorbije dagen begon echter duidelijk te worden dat er een kentering op komst is: militairen met een hoge rang zouden een breuk met de president overwegen.

Al in de eerste weken van het nieuwe bewind konden de generaals vaststellen dat ze op dezelfde manier behandeld werden als andere anderen, in tegenstelling tot hun verwachtingen. De zonen van de president, de bolsonaristische operators van de sociale netwerken en de astroloog Olavo de Carvalho hielden zich niet in, slingerden regelmatig bijvoeglijke naamwoorden naar het hoofd van de militairen, bedachten bijnamen en verspreidden fake news over hen.

Een van die nepnieuws berichten leidde tot het ontslag van reserve-generaal Carlos Alberto dos Santos Cruz, iemand die op erg veel waardering kan rekenen van zijn collega’s bij de strijdkrachten. Generaal Maynard Santa Rosa, secretaris voor Strategische Onderwerpen, stapte een jaar geleden op nadat hij onenigheid kreeg met minister Jorge Oliveira (secretaris-generaal).

Een aantal anderen bleven het volhouden, zeker nadat een deel van de ideologische clan rondom de president werd ontslagen (zoals opvoedingsminister Abraham Weintraub). Het gebrek aan richting van de president blijft conflicten oproepen, uiteindelijk de limieten van het geduld van de militairen tartend.

Zowel de reserve- als actieve generaals hebben het nog altijd moeilijk met de manier waarop driesterren generaal Eduardo Pazuello, nu minister van Gezondheid, vernederd werd door Bolsonaro. Pazuello maakte bekend dat hij een akkoord afsloot voor de aankoop van het vaccin CoronaVac, geproduceerd door het instituut Butantan i.s.m. Chinese wetenschappers. Bolsonaro reageerde een dag later en publiceerde een video: “Het Chinese vaccin van João Doria (gouverneur São Paulo), of eender welk vaccin, moet eerst wetenschappelijke ondersteund worden via het ministerie van Gezondheid, en een certificaat krijgen van Anvisa (controle orgaan geneesmiddelen). De Braziliaanse bevolking dient niet als proefkonijn, voor niemand. Ik beslis dat dit vaccin niet zal aangekocht worden”. Later bracht de president een bezoekje aan Pazuello die krampachtig en lachend als een boer met kiespijn verklaarde: “De ene beveelt, de andere gehoorzaamt”.

Een en ander zorgde ervoor dat reserve-generaals, die tot nog toe enkel onrechtstreeks kritiek gaven op de regering, nu hun ongenoegen uitten via de sociale media, zowel over het onevenwichtig gedrag van de president als over de manier waarop die Pazuello behandelde.

Enkele dagen later was er het meningsverschil tussen milieuminister Ricardo Salles en reserve-generaal Luiz Eduardo Ramos, van het Secretariaat van de Regering. De militair kreeg de hashtag #Mariafofoca (kletswijf) opgekleefd door Salles. Later werd de vredespijp gerookt, maar de militairen hadden liever gezien dat Bolsonaro persoonlijk ingreep in het voordeel van de generaal.

De reeds verpeste atmosfeer door de ontevredenheid van de generaals kreeg een nieuwe boost door het artikel van de hand van generaal Otávio do Rêgo Barros, voormalige woordvoerder van Bolsonaro, geplaatst in de krant Correio Braziliense. In de tekst, met als titel “Memento Mori” werd de Romeinse generaal Julius Caesar gebruikt in analogie met de huidige regering, inclusief de woorden “Macht remt af, corrumpeert en vernietigd”. Barros noemde geen namen maar verwees naar het despotisch gedrag van de Braziliaanse leider en de vleiers die hem omringen. Hij waarschuwde er ook voor dat de wetgevende en gerechtelijke machten oplettend moeten blijven om de buitensporigheden van de uitvoerende macht onder controle te houden.

Vooraleer hij dit artikel liet publiceren, sprak Barros met collega’s, zowel actief als reserve, die allemaal akkoord gingen met zijn zienswijze. De ex-woordvoerder staat bekend als een discrete figuur, maar deze keer zette hij de mond aan de trompet.

Het meest recente hoofdstuk in dit verhaal betreft de vicepresident, generaal Hamilton Mourão. Die deed zijn zegje over het vaccin dat enkele dagen eerder aangekondigd werd door minister Pazuello, en meteen nadien ontkracht door Bolsonaro. Mourão was het daar niet mee eens en zei: “Logisch dat het vaccin er komt”. Ook deze keer kwam er een reactie van de president: “Ik delegeer geen onderwerpen die aan de president toekomen. Ik heb nog steeds mijn Bic en daar zit nog altijd inkt in”.

Een meerderheid van de generaals geeft geen zelfkritiek en is van mening dat het de moeite loonde om de kapitein te steunen, om de terugkeer van de ‘petistas’ (de arbeiderspartij PT) te voorkomen. Anderzijds geven ze toe dat de regering stuurloos is. De meesten onder hen geloven er niet meer in dat het huidige bewind de grote nationale kwesties zal oplossen. Er wordt in harde woorden verwezen naar de president.

Een terugtrekking van de militairen is geen eenvoudige zaak, ook al omdat de generaals wel beseffen dat de bevolking de huidige regering linkt aan de strijdkrachten. Het verlaten van het schip was echter nooit zo dichtbij als nu.

De centrumpartijen wrijven alvast in hun handen, met het oog op de postjes die zouden vrijkomen, iets waar ze zouden op vliegen als een hond op een gehaktbal.

Bron

Foto: Marcos Corrêa - PR