FernandoReinachYT

Zonder een goed omlijnd nationaal plan in de confrontatie met covid-19, schuift Brazilië de strijd tegen de pandemie gewoon op, waardoor ze hier verder veld wint en langer zal duren, zo meent bioloog en columnist Fernando Reinach (foto). Op de vooravond van de lancering van zijn boek “A Chegada do Novo Coronovirus ao Brasil”, een verzameling van 27 columns die hij publiceerde (Estadão) sinds de uitbraak van de pandemie, vat hij op een kritische manier de strategie (of het gebrek daaraan) van het land samen.

Verloren tijd

Brazilië verloor tijd. Alles gaat veel te langzaam en tot op vandaag zijn er dingen die gewoon niet gebeuren. In een van mijn eerste columns met als titel ‘Met vuur spelen’ schreef ik dat niemand zich ergens zorgen over maakte en dat het uit de hand zou lopen. Nadien zei ik dat er moest begonnen worden met testen; tot op vandaag wordt er niet of veel te weinig getest. Later zei ik dat er beademingstoestellen zouden ontbreken, en dat werd werkelijkheid. In werkelijkheid waren die columns het resultaat van de gebeurtenissen in andere landen die ik van erg dichtbij volgde, om vervolgens te zien hoe Brazilië reageerde. Tot op vandaag slagen wij er niet in om de pandemie onder controle te krijgen.

Manaus226/06/2020: Straatmarkt in Manaus

Wat moest er dan gedaan worden?

Men had inperkingsmaatregelen moeten nemen, een totale lockdown op korte termijn en veel strenger. De sociale isolatie was erg zwak. Door deze halfslachtige lockdown steeg het aantal besmettingen enkel wat trager. We slaagden er nooit in om het plateau te bereiken of het aantal geïnfecteerden te verminderen. De regering kon ook de economische crisis niet controleren, veroorzaakt door de lockdown. En dus besloten ze maar om terug te openen in volle groei van de curve.

Werden de anti-covid-19 acties belemmerd door een gebrek aan verstandhouding tussen de federale en lokale autoriteiten?

Er was een eenvormige aanpak nodig om te garanderen dat het land tenminste een strategie zou hebben. Toen deze coördinatie verloren ging, nam iedere deelstaat zijn eigen beslissingen, en dat gebeurt tot op vandaag. Ik denk dat een zekere autonomie zinvol is, maar er moet tenminste een centrale zijn waar alle informatie samenkomt.

Is dat de rol van de federale regering?

Uiteraard. Ten tijde van Mandetta (ex-zorgminister Luiz Henrique Mandetta) bestond er een poging om dat te realiseren, ondanks dat Bolsonaro (de president) daartegen was, maar dat liep helemaal op een sisser uit, uitmondend in een moment waar de gegevens plots niet meer gerapporteerd werden. We beschikken niet over de nodige epidemiologische gegevens, er bestaat nog steeds verwarring over wat nu eigenlijk een bevestigd geval is, of niet. Hoe wordt een besmetting met covid-19 bevestigd?

Werden de zaken ontkend, of werd er geen geloof gehecht aan de ziekte?

Bekijk de geschiedenis van vroegere pandemieën. Ze braken uit, veroorzaakten grote bezorgdheid en verdwenen vanzelf. Dat was zo met H1N1, het zika virus, de vogelgriep, ebola… De enige ziekte die zich over gans de wereld verspreidde met enorme gevolgen, was aids. Ik heb ervaring. Voor sommige leiders zoals Bolsonaro gaat het maar over een “griepje”. Maar tot op vandaag zijn er geen echte middelen om de ziekte onder controle te krijgen. Wat er in Brazilië gebeurt, in plaats van maatregelen die de verspreiding tegengaan en ervoor zorgen dat we een 2de fase ingaan waar we het niveau laag kunnen houden, is dat wij enkel iets doen om de uitbreiding te vertragen.

Recife26062020
26/06/2020: Het gemeentebestuur van Recife voert een campagne om de bevolking te stimuleren om maskers te gebruiken, en alcohol gel.

Kan de drang om weer terug naar normaal te gaan, de zaken verergeren?

Ja, omdat er vanaf het begin niet radicaal werd ingegrepen. Neem nu Italië. Er heerste een chaos gedurende dertig dagen. En anderhalve maand later, of twee maanden later, keerde men er terug naar normaal. Ik bedoel, de ganse cyclus nam drie tot vier maanden in beslag. Die van ons groeit langzamer. Er is geen enkel teken dat we de piek bereikten.

Zijn wij de enigen?

Kijk, ons geval is een ergere versie van wat er in de Verenigde Staten gebeurde. Daar werd de piek bereikt, ging weer naar beneden maar nu weer omhoog tot op gelijke hoogte. Die van ons bereikte niet eens de piek. Maar alles ging weer terug open.

Wat kan er dan gedaan worden om echt te verminderen?

Er moet een rigoreuze lockdown uitgeroepen worden, drie weken zonder dat iemand echt uit zijn huis komt, net zoals dat gebeurde in andere landen. Omdat het niveau van de infectie nu veel hoger is dan in andere landen, zal de lockdown langer moeten duren. De bezorgdheid bestaat er nu in om te zien wat die groei inhoudt. Zal het zover komen dat het land verplicht wordt om een lockdown uit te roepen? Ondertussen is dit de realiteit: het nodige aantal IC-bedden zal stijgen, er zullen meer beademingstoestellen nodig zijn, en zo groeit het aan. De staat São Paulo breekt alle dagen een nieuw record. En we stellen vast dat er geen enkel echt plan bestaat voor een oplossing.

GovernoSP26062020
26/06/2020: De regering van São Paulo kondigt nog maar eens een verlenging aan van de quarantaine, maar staat anderzijds een hervatting van de normale activiteiten toe in diverse sectoren, en kondigt het heropenen van de scholen aan in september.

Waar mogen we ons dan aan verwachten in de komende weken?

Er bestaat geen enkel vooruitzicht dat er iets zal gebeuren. Er wordt immers geen enkele maatregel genomen opdat de groei volgende maand begint te dalen. Kortom, als er niets gedaan wordt, dan zullen de scholen niet opengaan in september. Er zou vandaag een actie moeten komen die resultaten oplevert in de 2de week van juli, zodat het niveau in augustus laag gehouden wordt, en opdat de scholen in september kunnen openen. Indien er niets gedaan wordt, komt er geen oplossing.

En in de volgende maanden? Komt er een vaccin?

De fase van klinische onderzoeken begint nu. Deze fase kan drie, zes tot negen maanden duren. Stel dat er een vaccin wordt goedgekeurd over negen maanden. Dan kan je gaan produceren. Een vaccin komt er pas volgend jaar. De grote vraag is: hoe pak je het probleem aan totdat het vaccin er is? De strategie van andere landen bestaat erin om de besmetting op een zeer laag niveau te brengen waardoor een ‘contact tracing’ mogelijk wordt, met goed georganiseerde testen. Onze strategie bestaat erin om het probleem op te schuiven, hier en daar iets te doen, in de hoop dat er op een dag goed nieuws komt. Maar dat is geen perspectief. In werkelijkheid bestaat er geen plan in Brazilië.

Bron

Foto's: Fotos Públicas - Mário Oliveira – SEMCOM - Governo SP
Andréa Rêgo Barros - PCR / YouTube