BolsoDummies

De Braziliaanse president werd een deskundige in het opstarten van polemieken met echte en ingebeelde tegenstanders, dit alles op een moment dat Brazilië het meest kritieke moment beleeft van een pandemie met meer dan 1 miljoen geïnfecteerden en meer dan 50.000 doden. Jair Bolsonaro volhardt echter in zijn ontkenningen en slaagt erin, telkens weer opnieuw, om ambras te krijgen met de pers, de wetenschap, de twee andere machten, het communisme.

Of dat nog niet volstaat, blinkt hij ook uit in zijn oorlogen zoals tegen ex-ministers Sérgio Moro (Justitie) en Luiz Henrique Mandetta (Gezondheid). Vorige week werden de tegenstanders gevormd door het openbaar ministerie en de burgerlijke politie van Rio de Janeiro, na de aanhouding van Fabrício Queiroz, ex-adviseur van zoon Flávio. Hieronder een opsomming van de veldslagen in de voorbije maanden, een soort “Bolsonaro voor Dummies”, in 10 stappen.

1 – Fabrício Queiroz, de vroegere raadgever van zoon Flávio Bolsonaro, werd vorige week opgepakt in een woning in Atibaia, toebehorend aan advocaat Frederick Wassef die de familie Bolsonaro verdedigd. Wassef ontkent dat de president en Flávio op de hoogte waren dat Queiroz in zijn huis verbleef, maar nam gisteren wel ontslag als advocaat van Flávio. De president verklaarde wel op dezelfde dag van de aanhouding (vorige donderdag 18 juni) via zijn wekelijkse live bij Facebook, dat de ex-adviseur in Atibaia was om een medische behandeling te volgen, hiermee aantonend dat hij wel op de hoogte was van de plek waar Queiroz verbleef. Twee hospitalen in Atibaia ontkennen dat Queiroz er behandeld werd.

2 – De haast bij het ontslag van minister van Opvoeding Abraham Weintraub, na een jaar van strubbelingen en beledigingen aan het adres van het hooggerechtshof Supremo Tribunal Federal (STF), zorgde ervoor dat het Palácio do Planalto in zeven haasten een “eervol” vertrek organiseerde (in werkelijkheid een vlucht). Weintraub slaagde erin om toegelaten te worden in de Verenigde Staten, gebruikmakend van zijn diplomatiek paspoort om te ontsnappen aan de strenge quarantaine regels. Het was pas daarna dat zijn ontslag officieel gepubliceerd werd in het Braziliaanse staatsblad. Bolsonaro duidde hem aan voor een directiezetel bij de Wereldbank in Washington, maar leden van dat instituut verzetten zich tegen zijn benoeming omdat hij, volgens hen, niet beschikt over de nodige bekwaamheden voor dat ambt.

3 – Het opstappen van de belangrijkste minister van de regering Bolsonaro veroorzaakte een oorlogsretoriek tussen Bolsonaro en de ex-rechter. Sérgio Moro werd onmiddellijk gedegradeerd van “superminister” naar “Judas” door Bolsonaro, zijn zonen en bondgenoten. De president, beschuldigd door Moro omdat hij wilde tussenkomen bij de federale politie, zei dat de toenmalige minister wilde onderhandelen over een zetel bij het hooggerechtshof STF.

4 – De president viel ook openlijk gouverneurs en burgemeesters aan die beperkende maatregelen afkondigden als gevolg van de pandemie. Bolsonaro, hevig gekant tegen het sociale isolement, spaarde geen kritiek aan hen die daar anders over dachten. Zijn meest geliefde doelwitten waren voormalige geallieerden: gouverneur Wilson Witzel van Rio de Janeiro, en João Doria in São Paulo.

5 – Een andere routine van de president bestaat in de oorlogvoering met het parlement en de gerechtelijke macht, meer bepaald het STF. Op donderdag 16 april lanceerde hij een aanval tegen Kamervoorzitter Rodrigo Maia, op dezelfde dag dat hij zorgminister Luiz Henrique Mandetta ontsloeg. Op vrijdag 22 mei, de dag dat minister Celso de Mello (STF) de opname van de omstreden ministeriële vergadering van 22 april vrijgaf voor het publiek, greep de president opnieuw naar de microfoon om zijn politieke tegenstanders te beledigen en om frontaal in de aanval te gaan tegen de andere machten van de republiek. Hij zei toen openlijk dat hij niet zou gehoorzamen aan een eventueel gerechtelijk bevel om zijn smartphone in te dienen bij de federale politie voor een onderzoek.

6 – Vooraleer hij Celso de Mello uitdaagde, provoceerde hij ook diens collega Alexandre de Moraes en de rest van het hof, nadat Moraes de benoeming van een vertrouwensman van Bolsonaro als directeur van de federale politie, verbood: “De limiet werd bereikt. Er wordt niet meer gepraat. Ik slik deze beslissing van Moraes niet”, zo klonk het toen.

7 – In het Brazilië van Bolsonaro zijn houdingen die ingaan tegen de wetenschap niet zeldzaam. De begroting van de opvoeding wordt ingekrompen, protesterende studenten van de universiteit worden omschreven als “idioten”, er wordt een bewapeningspolitiek verdedigd die ingaat tegen alle academische studies ter zake, decreten worden ondertekend om de radars weg te halen van de wegen van een land waar jaarlijks meer dan 30.000 mensen om het leven komen door verkeersongevallen. De president maakt uitstapjes in Brasília tijdens de pandemie, veroorzaakt samenscholingen, neemt deel aan manifestaties, gebruikt zelden een mondmasker en staat erop om fysieke contacten te hebben met politieke geallieerden en aanhangers. Orthopedist en minister Luiz Henrique Mandetta werd ontslagen omdat de arts het niet eens was met het beleid van de crisis, zoals gezien door de ogen van de president. Opvolger oncoloog Nelson Teich werd niet ontslagen, maar stapte zelf op nadat hij onder druk kwam en publiekelijk voor schut gezet werd door de president.

8 – Ondanks dat er nu een generaal aan de leiding staat van het ministerie van Volksgezondheid, ging Bolsonaro zover om Tedros Adhanom Ghebreyesus, de directeur van het WHO aan te vallen: “Hij is niet eens een dokter”, zo zei hij om de Ethiopiër te kleineren. Tedros is inderdaad geen arts, maar wel een hooggekwalificeerde bioloog met een masterdiploma in immunologie en infectieziektes (University of London), en een doctoraat in filosofie en gezondheidszorg (University of Nottingham). Hij was ook minister van Gezondheidszorg en Buitenlandse Zaken in Ethiopië. Als zorgminister kende hij succes in de strijd tegen malaria, mazelen, tuberculose en meningitis. Naast de poging om Tedros Ghebreyesus te kleineren, dreigde hij ermee om de stappen van zijn Amerikaanse collega Trump te volgen en om uit de WHO te stappen, zeggende dat de organisatie “ideologisch” gemotiveerd is.

Eind april publiceerde Bolsonaro op zijn Facebook-pagina een lijst met fake “richtlijnen voor onderwijsbeleid” van de Wereldgezondheidsorganisatie, waarin aanbevelingen voor masturbatie en homoseksuele relaties voor kinderen van 0 tot 6 jaar verschenen. De publicatie vermeldde de bron van dergelijke ‘gegevens’ niet en werd enkele minuten later verwijderd.

Eigenaardig genoeg gebruikte Bolsonaro enkele malen informatie van het WHO om zijn eigen argumenten te onderbouwen. Eind maart haalde Bolsonaro een toespraak van Tedros Ghebreyesus aan om de “terugkeer naar normaal” te stimuleren, bewerend dat de baas van het WHO op één lijn stond met zijn visie over de stopzetting van de quarantaine. Bolsonaro liet echter de passage weg waarin de directeur van de entiteit uitlegt dat het noodzakelijk is dat de regeringen van de landen hulp garanderen aan mensen die zonder inkomen zijn achtergebleven tijdens het sociale isolement, zoals aanbevolen door de WHO.

9 – Een andere veldslag van de president ging over de transparantie bij de bekendmaking van de cijfers van de pandemie. Er kwam een structurele wijziging op de pagina van het ministerie van Gezondheid met weglating van negatieve gegevens over het aantal doden en besmettingen. Het dagelijkse epidemiologische bulletin werd opgeschoven van 18u naar 22u om te voorkomen dat de cijfers bekendgemaakt werden in de avondjournaals. Deze wijzigingen werden weer omgekeerd op bevel van minister Alexandre de Moraes (STF).

10 – Conflicten met de pers volgen elkaar op: “Dit is pure oplichterij, smerige streken! In prime time zeggen dat ik vermoedelijk betrokken ben met de executie van raadslid Marielle Franco, is een schurkenstreek”, zo riep hij in oktober van vorig jaar. Dat gebeurde nadat er een rapport van de politie bekendgemaakt werd waarin stond dat de portier van het condominium waar Bolsonaro woont, zei dat hij toegang verschafte aan de voormalige politieman Élcio Queiroz, beschuldigd van betrokkenheid in de moord op Marielle. Élcio was de bestuurder van de auto van waaruit de dodelijke schoten afgevuurd werden, in maart 2018.

BolsoPotopYT

Op 15 februari van dit jaar stak Bolsonaro zijn elleboog omhoog tegen een groep reporters die hem ondervroegen over de (dure) verbouwing van de bibliotheek in het Palácio do Planalto, om het kabinet van zijn echtgenote Michelle te huisvesten. Op 5 mei kwam er een nieuwe aanval: “Hou uw mond, ik heb je niets gevraagd!” , dit na de vraag of hij werkelijk tussenkwam in de wissel van de directiezetel bij de federale politie. Dit zijn enkele voorbeelden, maar er waren meer grofheden en aanvallen op journalisten.

Zou het verwondering opwekken als er iemand op een dag rechtstaat en roept: “Kom terug Lula, alles is vergeten en vergeven”?

Bron

Foto: Isac Nóbrega - PR / YouTube