Anjo-0-01

Mochten de lezers van Brazilië Nieuws dagelijks kunnen kijken naar de manier waarop de redactie van het avondjournaal Jornal Nacional (O Globo) aan onderzoeksjournalistiek doet, dan zou dat een goed beeld geven van de allesbehalve benijdenswaardige situatie waarin president Bolsonaro zich momenteel bevindt. Braziliaanse politici gebruiken het woord ‘staatsgreep’ (golpe) te pas en te onpas. De aanhouding van ex-politieman en ex-adviseur van zoon Flávio Bolsonaro, Fabrício Queiroz, dreigt een ‘golpe’ van formaat te worden.

Queiroz mag rustig beschouwd worden als een kroongetuige in het onderzoek naar ‘rachadinha’ praktijken (waarbij ambtenaren of adviseurs een deel van hun vergoeding teruggeven aan het raadslid dat hen het baantje bezorgde) in het voormalige kabinet van Flávio (die nu senator is) in Rio de Janeiro. De arrestatie op zich is al een knockout voor de president die altijd beweerde dat de ganse affaire enkel gebruikt werd om zijn regering te destabiliseren. Maar er is meer aan de hand: Queiroz werd opgepakt in een huis in Atibaia (SP), eigendom van advocaat Frederick Wassef die Flávio verdedigt in het rachadinha-onderzoek, en ook beschikt over een volmacht, ondertekend door de president die hem toelaat om Bolsonaro te verdedigen bij het gerecht. Wat er ook moge gebeuren, het wordt alsmaar moeilijker om een grens te trekken tussen het financieel geknoei van Queiroz, en zijn voormalige werkgevers, vader & zoon Bolsonaro.

Het is echt geen overdrijving om te stellen dat de bestemming van deze regering afhangt van wat de ex-politieman te vertellen heeft. Queiroz verdween van het toneel vanaf het moment dat het onderzoek begon, aan het einde van 2018. Hij werd als het ware een spook. De autoriteiten vermoeden dat hij een deel van het salaris van de medewerkers in de provincieraad verzamelde en terugbezorgde aan Flávio. Het onderzoek wees uit dat Queiroz tussen 2014 en 2017 meer dan R$ 7 miljoen bewoog via zijn bankrekening, veel meer dan kon gerechtvaardigd worden met zijn eigen inkomen als raadgever. Om geen sporen na te laten voor Big Brother (de fiscus) werd het geld cash opgehaald, vervolgens gebruikt voor andere doeleinden, eveneens in cash. Het openbaar ministerie ontdekte een storting van R$ 24.000 op de rekening van Michelle Bolsonaro, de huidige first lady. Bolsonaro beweerde in een interview dat het om de terugbetaling van een lening ging.

De enige keer dat Queiroz iets zei over de affaire, verrechtvaardigde hij de financiële verrichtingen door te zeggen dat hij geld verdiende door de aankoop en verkoop van voertuigen. Daarna verdween hij met de noorderzon: geen interviews meer, wijziging van adres, telefoonnummers. Het enige wat uitlekte was dat hij zich in São Paulo liet behandelen voor kanker. Dat was vorig jaar in augustus.

Anderhalf jaar na het begin van dit onderzoek, vaardigde het gerecht van Rio de Janeiro een aanhoudingsbevel uit tegen Queiroz en zijn echtgenote Márcia Aguiar. Het bevel was een gevolg van de ontdekking door de onderzoekers dat de ex-raadgever bezig was met de eliminatie van belangrijke bewijzen. Queiroz had contacten met andere getuigen met de bedoeling om het onderzoek te dwarsbomen. Dat onderzoek wees onder meer de betrokkenheid uit van Danielle da Nóbrega, ex-echtgenote van Adriano Magalhães da Nóbrega (een militieleider, doodgeschoten door de politie van Bahia – klik hier), al vele jaren bevriend met Queiroz.

De aanhouding van Queiroz vormt een ernstige bedreiging voor de strategie van de familie Bolsonaro die al lang pogingen doet om de rachadinha-affaire en de mogelijke politieke gevolgen te neutraliseren. Het plan bestond erin om de ex-politieman, persoonlijke vriend van de Bolsonaro’s, te verstoppen voor de onderzoekers. Advocaat Frederick Wasseff deed verschillende pogingen om te zaak te laten archiveren, maar dat lukte niet. Wassef argumenteerde altijd dat de familie onschuldig was, en het slachtoffer van een samenzwering. Gisteren slaagde journaliste Andréia Sadi (GloboNews) erin om met Wassef te praten, maar die gaf een verwarde indruk, kon (of wilde) niet uitleggen waarom Queiroz in zijn woning aangetroffen werd en reageerde zo heftig dat het zijn onmogelijke positie enkel maar bevestigde.

In gesloten kringen zei hij wel al enkele malen dat hij ervoor vreesde dat de ex-raadgever tegen de Bolsonaro’s zou kunnen getuigen, als hij gevonden werd. Wassef is ervan overtuigd (net als Flávio Bolsonaro) dat de gouverneur van Rio de Janeiro, Wilson Witzel, achter het verhaal zit, met politieke doeleinden. Witzel, die onlangs zelf het doelwit werd van een onderzoek, zou zijn invloeden in de gerechtelijke wereld en bij het openbaar ministerie in Rio de Janeiro gebruikt hebben in de affaire Queiroz (Witzel was een rechter voor hij verkozen werd).

Het weekblad Veja wist een audio fragment te bekomen waarin Queiroz zegt: “Het was de moeite waard mijn broeder. Bedankt voor alles, ok? Dankbaarheid schiet hier tekort, echt waar. Wat jij doet voor mijn kinderen kerel, dat is onbetaalbaar. Ik zal je eeuwig dankbaar blijven hiervoor”. Deze belofte – men weet niet aan wie ze gericht was – werd uitgesproken toen Queiroz reeds in de woning van advocaat Wassef verbleef. De opname versterkt de hypothese van bescherming door de familie Bolsonaro, sinds de uitbraak van het schandaal, om te vermijden dat de ex-raadgever en huisvriend gevonden werd door de politie. Deze thesis wordt nog versterkt door de getuigenissen van zakenman Paulo Marinho.

Marinho bevestigde in een interview met de krant Folha de São Paulo dat Flávio Bolsonaro hem inlichtte dat hij vooraf op de hoogte was van een operatie (Furna da Onça) door de federale politie die uitgevoerd zou worden tussen de 1ste en 2de kiesronde in 2018. De operatie werd uitgesteld tot na de 2de ronde om zijn vader geen schade te berokkenen. Rechter Abel Gomes van het 2de regionale federale tribunaal in Rio de Janeiro, wrong zich in bochten om een uitleg te geven over het waarom van dat uitstel. Eerst ontkende hij dat de operatie uitgesteld werd. Vervolgens luidde het dat de operatie opgeschoven werd naar “een beter moment”. De reden: niet om “iemand te begunstigen” maar om te vermijden dat er een valse perceptie zou ontstaan dat er “politieke drijfveren in het spel waren”.

Een andere rechter van dezelfde rechtbank gaf vorig jaar toe tijdens een zitting dat de informatie over die operatie, gericht op financiële misbruiken bij Alerj (Assembleia Legislativa do Rio de Janeiro), daadwerkelijk was uitgelekt, en niet alleen naar Flávio Bolsonaro die samen met zijn duivel-doet-alles Fabrício Queiroz, een doelwit vormde. Het verschil was dat Flávio via zijn contact binnen de PF aan de weet kwam dat de operatie uitgesteld werd, om de verkiezing van zijn vader niet in het gedrang te brengen: “Ik stel voor dat u actie onderneemt. Ik ben een kiezer, supporter en sympathisant van de campagne (van Bolsonaro) en we gaan deze operatie tegenhouden omdat ze de uitslag van de verkiezingen kan belemmeren”, zo zou dat contact binnen de PF gezegd hebben tegen Flávio. Meteen daarop gaf Bolsonaro, toen nog volksvertegenwoordiger, de opdracht aan Flávio om Fabrício Queiroz de laan uit te sturen. Bolsonaro deed tegelijk (op 1 dag) hetzelfde met de dochter van Queiroz die voor zijn kabinet werkte in de hoofdstad Brasília.

Bron

Illustratie: YouTube