PDPatNight

Tijdens de geruchtmakende vergadering van 22 april l.l. bevestigde president Bolsonaro dat hij beschikte over een “privé inlichtingendienst”, en dat die wel werkte, in tegenstelling tot de geheime dienst Abin waarvan hij zei dat die zelf met problemen kampte, of tot de federale politie waar hij wilde ingrijpen (en later ook deed nadat Sérgio Moro opstapte). Toen hem later gevraagd werd tijdens een interview wat hij daar precies mee wilde zeggen, zei de president dat hij geïnformeerd werd d.m.v. een aantal persoonlijke contacten: “Dat is de informatie waar ik over beschik waardoor ik van alles ontdek wat ik, jammer genoeg, niet verneem via de officiële diensten, de PF (federale politie), de marine, luchtmacht, het leger of Abin, zo is dat”.

Het weekblad Veja ging op onderzoek uit en ontdekte de man achter de “persoonlijke geheime dienst” die de president van informatie voorziet. Het verhaal staat te lezen in de nieuwste uitgave van het blad. De “spion” werkt binnen het Palácio do Planalto (foto), dicht bij de president, voert onderzoeken uit en produceert dossiers die al leidden tot het ontslag van ministers. Het gaat volgens Veja om kolonel Marcelo Costa Câmara, aangesteld als speciale raadgever van Bolsonaro. Naast het opmaken van dossiers jaagt hij ook op ‘petistas’ (leden van de arbeiderspartij PT) die op een of andere manier infiltreerden in de regering.

Gevraagd naar zijn activiteiten antwoordt hij ontwijkend: “Ik ben een speciale raadgever van de president van de republiek, van zijn persoonlijk kabinet. Wij werken met onderwerpen die betrekking hebben op de president, persoonlijk werk”. Intelligence? “Neen, ik werk voor de president maar niet het thema waar u naar verwijst”. Onderzoekt u informatie voor de president? “Neen, niets daarvan”. Wat doet u dan precies? “Het kabinet van de president werkt met zaken van de president. Als er een vraag komt, dan geven wij raad, in het kader van compliance” (compliance is het begrip waarmee wordt aangeduid dat een persoon of organisatie werkt in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving. Het gaat over het nakomen van normen of het zich er naar schikken). Het werk van de kolonel bestaat echter uit andere zaken, aldus het tijdschrift.

De kolonel werkt in burger, in een kantoor op de 3de verdieping van het Palácio do Planalto, op enkele meters afstand van de president. Op diens bevel leidt hij onderzoeken, verzamelt informatie, stelt dossiers op die al leidden naar het ontslag van ministers en directeurs van overheidsbedrijven, ontleedt corruptieschema’s bij overheidsinstanties en haalt politieke tegenstanders onderuit. Dit gebeurt allemaal erg discreet, zonder veel tam tam, stiekem als het ware.

In presidentiële kringen staat Câmara bekend als “de intelligence-kerel”. Het “compliance werk” van de militair werd opgestart in het begin van deze regering, als antwoord op een reeds bestaande wens van de president die nooit vertrouwde op de informatie die hem verstrekt werd via de officiële kanalen, met Abin als uitschieter omdat hij gelooft dat dat het orgaan nog altijd bestaat uit mensen die trouw zijn aan het toenmalige beleid van de arbeiderspartij. Hij was, of beelde zich dat in, omringd door vijanden, en had iemand nodig waarin hij 100% kon vertrouwen, om hem waarheidsgetrouwe informatie te verschaffen, om in te gaan op delicate verzoeken en om hem te oriënteren over zaken m.b.t. zijn persoonlijke veiligheid. De keuze viel op Marcelo Câmara, ex-raadgever van het commando van de Braziliaanse strijdkrachten. Hij werd benoemd in februari van vorig jaar. Twee maanden later kwamen de eerste resultaten.

carlos-alberto-dos-santos-c

Er bestond een machtsstrijd tussen de toenmalige minister-chef van het Secretariaat van de Regering, generaal Carlos Alberto Santos Cruz (foto) en Carlos Bolsonaro, de zoon van de president die de generaal verdacht van samenzwering tegen zijn vader. Carlos werd gemotiveerd door een reeks Whatsappberichten die rond cirkelden, met kritieken op de regering en toegewezen aan de generaal. Bolsonaro wilde Santos Cruz afdanken en schakelde Câmara in die de zaak onderzocht, maar tot het besluit kwam dat het ging om een poging om de minister te ondermijnen. Later ontdekte de kolonel dat Santos Cruz wel degelijk kritiek had gegeven op de president tijdens een gesprek met collega’s van de strijdkrachten in São Paulo, tijdens een evenement. De minister werd ontslagen.

De regering pocht erop dat er al meer dan een jaar lang geen enkele daad van corruptie werd vastgesteld, en dat is, uiteraard, lovenswaardig. Een van de acties van de kolonel voorkwam een uitbarsting in die zin. Vanuit zijn kantoor kwam het alarm, ongeveer halverwege 2019, dat er geknoei werd vastgesteld bij de Post. De federale politie verscheen op het toneel in september en ontplooide een operatie waarbij een aantal ambtenaren bij het overheidsorgaan betrapt werden op corruptiepraktijken. Volgens de PF stimuleerden de ambtenaren enkele klanten van de Post om hun contracten met hen op te zeggen, en een nieuwe overeenkomst af te sluiten met een bedrijf, aan hen gelinkt. Voor de operatie plaatsvond, werd er al een grote schoonmaak uitgevoerd. De chef van het orgaan, generaal Juarez Cunha en drie andere directeurs werden ontslagen door Bolsonaro. De actie voorkwam het eerste grote corruptie schandaal binnen de regering, dankzij het werk van de speciale raadgever die de president vooraf op de hoogte stelde.

De president is in zekere mate gefascineerd door het werk van intelligence diensten. Toen hij nog kapitein was bij het leger, in de jaren 80, werd hij naar Nioaque – Mato Grosso gestuurd waar hij een functie kreeg als “inlichtingen officier”. Zijn missie bestond erin om verslagen op te maken over de grenzen met Paraguay en Bolivia. Die fascinatie werd nog maar eens duidelijk tijdens de ministeriële vergadering van 22 april, zoals hoger vermeld.

Câmara werkt niet alleen: hij heeft twee andere raadgevers ter beschikking: een kapitein van de speciale strijdkrachten van het leger, en een ex-politieman van de Bope in Rio de Janeiro. Ambtenaren in het presidentiële paleis zeggen dat ze de president herhaaldelijk hoorden zeggen dat hij zijn “persoonlijke ploeg in actie zou zetten”. Dat gebeurde bij Luiz Henrique Mandetta, de minister van Volksgezondheid die moest opstappen. De president kreeg al sinds het begin van dit jaar informatie verstrekt over de minister, met verdenkingen over het wegsluizen van overheidsgeld, zowel uit het ministerie als in de deelstaat Rio de Janeiro. De minister lag al in het vizier voor het uitbreken van de pandemie. Een niet nader genoemde raadgever beweert dat Covid-19 er voor zorgde dat Mandetta langer overleefde.

In april kreeg de president een Whatsapp bericht van een aanhanger die melding maakte van atypische verkoopsovereenkomsten voor de aankoop van beademingstoestellen, ondertekend door de gouverneur van Rio de Janeiro, Wilson Witzel. De boodschap werd doorgestuurd naar Câmara die vaststelde dat er stront aan de knikker was, en duidelijke aanwijzingen dat het om een misdaad ging. De rest van dat verhaal kan u hier lezen.

Naast het ontdekken van mogelijke haarden van corruptie, onderzoekt de persoonlijke inlichtingendienst van de president de achtergronden van mensen waarmee hij contact heeft, of die benoemd werden door de regering. Vorig jaar werd op die manier voorkomen dat de president, tijdens een bezoek aan Manaus (Amazonas) ging lunchen in een restaurant waarvan de eigenaars bindingen hadden met de drugshandel. De lunch werd gecanceld. Meer recentelijk werd de raadgever belast met het controleren van leden van het ministerie van Cultuur o.l.v. actrice Regina Duarte, om te weten of er vroegere relaties met linkse partijen onderhouden werden. Wat later vroeg Regina Duarte om de regering te verlaten.

Dit alles toont andermaal de obsessie aan van een president die denkt dat hij door tegenstanders gesaboteerd wordt. Câmara scant de sociale netwerken van mensen in vertrouwensposities om “geïnfiltreerde PT’ers” te identificeren. Een aantal werden ontdekt en ook onmiddellijk afgedankt.

De kolonel kreeg nog een andere missie, buiten zijn gewone werk. Via Bolsonaro werd hij aangesteld als de 2de schatbewaarder van de nieuwe partij Aliança pelo Brasil, de partij van de president. Advocate Karina Kufka, schatbewaarder van de partij, zegt dat ze niet weet wat hij daar komt doen. Kufka is ook de persoonlijke advocaat van de president.

Câmara zei tegen Veja dat zijn activiteiten te vinden zijn in de officiële agenda van de president van de republiek, voor wie er meer wil over weten. Dat klopt, het meeste onder de omschrijving “despachos internos” (interne zendingen). Wat betekent dat dan? “Als dat niet helder is, dan betekent dat het over persoonlijke kwesties gaat en daar praat ik niet over”, zo luidde het antwoord.

Bron

Foto's: José Cruz - Agência Brasil / Wikimedia Commons