HelenoAugusto

De opname van de ministeriële vergadering van 22 april die leidde tot het ontslag van minister Sérgio Moro (Justitie), werd gisteren vrijgegeven door decaan/rechter van het hooggerechtshof Celso de Mello, stipt om 17u lokale tijd zoals hij vooraf had aangekondigd. Enkele uitspraken werden weerhouden, met name waarin gesproken werd over andere landen. Het is een publiek geheim dat dit voornamelijk betrekking heeft op China, een belangrijke bestemming voor de Braziliaanse export. Paulo Guedes (Economie) zei hierover: “China is een kerel die we moeten verdragen. Om jullie een idee te geven: voor iedere dollar die Brazilië exporteert naar de Verenigde Staten, exporteren we drie dollar naar China. Je weet dat zij anders zijn dan wij. Geopolitiek beschouwd, staan wij aan de andere kant. Maar denk eraan, dit mogen we niet overboord gooien, het gaat hier om ons eten. Wij exporteren naar die kerels”.

Het ganse verhaal van de video werd, na het besluit van Celso de Mello, onmiddellijk breed uitgesmeerd in de Braziliaanse media en via de sociale netwerken. Uren lang waren er uittreksels te zien op alle nieuwszenders, gevolgd door commentaren, tot vervelens toe. Ook buitenlandse media sprongen op het nieuws. Het is overbodig dat dit alles hier nog eens herhaald wordt: lezers van Brazilië Nieuws waren vooraf al op de hoogte van het explosieve karakter, de scheldpartijen, vloeken, grof taalgebruik. De video bevestigt het allemaal, inclusief de beschuldigingen van Sérgio Moro dat de president duidelijk aankondigde dat hij zou tussenkomen bij de federale politie: “”Ik heb geprobeerd om de veiligheidsmensen van Rio de Janeiro te vervangen, en het is niet gelukt. Dat moet gedaan zijn. Ik wil niet wachten tot mijn familie gepakt wordt.” En dan gaat de president in een hogere versnelling: “Als de politiechef niet vervangen kan worden, dan zal het zijn baas zijn. En als het de baas niet is, dan de minister.” En enkele dagen later werd dat allemaal werkelijkheid. Een korte inhoud, incl. een fragment met ondertitels kan u o.m. hier vinden, maar ook elders.

Reuniao22042020

Bolsonaro tierde, vloekte, schold, en het is duidelijk dat hij zich vooraf al had voorbereid om agressief uit de hoek te komen. Zijn minister van Opvoeding, Abraham Weintraub, schold op de leden van het hooggerechtshof, gebruikte het woord “vagabundos” (erg beledigend) en wilde het liefst van al iedereen in Brasília (doelend op de andere machten) in de cel gooien, te beginnen met het STF (Supremo Tribunal Federal). Hij zei dat hij zich “geschokt” voelde. Wie zijn betoog van het begin tot het einde volgt, zou zich ook “geschokt” kunnen voelen, heel zeker de doelwitten van zijn tirade. Trouwens, eerder deze week, nog voor dat hij besloot om de video vrij te geven, liet Celso de Mello ook al weten dat hij zich geschokt voelde. Minister de Mello is sowieso weer opnieuw het doelwit van de bolsonaristas omdat hij vroeg aan openbare aanklager Augusto Aras om na te gaan of het nodig is om de smartphones van Bolsonaro en zoon Carlos in beslag te nemen. Waar het om gaat:

Enkele parlementairen (Rui Falcão en Gleisi Hoffmann – PT) en oppositiepartijen (PDT, PSB en PV) dienden een aanklacht in bij het STF betreffende de zogenaamde tussenkomt van de president bij de federale politie, aansluitend op de beschuldigingen van Sérgio Moro. In die aanklacht wordt gesuggereerd dat de smartphones van Bolsonaro, zoon Carlos, maar ook die van Sérgio Moro en andere autoriteiten, onderzocht worden. De Mello doet gewoon zijn plicht wanneer hij deze verzoeken doorstuurt naar de openbare aanklager. Toch werd de decaan van het hof er meteen van beschuldigd dat hij de telefoons opeist, hetgeen onjuist is. Niet alleen de Bolsonaro aanhangers waren verontwaardigd. De president zelf liet al weten dat hij er niet aan denkt om zijn toestel in te leveren, zelfs niet als dit geëist zou worden door het gerecht (waar tot nog toe helemaal geen sprake van is). En er kwam ook meteen een erg bedenkelijke reactie van de chef van het kabinet voor institutionele veiligheid, reserve-generaal Augusto Heleno (foto boven) die een nota uitvaardigde, gericht aan de “Braziliaanse natie”.

In die nota zegt hij dat “het verzoek tot inlevering van de telefoon van de president ondenkbaar is, en tot op zekere hoogte zelfs ongelooflijk”. Voor Heleno zou een inbeslagname “een belediging zijn aan het adres van de hoogste autoriteit van de uitvoerende macht, een ontoelaatbare inmenging van een andere macht in het privé leven van de president van de republiek, en in de institutionele veiligheid van het land”.

In werkelijkheid zou de inbeslagname van de gsm, indien aanvaard door het openbaar ministerie – wat nog niet het geval is, en mogelijk zelfs helemaal niet zal gebeuren -, helemaal geen affront zijn aan de hoogste autoriteit van het land, maar hooguit voldoen aan de wetten van het land dat door Bolsonaro geregeerd wordt. Bij zijn inauguratie beloofde hij trouwens om die wetten te respecteren.

Minister Augusto Heleno beperkt zich niet tot zijn verontwaardiging en koos ook de weg van een dreigement van een institutionele breuk: “Het kabinet voor institutionele veiligheid waarschuwt de institutionele autoriteiten dat een dergelijke houding een evidente poging vormt om de harmonie tussen de verschillende machten te ondermijnen, en dat dit kan leiden tot onvoorspelbare gevolgen voor de nationale stabiliteit”.

Heleno is geen actieve militair meer, maar een publieke ambtenaar die vervangbaar is. Door zijn nota sluit hij zich aan met de bolsonaristas die de sociale media onveilig maken met eisen om het parlement en het STF te sluiten, inclusief de hashtag #Heleno já tá na hora (Heleno het wordt tijd). De nota verscheen nog voor de beslissing van Celso de Mello om de video publiekelijk te maken, en stimuleert hierdoor de haatcampagne tegen het hooggerechtshof, door de Bolsonaro aanhangers beschouwd als een van de grootste tegenstanders van het regime, een regime dat zijzelf als democratisch beschouwen. De video bewijst het tegendeel, niet alleen dat: vrijwel niemand van de aanwezigen (behalve Paulo Guedes) droeg een mondmasker. Tijdens de twee uur durende vergadering werd er zelfs niet eens gesproken over de aanpak van de pandemie van het coronavirus die op dat moment al schrikwekkende vormen begon aan te nemen (behalve door de toen kersverse minister Nelson Teich, inmiddels weer opgestapt). Integendeel: zij die er wel wat aan proberen te doen, gouverneurs en burgemeesters in het ganse land, werden uitgescholden op een bijzonder vernederende manier. Damares Alves, minister van Mensenrechten, Familie en Vrouwen, ging nog een stap verder en zou het liefst van al willen zien dat een deel van hen in de gevangenis gegooid wordt.

Bron

Foto's: Antonio Cruz - Agência Brasil / Marcos Corrêa - PR