Bolsonaro-Governo

De regering Bolsonaro bereikte gisteren een ambtstermijn van vijfhonderd dagen. In die periode veroorzaakte de president diverse crisissen, kreeg erg veel kritiek over zich heen en werd beschuldigd van een gebrek aan dialoog met andere politiek sectoren. Bolsonaro leeft voornamelijk in zijn eigen kleine macht cirkel waarin hij hooguit luistert naar vijf ‘stemmen’ die een directe invloed uitoefenen op zijn beleid.

De zonen

In die context spelen twee zonen van de president een belangrijke rol: raadslid (in Rio de Janeiro) Carlos (lid van de Republicanos) en volksvertegenwoordiger Eduardo (lid van de PSL in São Paulo). De eerste zou actief moeten zijn in zijn eigen gemeente, de tweede om zijn kiezers te verdedigen in het parlement. In werkelijkheid maken beiden deel uit van de harde kern van de regering Bolsonaro en kunnen beter beschouwd worden als intieme persoonlijke raadgevers van hun vader.

Dit ging zover dat de eerste een eigen informeel kabinet toegewezen kreeg in het Palácio do Planalto. Tijdens de afwezigheid van Fabio Wajngarten, chef van de afdeling communicatie van de regering (Wajngarten raakte besmet met het coronavirus na de reis naar de USA in het gevolg van Bolsonaro), nam Carlos de touwtjes over in de tweede helft van maart en enkele weken in april.

Eduardo staat vrijwel constant naast zijn vader. Als lid van het parlement verbindt hij de president met zijn collega’s, bolsonaristas waarvan de meesten nog steeds lid zijn van de PSL, de partij die de president aan de macht hielp, en waar hij later uitstapte (in november van vorig jaar). Volgens nauwe medewerkers in het regeringsgebouw Palácio do Planalto, is Eduardo ook een soort raadgever voor buitenlandse aangelegenheden (Bolsonaro probeerde vorig jaar om hem te promoveren als ambassadeur in Washington, puur nepotisme, maar zover kwam het niet).

Carlos geeft er de voorkeur aan om achter de schermen te blijven en spuit zijn gif rond via de sociale media. Zijn vader beschouwt hem als een ‘strategist’ wat hem de positie opleverde als leider van het zogenaamde ‘gabinete de ódio’ (haatkabinet), een kern van nauwe medewerkers die tegenstanders afkraken via virtuele acties, door het verspreiden van fake news berichten. Het zijn ook zij die ministers en andere leden van de regering beginnen af te kraken, zodra ze in ongenade vallen bij de president. Dat gebeurde recentelijk met Sérgio Moro (Justitie) en Nelson Teich (Gezondheidszorg). Vele anderen kenden hetzelfde lot.

BolsoBolsoBolsoTwitBolsonaro: “Mijn ministers moeten op één lijn staan met mij!”

Bolsonaro uitte vaak publiekelijk zijn dank aan Carlos die, volgens hem, een cruciale rol speelde in de verkiezingsoverwinning van 2018. Daarnaast zegt hij ook dat Carlos de capaciteit bezit om zijn ideeën over te brengen bij de groepen ‘bolsonaristas’ die actief zijn op het internet.

Een lid van de regering zei dat Bolsonaro, in zekere zin, meer luistert naar zijn zonen dan naar de ministers die deel uitmaken van de regering.

Olavo

Een constante stem met een actieve rol in de regering, is die van de Braziliaanse astroloog/filosoof/schrijver en journalist Olavo de Carvalho, levend in de Verenigde Staten die zijn extreem-rechtse ideeën verspreidt vanuit zijn ivoren torentje in Richmond. Diverse volgelingen, ‘olavistas’ genaamd, werden benoemd in de ganse structuur van de federale regering. Bolsonaro communiceert met hen via het internet.

Een van de gewoontes van de president bestaat er trouwens in om veel aandacht te besteden aan de berichten en commentaren in die virtuele wereld. Kritieken zorgen steevast voor erg veel irritatie. De president is ook lid van diverse Whatsapp groepen en gebruikt de interacties als een soort politieke thermometer.

De militairen

De ruggengraat van de structuur van de regering wordt gevormd door militairen. Volgens raadgevers vervullen zijn de generaals de rol van brandblussers, om te voorkomen dat de opeenvolgende crisissen, uitgelokt door de president, ergere gevolgen zouden kennen.

Posto Ipiranga

De uitdrukking “Pergunta lá no Posto Ipiranga” (vraag het daar bij het Ipiranga verkoopspunt – Ipiranga is een benzinemerk) werd geboren bij een reclame-campagne in 2010. De woorden gingen deel uitmaken van de dagelijkse omgangstaal; Posto Ipiranga werd de omschrijving van iemand die het antwoord kent op eender welke vraag. Ook de regering Bolsonaro heeft zijn ‘Posto Ipiranga’, met name Paulo Guedes, de minister van Economische Zaken. Hij heeft dit te danken aan Bolsonaro die toegeeft dat hij niets afweet over economie en vragenstellers op deze manier doorverwijst naar de Chicagoboy met het brilletje.

Guedes-P-F-R-Pozzebom-ABr

Guedes (foto) zag zich al enkele malen verplicht om Bolsonaro onder druk te zetten om bepaalde beslissingen te nemen, die volgens zijn ploeg noodzakelijk en correct waren, soms zelfs tegen de zin van de president.

Er waren momenten van spanning tussen de uitvoerende en wetgevende machten waar volksvertegenwoordigers en senatoren debatten voerden en al dan niet bepaalde ingrepen goedkeurden.

Die spanning kende een hoogtepunt op 27 april toen Bolsonaro naast zijn minister verscheen, in het publiek, om te garanderen dat Guedes niet zou opstappen. De markten kalmeerden: een eventueel ontslag van de minister zou de agenda van de geplande hervormingen in de koelkast stoppen. Er deden geruchten de ronde dat hijzelf ontslag ging nemen.

Centrão

De term ‘Centrão’ omvat een reeks politieke partijen van het centrum die meedrijven op de politieke stroom van het moment. Zij sloten zich onlangs aan bij Bolsonaro en vormen nu een stemmenkoor, in ruil voor postjes hier en daar, de zogenaamde oude politiek, bekend als Toma Lá Dá Cá, voorheen afgewezen door de president in krachtige termen.

Deze centrumpartijen zagen hoe Bolsonaro alsmaar meer politiek geïsoleerd raakte, zowel door zijn politieke standpunten die zelfs neigden naar een staatsgreep (door openlijk deel te nemen aan manifestaties in die zin, tegen het parlement en het hooggerechtshof STF), als door de reeks ministers die opstapten of de laan uitgestuurd werden. Naast deze isolatie, groeit ook de roep tot een impeachment.

Al deze stemmen moeten eerlijkheidshalve aangevuld worden met die van de evangelische kerken en hun gelovigen. Twijfelachtige figuren als Marco Feliciano, Silas Malafaia, ‘Bispo’ Edir Macedo en ‘apostel’ Valdemiro Santiago staan achter Bolsonaro omdat hij hen (o.m.) steunt in hun niet aflatende drang om hun kerken open te houden zodat ze hun betaalautomaatjes kunnen aanbieden aan de goedgelovigen die met gulle handen een ‘dízimo’ overmaken.

Bron

Foto's: Agência Brasil / Twitter