RamosNetto

De gebeurtenissen van gisteren in Brasília veroorzaakten andermaal erg veel opschudding en vele tientallen reacties uit de politieke wereld, en van leden van de wetgevende en gerechtelijke machten. Ook de pers veroordeelt met harde woorden het gedrag van enkele verhitte demonstraten die, zonder enige aanwijsbare reden, begonnen in te hakken op een fotograaf (Dida Sampaio – Estado de São Paulo). De verklaringen van president Bolsonaro, die de manifestatie goedkeurend bijwoonde, riepen erg veel vragen op. Wat bedoelde hij precies met “God behoed ons voor meer problemen deze week, we zitten aan de limiet”, “Genoeg bemoeienissen met mijn regering, dat laten we niet meer toe, het is genoeg geweest” en “De strijdkrachten staan aan de zijde van de bevolking”? Hoe zit het nu in werkelijkheid met die strijdkrachten? Staan de generaals echt klaar om in te grijpen? Marcelo Godoy, reporter bij de krant Estado de São Paulo maakte een analyse waaruit blijkt dat Bolsonaro bluft of aan ‘wishfull thinking’ doet. Een vertaling:

Brazilië bereikte een punt waarin de generaals zich verplicht zien om te bevestigen dat er geen staatsgreep komt. President Bolsonaro verklaarde gisteren dat de limieten bereikt werden en dat de strijdkrachten aan de kant van de bevolking staan. Daarnaast maakte hij ook duidelijk dat deze week beslissend zal zijn m.b.t. het dispuut met het hooggerechtshof Supremo Tribunal Federal en met het parlement, een dag nadat hij een ontmoeting had met de militaire koepel in het presidentiële paleis. Die ontmoeting gaf hem blijkbaar het nodige zelfvertrouwen om gisteren dergelijke verklaringen af te leggen.

Dit alles kent opnieuw het gebruikelijke en zoveelste gevolg: de generaals zeggen dat zij in de mening zijn dat alles op een normale en vredevolle manier verloopt, ofwel dat de president niet goed weet hoe hij zich moet uitdrukken. In werkelijkheid is hij wel erg duidelijk. Enkel de trouwe aanhangers die hem steevast omringen, doen alsof ze het niet begrijpen, ofwel beschouwen ze het allemaal als een rondje koffie met gebakje met een politicus met 28 jaar parlementaire ervaring. De uitslag van het rekensommetje klopt echter niet.

De kapitein kan blijkbaar niet leven zonder de nodige verwarring rond zijn persoon. Soms lijkt het erop dat hij ruzie zoekt met iemand die zijn plaatsje in de zon inneemt, soms vecht hij zelfs met zijn eigen schaduw.

De generaals begonnen gisterenavond al te peilen naar informatie over de plannen van de chef over eventuele wissels bij het commando van de strijdkrachten. Niemand kon iets bevestigen over een eventuele uitstap van Edson Leal Pujol, de huidige commandant van het Braziliaanse leger, of over een mogelijke vervanging door generaal Luiz Eduardo Ramos, momenteel minister-chef van het Secretariaat van de regering en persoonlijke vriend van Bolsonaro. Indien hij zegt dat hij het leger aan zijn kant heeft, voor eender welk avontuur, dan zou deze wissel weinig zin hebben voor Bolsonaro. De vraag is wat de echte betekenis is van zijn woorden.

De president eist geen onderwerping aan de grondwet, maar wel aan het project dat hij voor ogen heeft voor Brazilië. Het gaat om trouw en gehoorzaamheid van diegenen die hem omringen, niet alleen hem, maar ook zijn familie. En hier wringt het schoentje. De familie Bolsonaro twijfelt aan de trouw van de generaals. Raadslid Carlos Bolsonaro, zoon 03, liet dat al herhaaldelijk merken. Zelfs generaal Ramos ontsnapt niet aan het wantrouwen van ‘Carluxo’.

Een generaal die samenwerkte met Ramos in São Paulo, toen hij nog het commando voerde in het zuid-oosten van Brazilië (CMSE – Comando Militar do Sudeste): “Generaal Ramos is een goede gesprekspartner en een overtuigde democraat, maar Bolsonaro laat hem links liggen”. Wat zou de minister-chef van het regeringssecretariaat doen indien de president hem de plaats van Pujol laat innemen? Hoe zou hij kunnen voorkomen dat hij in de wereld van burgers zou beschouwd worden als een militair instrument van de president? Hoe zou hij omgaan met officieren van de militaire club die deelnemen aan de manifestaties in het voordeel van Bolsonaro – en volgens Ramos zelf, gesteund worden door o.m. leden van het para-commando regiment? Ramos: “Brazilië mag niet opnieuw in de verkeerde handen vallen.”

De hoofdstad Brasília werd door de generaal al omschreven als “de hoofdstad van de roddel” – roddelpraatjes die geboren worden en sterven aan een snelheid die in verhouding staat tot het wisselende humeur van de regering. Ramos zegt hierover: “Het is goed om de kunst van de voorzichtigheid te beoefenen”. De tekenen van ontevredenheid bij de presidentiële zonen over enkele generaals, zijn niet van vandaag, en heus niet alleen generaals die geen deel uitmaken van de regering. Voorzichtigheid is alles wat deze regering niet kent. Iedere week worden er nieuwe crisissen opgewekt door Bolsonaro & zonen, ontstaan er nieuwe vijanden, onnodige provocaties.

Bij de generaals overheerst de visie dat tegenstanders van het regime dezelfde fouten maken, velen uit puur opportunisme. Wanneer politici een nieuwe crisis veroorzaken, dan zou hen moeten gevraagd worden wat ze daarmee willen bereiken.

In de voorbije weken herhaalden diverse politici dat een impeachment procedure geen schijn van kans maakt zonder dat de bevolking de straat op gaat. Ten tijde van Dilma Rousseff trokken honderdduizenden de straat op om te protesteren in alle belangrijke steden van het land. Bolsonaro probeert een soortgelijke beweging te veroorzaken, vrijwel wekelijks, iedere keer uitlopend op een meelijwekkende mislukking. Enkele duizenden, meestal slechts enkele honderden, omhullen zich in groen-gele kleuren om hem te begroeten. De militairen herinneren eraan dat er, zonder het volk op straat, ook geen staatsgreep komt. Wel een avontuur, met een mogelijke afloop achter de tralies.

Generaal Roberto Peternelli, volksvertegenwoordiger (PSL) en woordvoerder van de militaire kandidaturen voor het parlement in 2018: “Er komt geen staatsgreep”. De politieke wetenschap zegt: als er een impasse komt, omdat de regering niet gesteund wordt door een meerderheid, noch in het parlement, noch in de tribunalen en nog minder op straat, dan geven ze het op en regeren ze met andere groepen, ofwel zijn er twee wegen: de corruptie of de brute kracht. Bolsonaro besloot om te innoveren. Hij zwaait naar de centrumpartijen waardoor hij het parlement aan zijn kant wil krijgen, en steekt een vuist uit naar het hooggerechtshof.

Bolsonaro-kiezer generaal Paulo Chagas: “De zijde kiezen van de bevolking is de zijde kiezen van de wet en de orde. Ik ben geen woordvoerder van de strijdkrachten, maar kan verzekeren dat zij altijd de zijde kiezen van de wet en de orde, en nooit een staatsgreep zullen steunen, van wie het initiatief ook zou mogen uitgaan.”

Bolsonaro zegt dat hij de strijdkrachten aan zijn kant heeft, omdat zij trouw zijn aan de grondwet. De president is ervan overtuigd dat enkel hij de grondwet respecteert. En daarom zou hij het slachtoffer zijn van een samenzwering, een staatsgreep, een situatie die zelfs toelaat dat journalisten verbaal en fysiek aangevallen worden zoals gisteren gebeurde in Brasília. Generaal Peternelli: “Dergelijke agressies zijn ontoelaatbaar in eender welke context.”

De president die zich verwart met de wettelijkheid (Ik ben de grondwet!) is dezelfde die zegt dat hij een democraat is, maar dan eentje die tolereert dat een bende radicalen komt manifesteren voor de poort van een kazerne, vragend dat het leger ingrijpt en een staatsgreep pleegt.

Foto boven: Generaals Luiz Eduardo Ramos (minister-chef van het Secretariaat van de regering ) en Walter Braga Netto (stafchef).

Bron

Foto: Marcelo Casal - Agência Brasil