BolsoCovid19Teich

President Bolsonaro draagt het gewicht van zijn beslissingen over het leven van de Brazilianen, op zijn schouders. De regering van São Paulo kondigde gisteren de verlenging aan van de quarantaine: het verbod op alle niet essentiële handel en diensten kon mogelijk opgeheven worden op 22 april, maar zal nu drie weken verder lopen, tot 10 mei. Volgens gouverneur João Doria is dit noodzakelijk in het licht van de dreigende instorting van de publieke gezondheidszorg in zijn staat. In andere deelstaten is het al zover.

Anders uitgedrukt: Brazilië betreedt de scherpste fase van de crisis, met nefaste perspectieven, een situatie die een snelle aanpak vereist van de overheid, beslissend en intelligent om zo veel mogelijk levens te redden, zelfs als dit schade toebrengt aan de economie – tenslotte, bedrijven kunnen de schade overleven en arbeiders kunnen hun baan mogelijk recupereren, maar, zoals verschrikkelijk vanzelfsprekend, doden kunnen niet meer verrijzen. Geen enkele regionale macht, hoe competent ook, is in staat om het federaal leiderschap te vervangen in de strijd tegen de pandemie. Daarom rust de niet overdraagbare en primaire verantwoordelijkheid om het land te besturen, op de schouders van president Jair Bolsonaro. Hij draagt het gewicht van zijn beslissingen die het verschil kunnen maken tussen leven of dood, van zijn onderdanen. De nieuwe zorgminister, Nelson Teich, aanvaardde dezelfde verantwoordelijkheid, en daarom luisterde gans het land naar zijn eerste woorden, in de hoop op een kristalheldere aanpak die de wetenschap en het gezond verstand met elkaar combineert.

Wat er tot zover kon vastgesteld worden, was een minister die er zich wel van bewust is dat hij een politiek mandaat aanvaardde, op hem geprojecteerd, uitsluitend omwille van politieke kwesties. Het ging erom om een evenwicht te vinden tussen de vraag van zijn baas om een einde te maken aan de sociale isolatie, en het onomkeerbare feit dat die isolatie tot op vandaag de enige manier is om de confrontatie met het virus aan te gaan.

Drone-Tom-Sil-ABrDrones met luidsprekers sturen de bevolking terug naar huis in Rio de Janeiro, een opgelegde sociale isolatie.

Minister Teich zei dat hij “op één lijn staat” met president Bolsonaro die de maatregelen van sociale isolatie overdreven vindt. Enkele dagen voordien publiceerde Nelson Teich nog een artikel waarin hij de sociale isolatie verdedigde als “de best mogelijke strategie op dit moment”. Met andere woorden: toen Teich nog een professional was in de gezondheidszorg, bevestigde hij wat iedereen in de sector al wist; nadat hij politicus werd, begon hij de politieke taal te gebruiken – een taal waarin veel gesproken wordt, en weinig gezegd.

Om te beginnen verklaarde de nieuwe minister dat het nodig is om “meer te leren” over de ziekte om strategieën te kunnen ontwikkelen waardoor een terugkeer naar de normaliteit mogelijk wordt. Wel, dat is precies waar de ganse wereld nu al maanden naar streeft, tot op vandaag zonder doorslaggevende resultaten. Volgens Teich is het nodig om een breed “programma van testen” uit te werken, ook al loopt Brazilië sterk achter op dit vlak om diverse redenen, en niets wijst erop dat dit binnen een afzienbare tijd zal veranderen.

Tot overmaat van ramp schrapte Bolsonaro een initiatief van het ministerie van Wetenschap en Technologie, om in samenwerking met de telefoonoperators samenscholingen van grote groepen mensen in het oog te houden (via hun gsm), om op die manier het niveau van de quarantaine te identificeren (enkel dat, zonder de bezitters van een gsm te identificeren). De president haalde de drogreden aan van het recht op privacy en blokkeerde op deze manier het verzamelen van de nodige informatie om de gezondheidszorg beter te kunnen voorbereiden op wat komen gaat. Op die manier is het moeilijk om “meer te leren” over de ziekte, zoals de nieuwe minister zegt.

Met andere woorden, net op het moment dat het land nood heeft aan actie en de richting die moet gevolgd worden omwille van de uitbraak van het virus, heeft de nieuwe zorgminister enkel een redenering aan te bieden op maat, om Bolsonaro tevreden te stellen, een president die enkel vleiers vertrouwt die het eens zijn met zijn manier van regeren door conflicten uit te lokken.

De missie van minister Teich zal sowieso niet gemakkelijk zijn omdat hij geconfronteerd wordt met een van de grootste uitdagingen van de publieke gezondheidszorg in de wereld in een enkele eeuw. Die missie is nog bitterder omdat hij ook zal moeten omgaan met een president die niet gelooft in de verkiezingsuitslagen zoals bevestigd door het kiestribunaal, nog minder in de cijfers van de ontbossing van het regenwoud, maar wel gelooft in de efficiëntie van een geneesmiddel tegen covid-19 dat nog altijd in een test-fase verkeert. Deze president beschouwt het coronavirus trouwens niet als een noodtoestand in de publieke zorgsector, maar wel als een geheim wapen van zijn veronderstelde vijanden – van gouverneurs in deelstaten tot Kamervoorzitter Maia – om hem omver te werpen.

Er rest de Brazilianen niets anders dan erop te hopen dat minister Nelson Teich al deze obstakels weet te ontwijken die zich op de weg bevinden om het hoofd te bieden aan deze crisis.

Een vertaling, gebaseerd op “Responsabilidade intransferível“, een opinie stuk uit de krant Estado de São Paulo (18/04/2020)

Foto's: Tomaz Silva - Agência Brasil / Júlio Nascimento - PR