Milicia-Bolivariano

De journaliste Vera Magalhães gebruikt vandaag in haar column bij de krant Estado het woord “Bolsochavismo”, hiermee verwijzend naar de mogelijkheid dat de opstand van leden van de militaire politie met de steun van de president, een embryo kan vormen voor een staatsmilitie, zoals de Milicia Bolivariana in buurland Venezuela, opgericht door de voormalige president Hugo Chávez in 2005.

De week voorafgaande aan het carnaval, werd gekenmerkt door de gewelddadige muiterij van de militaire politie in de staat Ceará, een opstand die zich dreigt uit te breiden naar andere deelstaten, de autoriteit van de gouverneurs uitdaagt, en die kan rekenen op de verklaarde sympathie en het medeleven van president Bolsonaro, zijn zonen en hun aanhangers op de sociale media. Dit kan, mits de uitbreiding werkelijkheid wordt, een embryo vormen voor de oprichting van een staatsmilitie van bolsonaristas, geïnspireerd op de Milicia Bolivariano (foto boven) die opgericht werd door Hugo Chávez, verder gestimuleerd door zijn opvolger Nicolas Maduro, in Venezuela. Momenteel bestaat de Venezolaanse militie uit meer dan 1 miljoen aangesloten leden, mannen en vrouwen. Maduro wil dat aantal optrekken tot 2 miljoen. De gewapende leden krijgen een kaki uniform en een basisloon om de regering te verdedigen, deel te nemen aan politieke manifestaties, de oppositie in de gaten te houden en om te vermijden dat de dictator onderuit gehaald wordt.

Het is niet van vandaag dat het bolsonarisme lonkt naar de methodes van het bolivarianisme, hun organisatie replicerend maar dan met de inplanting van een rechtse ideologie.

De verhogende druk van de regering om militaire scholen te openen voor burgers, de militarisatie van het Palácio do Planalto (negen van de 22 ministeries waarover Bolsonaro het bevel heeft, zijn bezet door militairen. Ter vergelijking: generaal Castelo Branco, de eerste president tijdens de periode van de militaire dictatuur, had er slechts vijf), de oproep van generaal Augusto Heleno aan de bevolking om de straat op te gaan om de president te steunen en om de macht van het parlement in te perken, vormen bewegingen die duidelijk geïnspireerd werden door soortgelijke ingrepen waardoor het chavisme in Venezuela sterk groeide na 2005.

De opstand van de militaire politie is tot nog toe de meest gedurfde en controversiële van die bewegingen omdat ze vanuit een bepaalde hoek steun krijgt, een steun die al langer een tactiek vormt en alsmaar meer impliciet uitgedrukt wordt. Dergelijke “stakingen” zijn nochtans totaal onwettelijk, zelfs het hoogste gerechtshof STF bevestigde dat in 2017. De illegaliteit wordt eveneens benadrukt door de gerechtelijke instanties in Ceará.

De reacties van de president en zijn zonen zweven tussen grappige insinuaties en de onverhulde steun aan de muiters die de domme poging van senator Cid Gomes om een toegangspoort van een kazerne omver te rijden met een graafmachine, beantwoordden met enkele doelgerichte kogels die hem hadden kunnen doden. Het gaat hier op zijn minst om een moordpoging.

Er kwam geen enkele afkeurende reactie van de president, noch van minister van justitie Sérgio Moro of van een van de vele militairen in de regering die nochtans als eersten hun afkeur moesten uitspreken, de militaire hiërarchie en discipline verdedigend. Niemand van hen (buiten enkele ministers van het STF) sprak een oordeel uit over de illegale acties van de militaire politie, niemand eiste het ontslag van de muiters of een onderzoek naar de schutters die kogels afvuurden in de richting van een senator van de republiek.

Bolsonaro maakte wel een grapje tijdens een van zijn ‘lives’ en zei dat Cid Gomes geen rijbewijs had om met een dergelijke machine te rijden. Flávio Bolsonaro was expliciet en omschreef de opstandelingen als “gewone mensen die een loonsverhoging vragen”, net zoals een vakbondsmilitant dat zou doen.

De beweging van de militaire politie dateert niet van vandaag. Er was eerder al een golf van geweld in 2017, in de staat Espírito Santo, destijds uitdrukkelijk goedgekeurd door de toenmalige volksvertegenwoordiger Bolsonaro. De leiders van de opstand in Ceará zijn allemaal politici met een militaire achtergrond, een andere golf die ontstond bij de opkomst van het bolsonarisme in 2018.

Het is duidelijk dat het stimuleren van een politieke carrière bij leden van de militaire politie, het negeren van de autoriteit van de gouverneurs en het gebruik van de druk om loonsverhoging als brandstof, leidt naar de oprichting van een staatsmilitie. Het wordt tijd dat het parlement, het STF en de gouverneurs ingrijpen en het kwaad met de wortel uitroeien, straffen uitspreken tegen de opstandelingen zonder toe te geven aan chantages of te onderhandelen over een mogelijke amnestie.

Een vertaling van “Bolsochavismo“, geschreven door Vera Magalhaes

Foto: Wikimedia Commons