Polarizacao-Midia-Sociais

Het eerste bericht van dit nieuwe jaar sluit aan op de lezersbrief die geplaatst werd tussen Kerst en Nieuwjaar. Die boodschap werd in vele woorden verpakt maar kwam op hetzelfde neer: over politiek praten met Brazilianen betekent op eieren lopen. Vlak voor Kerstmis verscheen de uitslag van een nieuwe Datafolha peiling in de Braziliaanse dagbladen. De peiling, besteld door de krant Folha de São Paulo, duidt aan dat 51% van de Braziliaanse Whatsapp gebruikers ermee stopten om een politiek getinte commentaar te geven, of om een bericht met politieke inhoud te delen. Het motief: om ruzies te vermijden met familie of vrienden. Hopelijk droegen de voorbije Kerstfeesten ertoe bij om dit beeld wat te wijzigen.

De tegenstellingen zijn niet van vandaag, noch van het voorbije jaar, ook niet van 2018. Het verhaal van de twee tegengestelde polen dateert van vroeger. Het begon met de PT en de PSDB, de partijen die de presidentiële verkiezingen gedurende twee decennia domineerden. De ruzies leken in het begin op gevechtjes op de speelplaats van het college. In 2014 liep het uit de hand. De “tucanos” (PSDB) zeiden dat de “petistas” (PT) geld roofden in het ‘mensalão- en het petrolão’ schandaal. De petistas repliceerden en zeiden dat de tucanos hetzelfde deden in het ‘mensalão mineiro’ (Minas Gerais) schandaal, maar ook in het ‘metro’ schandaal (São Paulo) en bij de aanbestedingen van Paulo Preto (wegenbouw) (aan schandalen geen gebrek in Brazilië). En toen kwam er plots een gerechtelijk akkoord met het bedrijf Odebrecht, een Braziliaanse gigant, een akkoord waardoor het meteen duidelijk werd dat beide partijen gelijk hadden.

Dilma (Rousseff) werd de laan uit gestuurd. Lula begon met het verzamelen van strafrechtelijke oordelen en liep al een stage achter de tralies. Aécio (Neves), Geraldo Alckmin en José Serra werden radioactief besmet met criminele processen. De ‘tucanos’ (PSDB), geallieerden in de regering (Michel) Temer, verloren aan kracht door de rottigheid van de PMDB. En de PT kreeg een nieuwe rol in 2018 als de tegenpool van kapitein Bolsonaro die, dankzij (of ondanks) hen, verkozen werd als president. De nieuwe tegenpolen werden een feit: bolsonaristas tegen petistas.

De PT, een partij die slechts door één man geleid wordt, vroeg aan de Brazilianen om hetzelfde te doen als Lula, met name zich van de domme houden alsof er niets gebeurd was. En Bolsonaro, een leider zonder partij, doet alsof hij nu de grote verdediger is van de antipolitiek, nadat hij bijna 30 jaar deel uitmaakte van het politieke systeem. Hij hees de vlag van ethiek. Die vlag werd inmiddels al verkreukeld door zijn vriend (Fabrício) Queiroz en zoon 01.

Geen wonder dat de Brazilianen het nu ook allemaal niet zo goed meer weten. De oplossing is nochtans eenvoudig: gewoon wat afstand nemen van de sociale media en weer wat met elkaar praten op een verstandige manier, met wederzijds begrip. Wie een frequente volger is van dergelijke media zal het trouwens kunnen bevestigen: vele commentaren zijn echt beneden alle peil, niet zelden aangedikt met scheldwoorden die velen niet eens zouden durven te gebruiken bij een gewoon gesprek. En dan hebben we het nog niet eens over het feit dat sommigen er niet eens in slagen om twee zinnen te schrijven zonder dat er drie taalfouten in staan met de afmetingen van een kameel of een olifant. Terug naar de resultaten van het Datafolha onderzoek.

Die peiling gaf eveneens weer dat 27% uit een of andere Whatsapp groep trad om niet te hoeven discussiëren over politieke onderwerpen; 19% stopte ermee, of blokkeerde het profiel van een vriend, familielid of zelfs van een bedrijf omdat ze niet akkoord gaan met de politieke standpunten die anderen innemen. Het onderzoek wijst ook uit dat 16% zich aansluit bij een groep in de sociale media om te discussiëren en om politieke meningen te verdedigen waar men het mee eens is. 14% tenslotte, wijzigde de foto van hun profiel uit steun aan een of andere politiek standpunt.

Datafolha ondervroeg 2.948 personen in 176 steden in het ganse land tussen 5 en 6 december. De foutmarge bedraagt 2%.

Andere cijfers

59% vindt dat de sociale netwerken meer fake news verspreiden dan correcte informatie, en 77% is ervan overtuigd dat de sociale netwerken ruimte bieden aan groepen die in de samenleving niet op een andere manier aan bod komen.

Het onderzoek wees eveneens uit dat de sociale netwerken voor de helft van de Brazilianen een belangrijke rol spelen in het politieke scenario. Die overtuiging is het sterkst bij de aanhangers van de PSL, met name 53%.

De rangorde van de meest gebruikte sociale media’s in Brazilië:

Whatsapp – 71%
Facebook – 60%
Instagram – 42%
Twitter – 14%

Bron