Alvorada-Queiroz

Het is welbekend (en normaal) dat ook de Braziliaanse president bezorgd is voor zijn gezondheid. Hij liet daarom vorige week een examen uitvoeren om zich te laten onderzoeken op mogelijke vormen van huidkanker. De uitslag is nog niet bekend. Dit is uiteraard geen “aanstelleritis”, noch bronchitis, appendicitis, cellulitis of artritis. Toch wordt de president bedreigd door een andere ziekte die we, bij gebrek aan beter, als “Bolsonaritis” zullen bestempelen.

Jair Bolsonaro herhaalde tijdens de verkiezingscampagne van vorig jaar dat, indien hij verkozen werd, de corruptie zou aangepakt worden. Ook in het eerste jaar van zijn ambtstermijn kwam hij vaker dan eens terug op dit thema, al was het maar om zijn grote tegenstrevers (Lula en de PT) te grond in te boren, omwille van hun betrokkenheid met dergelijke praktijken. Maar nu verschijnen er plots donderwolken boven de Bolsonaro clan die de familie bedreigen met Bolsonaritis, de gevolgen van een overschot aan beschuldigingen die hen ten gronde kunnen richten. Michel Temer kan erover meepraten: na het gelekte gesprek tussen hem en zakenman Joesley Batista (en diens gerechtelijk akkoord) kon hij enkel met nog wat geluk zijn regering staande houden tot het einde van vorig jaar.

Het verhaal

Senator Flávio Bolsonaro, zoon 01 van de president, heeft banden met ex-politieman Fabrício Queiroz. Deze ex-raadgever van de gemeenteraad in Rio de Janeiro, en duivel-doet-al van de familie Bolsonaro, realiseerde financiële verrichtingen, oplopend tot een bedrag van meer dan 1 miljoen reais in een jaar tijd (van januari 2016 tot januari 2017), een bedrag dat zijn normale inkomen fors overstijgt. Hij wordt verdacht van een praktijk die bekend is als “rachadinha”, d.w.z. dat een ambtenaar/raadgever het grootste deel van zijn vergoeding terugstort aan het gemeenteraadslid dat hem aanduidde als raadgever. Zowel Flávio als Queiroz ontkennen dit (of wat had u gedacht). Het juiste bedrag van die verrichtingen is R$ 2.062.36,52, verdeeld over 483 stortingen door raadgevers of aangeduide personen door de toenmalige gedeputeerd afgevaardigde van de deelstaat. Die stortingen gebeurden voor een groot deel (69%) in cash, maar er waren ook cheques en online banking overschrijvingen. Naast die stortingen haalde Queiroz ook veel geld af van zijn rekening, een totaal van R$ 2,9 miljoen in cash.

Het onderzoek loopt al sinds het voorjaar, maar werd stopgezet in juli door Dias Toffoli, de voorzitter van het hooggerechtshof STF. Die ging hiermee in op een verzoek van Flávio’s advocaten die beweerden dat Coaf (Conselho de Controle de Atividades Financeiras) het bankgeheim van de senator doorbraken zonder toelating van het gerecht. Het voltallige hof kwam hierop terug in november en bepaalde dat dit ook kon zonder de toelating van een rechter. En dat leidde dan weer tot een hervatting van het onderzoek waarbij gisteren huiszoekingen en inbeslagnames gebeurden in Rio de Janeiro, en in de stad Resende. Documenten werden meegenomen, cartórios werden geraadpleegd, getuigenissen afgenomen. Alles gebeurt met de nodige voorzichtigheid om te voorkomen dat, in een gepolariseerd klimaat, opnieuw gesproken wordt van politieke vervolging. Alle procedures worden haarfijn uitgevoerd, de termijnen respecterend om eventuele verklaringen van ongeldigheid te vermijden. Dit verklaart ook het geduld van het openbaar ministerie m.b.t. de respectievelijke mislukte pogingen om Fabrício Queiroz te laten getuigen. De stilte van de familie Bolsonaro geeft aan dat men zich bewust is van de wijziging in het scenario.

Die wijziging zal de president verplichten om een nieuwe strategie uit te stippelen. Enkel hij en zijn zoon kennen de afmetingen van het gat waarin ze dreigen te vallen. Afgaande op de inspanningen van de senator om het onderzoek te vertragen, weet hij hoe diep het gat is. Zelfs indien niet zo diep, zal dit alles invloed hebben op de regering, een déjà vu voor de Brazilianen, zonder een happy-end. Michel Temer was goed op weg naar een goedkeuring voor de hervorming van de sociale zekerheid, maar dit alles werd afgestopt door een stiekem opgenomen gesprek waarin te horen was hoe hij zei “Dat moet zo blijven hoor” (verwijzend naar de toenmalige Kamervoorzitter Eduardo Cunha, inmiddels in de gevangenis voor corruptie).

De zaak waarin zoon 01 betrokken is, en een persoonlijke vriend van de president (al drie decennia lang), doet de redenering van de familie uit elkaar vallen. Bolsonaro gebruikt nu al dezelfde taal als zijn aartsrivaal Lula om te zeggen dat dit onderzoek een orkestratie is om zijn regering onderuit te halen.

De doorgave van een vergiftigd bedrag van R$ 24.000 aan de ‘first lady’ Michelle Bolsonaro plaatste Queiroz en zijn verdachte bankrekening tussen de kolommen van het Palácio da Alvorada (foto boven – de residentie van de president in Brasília). Volgens de president zou hij R$ 40.000 geleend hebben aan Queiroz en vormt de storting van R$ 24.000 een deel van de terugbetaling. Maar er bestaat geen enkel document om die lening te staven.

Iedere crisis heeft een kostprijs. De president stevent af op een jaarwisseling waarbij hij moet bepalen welke prijs hij wil betalen. De tijd speelt in zijn nadeel.

Bron

Foto: Wikimedia Commons