Paraisopolis-Manifest

Een munt heeft twee zijden. De tragedie die vorig weekend plaatsvond in de favela Paraisópolis (SP) en eindigde met 9 dodelijke slachtoffers, ook. De bewoners van de sloppenwijk zijn (terecht) verontwaardigd (foto boven – de tekst op het blad dat omhooggehouden wordt door de vrouw, zegt: “Stop met ons te doden”). De regering van de deelstaat o.l.v. gouverneur João Doria, zoekt naar antwoorden. De politie doet zijn best om de schuldigen aan te duiden en haalde inmiddels de betrokken agenten van de straat. Wat is er eigenlijk aan de hand?

Vorige maand kwam agent Ronaldo Ruas (52) om het leven in de favela, doodgeschoten door drugsdealers. Hij kon zich niet verdedigen omdat zijn wapen, op het moment van de confrontatie, dienst weigerde. De MP (militaire politie) gaf toen een nota uit: “Honderden agenten van het elitekorps Batalhão de Choque, verkeersagenten, luchtvaartpolitie en de bataljons van de westelijke zone zullen het politietoezicht verhogen in de strijd tegen de drugshandel ter plaatse en criminelen oppakken, zonder een termijn te kleven op deze acties”.

’s Anderendaags begon een mega-operatie in de favela. Het klimaat was erg gespannen en die spanning verhoogde naarmate de politie bleef patrouilleren en voortdurend mensen aanhield om hen te controleren op bezit van wapens en/of drugs. De oudere bewoners wisten al wat er op komst was. Een soort voorbereidende actie, vergelijkbaar met die van vorig weekend, vond plaats op 19 november toen een groep agenten de toegang en uitweg van enkele steegjes afsloot. Er bestaan video opnames van deze actie en het resultaat van het gebruikte geweld. In een van die video’s is te zien hoe een rij mensen in zo ’n steegje met opgeheven armen vrijgelaten wordt. Hierbij worden ze geslagen door een agent met een houten of metalen voorwerp, zelfs iemand die op krukken loopt. Het geluid van de video laat horen hoe de agenten schelden en vloeken.

Sergeant Ronaldo Ruas maakte deel uit van de groep “Força Tática do 16a Batalhão da Polícia Militar”, dezelfde die in de nacht van vorige zaterdag op zondag betrokken was bij het bloedbad waar negen jongeren tussen 14 en 23 het leven lieten door vertrappeling in een panieksituatie. Twaalf anderen liepen verwondingen op. Een oproep naar SAMU (nooddiensten) werd gecanceld door een brandweerman die zei dat de militaire politie al ter plaatse was om hulp te bieden. De raad voor mensenrechten beweert dat de politie wijzigingen aanbracht op de plaats delict door de lichamen van de doden te verwijderen. Het openbaar ministerie kondigde aan dat ze de doden zullen beschouwen als slachtoffers van moord. Gouverneur João Doria huldigde de militaire politie: “de beste en best getrainde van het ganse land” en zei erbij dat het nog te vroeg was om conclusies te trekken.

Major Olímpio

Major-O

Sérgio Olímpio Gomes (57 – PSL – foto), beter gekend als senator en voormalige officier bij de militaire politie Major Olímpio, gaf zijn mening te kennen bij een interview door de krant Estadão. De politie kreeg gisteren de steun van een groep van ongeveer 100 motorrijders die, voorafgegaan door een “carro de som” met rockmuziek (in tegenstelling met de luide funk ritmes die regelmatig te horen zijn in de favelas), een optocht hielden in São Paulo, een actie om de militaire politie te verdedigen. Major Olímpio was aanwezig bij de actie waar hijzelf een oproep voor deed, de dag voordien via een video: “Paraisópolis groeide en werd een aan huis besteldienst voor drugs, voor de bewoners met grote koopkracht in de daarnaast gelegen nobele wijk Morumbi, ondernemers en artiesten”, zo zei hij. Verder verklaarde hij in het interview:

We moeten blijven geloven in de militaire politie, het enige instituut dat 24u per dag beschikbaar is. Uiteraard betreuren wij het verlies van mensenlevens, maar dat is niet de schuld van de MP. De situatie is zoals ze is door het failliet op alle niveaus van de regering, de drie machten, ook op gemeentelijk vlak omdat er niet gecontroleerd wordt op de bijeenkomst van grote groepen mensen, het openbaar ministerie, openbare verdedigers, en door ons wetgevers omdat wij niet zorgen voor de nodige wetten. De militaire politie moet het maar oplossen.

Zelfs de bevolking sluit niet uit dat bepaalde individuen begonnen te schieten op de politie, aldus het tumult veroorzakend. Op een jaar tijd nam de MP 1,5 ton drugs in beslag in Paraisópolis, de drugsdealers zijn hier erg boos over. De dood van sergeant Ruas veroorzaakte vorige maand, uiteraard, een reactie van de politie in de wijk waardoor er meer agenten aanwezig waren, waardoor hun handeltje nog meer in het gedrang kwam. Maar men wil de bevolking sensibiliseren en zeggen: “De politie wil de burgers onderdrukken”. Daar is niets van waar. In Paraisópolis is 99% van de bevolking eerlijk en oprecht, 1% deugt niet, zijn criminelen. Het gaat wel om 1% zware criminelen.

Natuurlijk zeggen die bewoners dat ze niemand zagen die het vuur opende op de politie op een gestolen moto, dezelfde reactie die we te horen kregen bij het onderzoek naar de moord op sergeant Ruas. Het gaat hier om de meest perverse wet van Brazilië: de “wet van de stilte”. Indien een drugsdealer erachter komt dat iemand zijn mond voorbijpraat, dan zorgt deze wet voor de doodstraf.

Over de video’s die verschenen na de tragedie waarin te zien was hoe de agenten erg agressief tewerk gingen:

Dat zijn beestige praktijken. Geen enkele handleiding van de politie laat toe dat een agent inhakt op de mensen, nergens ter wereld. Dat is werk van gestoorden. Wanneer de politie met dergelijke toestanden geconfronteerd wordt, dan moet ze in eigen vlees snijden. Een slechte agent wordt door goede agenten opgepakt. Je mag het een niet met het andere verwarren. Hoe dit te vermijden? Hoe lang duurt het eer dat iemand een dergelijk gedrag vertoont? Een agent wordt vooraf sociaal onderzocht, ondergaat psychologische examens, van alles. En plots, wanneer hij onder hoge druk staat, vergeet hij dat allemaal. Dat gebeurt ook elders: een dokter die een illegale kliniek opent voor abortus, een rechter die zijn uitspraak verkoopt, een procureur die de dingen vergemakkelijkt. Zo zijn er ook politiemannen die tilt slaan en overdrijven op het vlak van geweld.

Over eventuele aanpassingen in de manuals van de politie, een suggestie van procureur-generaal Gianpaolo Smanio:

Smanio is mijn vriend, een briljante kerel op rechtsgebied, maar kent niets van de protocols die toegepast worden door de politie; João Doria (PSDB) nog veel minder. Ik ken de manier van werken van de publieke veiligheid in meer dan 30 landen: er bestaat nergens een politioneel instituut dat voor alles een standaard procedure heeft zoals in São Paulo, zelfs overdreven. Er bestaat een procedure voor een motorrijder, zijn passagier op het zitje achterop, voor een auto, de passagier op de achterbank, verschillend voor man en vrouw. We lachen er soms mee dat er enkel nog een standaard procedure ontbreekt voor de agenten als ze moeten gaan k*kken. Er bestaan speciale procedures voor scholen, kazernes, bij lezingen… Het is zinloos dat de procureur of de gouverneur proberen om het wiel uit te vinden, dat bestaat al lang.

De gouverneur aanvaardde om een commissie op te richten om het onderzoek van de gebeurtenissen in Paraisópolis op te volgen. Wat denkt de politie hierover?

Meer demagogie van de gouverneur. Ik zou wensen dat hij de familie ontvangt van de 29 politiemannen die dit jaar geëxecuteerd werden, ook die van sergeant Ruas waarvan het nog niet geweten is wie hem doodschoot. Doria loopt vooruit op de zaken en demoraliseert de burgerlijke en militaire politie in de hoedanigheid en onpartijdigheid van het onderzoek. Een show opvoeren voor de aanhangers, is het ergste wat je kan doen op dit moment.

Bron 1Bron 2

Foto's: Fabio Rodrigues Pozzebom - Rovena Rosa - Agência Brasil