Gherardo-Colombo

Het is algemeen bekend dat de voormalige rechter Sérgio Moro zich liet inspireren door de operatie “Mani Pulite” (propere handen), uitgevoerd in Italië in de jaren negentig, als rechter in het Lava Jato onderzoek. De huidige minister van justitie bestudeerde die operatie en schreef er in 2004 een artikel over, de resultaten in de strijd tegen de corruptie lovend, en de kritiek op de magistraten, betrokken in die operatie, minimaliserend. Gherardo Colombo (73 – foto) was een van hen, een procureur in de operatie Mani Pulite. Hij stond een interview (via E-mail) toe aan UOL Notícias en bevestigde dat de aanvallen op de operatie veelvuldig waren.

Hijzelf werd ervan beschuldigd om het geheim op dat onderzoek te doorbreken en moest zich ook verantwoorden in een disciplinair proces omdat hij tijdens een interview opmerkingen maakte over chantages bij de Italiaanse politie. Colombo werd hier nooit voor veroordeeld.

Volgens de ex-procureur werd de operatie ook beschuldigd van misbruik in voorlopige inhechtenisnemingen, gerechtelijke akkoorden, en van manipulatie van de media. Hij werd ook bekritiseerd voor zogezegde politieke vervolgingen. Anderzijds werd hij nooit beschuldigd van ongeoorloofde samenwerkingen met rechters, iets waar de verantwoordelijken in het Lava Jato onderzoek nu wel mee te maken krijgen.

Colombo is niet meer actief in de gerechtelijke wereld sinds 2007, maar zegt dat hij de berichtgeving omtrent het Lava Jato onderzoek van verre volgt, vooral dan de berichten over de dialogen tussen Moro en procureur Dallagnol die druppelsgewijs bekendgemaakt worden via de website The Intercept. De Italiaan vermijdt het om een opinie te uiten over mogelijke onregelmatigheden in het gedrag van de Braziliaanse magistraten. Op de vraag “Hoe moet een dialoog tussen een rechter en een aanklager gevoerd worden gedurende onderzoek?” , antwoordde hij:

“Volgens mij mag een rechter enkel officieel met een procureur communiceren via officiële documenten. Een uitzondering is mogelijk voor trivialiteiten”.

Volgens de uitgelekte gespreksfragmenten tussen Moro en leden van het MPF (Ministério Público Federal), actief in het Lava Jato onderzoek, zou hij suggesties gedaan hebben om bepaalde getuigen op te roepen, advies gegeven hebben over het gebruik van bewijzen en tenslotte ook zijn mening geuit hebben over gerechtelijke akkoorden.

De grondwet van Brazilië bepaalt dat er geen link mag bestaan tussen de rechter en andere betrokkenen in een strafzaak. Om te voldoen aan deze wet zouden er geen informaties mogen uitgewisseld worden tussen rechters en aanklagers (in dit geval het openbaar ministerie), en ook niet met elkaar omgaan buiten de audiënties in een gerechtshof.

Moro en het MPF zeggen dat de uitgelekte berichten niet authentiek zijn. De minister zei tijdens recente audiënties in het Parlement dat, zelfs als die fragmenten echt zouden zijn, dat ze nog altijd niet wijzen op onregelmatigheden.

De verdediging van ex-president Lula, veroordeeld door Moro, vroeg aan het opperste gerechtshof STF dat het oordeel ongeldig zou verklaard worden, omwille van partijdigheid door de voormalige rechter.

Gherardo Colombo zegt dat, afhankelijk van de inhoud van privé gesprekken tussen rechters en procureurs tijdens het verloop van een bepaalde strafzaak, het niet onmogelijk is dat die invloed uitoefenen op het uiteindelijke oordeel. Hij vindt dat een rechter afstand moet houden van andere betrokkenen in een proces om zijn onafhankelijkheid te vrijwaren en een echt rechtvaardig oordeel te vellen.

“Indien de regels over onpartijdigheid en het proces niet gevolgd worden, dan spreekt het gerecht onrecht”

Mani-Pilute
Cover e-book over het Mani Pulite onderzoek, uitgegeven door  Corriere della Sera.

De ex-procureur legde ook uit dat in Italië, processen als Lava Jato en Mani Pulite door twee rechters afgehandeld worden, net om een onpartijdig oordeel te garanderen. Een rechter begeleidt het onderzoek, vaardigt bevelen uit voor huiszoekingen en voorlopige inhechtenisnemingen. De twee rechter houdt afstand van de zaak en treedt pas op bij het oordeel over de beschuldigden.

In Brazilië kunnen al die taken door een en dezelfde rechter uitgevoerd worden. Sérgio Moro verleende toelatingen voor onderzoeken en oordeelde over de beschuldigden.

“Twee verschillende rechters garanderen meer onpartijdigheid”, aldus Colombo die het Italiaanse systeem verdedigt.

Hij herinnerde er ook aan dat, gedurende de ontwikkeling van het Mani Pulite onderzoek, de houding van het publiek en die van de media, wijzigde. Volgens hem werd het onderzoek in de eerste jaren fors gesteund door de Italiaanse kranten. Later begon een deel van de pers de operatie “aan te vallen”. Volgens Colombo kwamen er toen beschuldigingen die geen steek hielden. Een van de aanklagers, Antonio Di Pietro, kreeg het etiket opgeplakt van een CIA agent, geïnfiltreerd in Italië om het land te destabiliseren. “Ik weet niet waar ze dat vandaan haalden”, aldus Colombo.

Di Pietro werd later een politicus, net als Moro. Colombo bevestigde dat het initiatief van zijn collega bijdroeg tot een daling van de steun aan het proces. Di Pietro werd minister, na senator en volksvertegenwoordiger. Anderzijds aanvaarde hij pas een ambt in de regering nadat hij al anderhalf jaar verwijderd was van het Mani Pulite onderzoek: “Het is mijn mening dat iedereen dat mag doen (de magistratuur achterlaten en in de politiek stappen). Maar het moet om een definitieve keuze gaan, en er moet de nodige tijd over gaan vooraleer een magistraat politicus kan worden”, zo zegt Colombo.

De ex-procureur bevestigt dat de operatie Mani Pulite geen komaf maakte met de corruptie in Italië, maar verdedigt niettemin zijn werk en dat van zijn collega’s in dit onderzoek.

Sérgio Moro schreef in zijn artikel over Mani Pulite dat er meer dan 6.000 mensen onderzocht werden, inclusief meer dan 870 ondernemers en 430 Italiaanse parlementairen, waarvan 4 onder hen eerste minister waren. Meer dan 1.300 personen werden veroordeeld.

Bron

Foto: Cover e-book Corriere della Sera / Wikimedia Commons