Op 53 met pensioen, vrijgezellen die een pensioen erven…

Reforma

Met 53 op pensioen gaan, vrijgezellen die een pensioen erven, geen wonder dat de Braziliaanse sociale zekerheid voor een afgrond staat. Het huidige systeem is onhoudbaar en erg ongelijk. De hervorming (Reforma da Previdência) waarover het parlement moet beslissen, zal het succes of het falen van het mandaat van president Bolsonaro inluiden.

Wie denkt dat het stelsel van de sociale zekerheid een ver-van-mijn-bed show is, of een vervelend onderwerp, is vast nog erg jong, of kent Brazilië niet. In de jongste weken worden er zowel binnen de Braziliaanse families, de pers en het parlement debatten gevoerd om de tijdbom van uitbetalingen van pensioenen te desactiveren. Een van de vragen die moeten beantwoord worden: zijn de kinderen van de militairen de favoriete boosdoeners? Er zijn namelijk 110.000 Brazilianen die van een levenslang pensioen genieten, geërfd van hun vader, ondanks dat ze zelf werken, maar officieel geen levensgezel mogen hebben. Deze vrouwelijke vrijgezellen krijgen gemiddeld een maandelijks pensioen uitbetaald van ong. R$ 6.000 (1.400 EUR), in een land waar twee derden van hun landgenoten het met zes keer minder moeten doen, met name een minimumloontje van R$ 998 (232 EUR). Deze dames zijn geprivilegieerd, maar nog niet het meest, indien vergeten wordt dat ze nooit bijdroegen om van dat pensioen te genieten.

De echte “kaste”, 1% van de Braziliaanse bevolking, vormen de parlementairen, met een maandelijks pensioen van R$ 33.763 (7.850 EUR), en de rechters. Beide categorieën kunnen op jongere leeftijd met pensioen, niet alleen dat, het zijn zij die uiteindelijk moeten beslissen over hun eigen privileges.

De missie om het huidige systeem te hervormen is verreikend, en cruciaal voor het evenwicht van de staatskoffers en de economie. De vorige president (Michel Temer) slaagde er niet in en niemand twijfelt er nu aan dat het welslagen (of mislukken) van de goedkeuring van een plaatsvervangend systeem, het mandaat van Jair Bolsonaro zal bepalen. De pensioenen overheersen in de dagelijkse berichtgeving, kranten lanceren apps om te berekenen hoe het pensioen er in de toekomst zal uitzien en de hashtag #OuReformaOuQuebra (ofwel hervormen ofwel failliet) werd vorig weekend een topper bij Twitter.

De Oeso (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) zegt: “Het systeem is economisch onhoudbaar”, dit in een verslag waarin gesteld wordt dat de Braziliaanse pensioenen een hoog percentage van het laatste salaris uitkeren aan mensen die veel vroeger op pensioen gaan dan in andere landen. Bovendien is er erg veel ongelijkheid in het spel. Pedro Fernando Nery, auteur van het boek ‘Reforma da Previdência – Por que o Brasil não pode esperar’ (Hervorming van de Sociale Zekerheid – Waarom Brazilië niet kan wachten) en economische adviseur in de Senaat: “Met het huidige systeem kunnen de rijken een pensioen krijgen dat 40 keer hoger ligt dan dat van de armen, en dat ondanks dat zij minder bijdragen. Het is een complex systeem met verschillende types pensioenen waarbij de armen moeten werken tot hun 65ste, ook al omdat ze lange periodes werkloos zijn, of in het zwart moeten werken om een inkomen te hebben. De rijken hebben altijd een baan en slagen erin om vroeger met pensioen te gaan”.

Terwijl mensen in andere landen vaak stoppen met werken op hun 57ste, doen vele Brazilianen dat al op hun 53ste, dit omdat er tot nog toe geen minimumleeftijd bestaat in Brazilië. Het volstaat om drie decennia gewerkt te hebben, of meer.

Enkele cijfers: de pensioenen slokken 58% op van de begroting, driemaal meer dan wat er geïnvesteerd wordt in opvoeding en gezondheid samen. De sociale zekerheid absorbeert 12,7% van het BNP, een bloeding vanjewelste.

In dit uitgestrekte en ongelijke land verdiept de kloof door de levensverwachting van de 209 miljoen inwoners, omdat de kansarmen meer werken, maar minder lang leven. De ongelijkheid is ook enorm tussen de ambtenaren en de werknemers in de private sector, duidelijk in het voordeel van eerstgenoemden die zes keer meer pensioen krijgen.

Gemeenschappelijk met de rest van de wereld is het feit dat het personeelsbestand vermindert en de gepensioneerden zich vermenigvuldigen. In vergelijk met Europa is Brazilië nog erg jong, maar de evolutie gaat erg snel omdat de levensverwachting snel stijgt, dit terwijl het aantal geboortes daalt.

Het is niet ongebruikelijk dat degenen die nu met pensioen gaan, al werkten vanaf hun vroege puberteit. Ze begonnen bvb als kantoorjongen, of als koffiebezorger in een bank, stijgen in enkele decennia tijd naar een hogere functie en gaan dan met pensioen op jonge leeftijd.

Het voorstel van Bolsonaro omvat een minimumleeftijd van 62 voor vrouwen, en 65 voor mannen, met een overgangsperiode van 12 tot 14 jaar. Deze doelwitten liggen hoger dan in het vorige voorstel. Het verzet tegen het nieuwe voorstel is niet gering, de debatten geanimeerd, maar voorlopig kwam enkel de arbeiderspartij (PT) op straat om er zich tegen te manifesteren.

De hervorming zoals verdedigd door de minister van economie, ultraliberaal Paulo Guedes, is vooral moeilijk om door te slikken door de meest bevoorrechten. Anderzijds kreeg de minister kritiek omdat hij te zacht was voor het leger dat samen met de politie en de brandweerlui een ander regime kent. Zij kunnen met volledig pensioen na een carrière van dertig jaren. Officieel wordt dit verdedigd door te stellen dat ze op elk moment weer opgeroepen kunnen worden, maar de laatste keer dat dit gebeurde was gedurende WO II. De helft van hen gaat met pensioen vooraleer de leeftijd van 49 jaar bereikt werd. Een van de regels werd al gewijzigd in 2000: vanaf toen kunnen geen pensioenen meer overgedragen worden aan ongehuwde dochters. Naar schatting zal er niettemin nog 4 miljard per jaar op deze manier uitbetaald worden tot 2060, aan dochters van dode militairen, zij die het recht bekwamen voor het jaar 2000.

Bron

Foto boven: Minister Luiz Fux van het hooggerechtshof STF met een folder van de hervorming in handen tijdens het seminarie “Reforma da Previdência – uma Reflexão Necessária” in Rio de Janeiro.

Foto: Tânia Rêgo - Agência Brasil

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s