De zaak Franco

Zaak-Franco

De laffe moord op gemeenteraadslid Marielle Franco en haar autobestuurder Anderson Gomes zal morgen voor het eerst verjaren. Na de arrestatie van twee politiemannen, beschuldigd van de moord, staan de kranten vandaag uiteraard bol van de commentaren, inclusief voorheen onbekende details. De affaire die nu al een jaar erg veel opschudding veroorzaakt in Brazilië (en ook in het buitenland) begint stilaan trekjes te vertonen van een goedgeschreven en spannende misdaadroman, ware het niet dat alles echt gebeurde en dat de betrokken families, vrienden en collega’s nog steeds in onzekerheid verkeren omtrent de motieven en de mogelijke opdrachtgever(s). Ooit zal dit verhaal wellicht verfilmd worden, maar zover is het nog niet.

De voornaamste boosdoener op dit moment is de gereformeerde (gepensioneerde) politieman Ronnie Lessa (48): hij wordt ervan verdacht om de dodelijke schoten te hebben afgevuurd. De man staat al geruime tijd op de radar van de onderzoekspolitie die concludeerde aan de hand van een telematische* analyse dat hij geobsedeerd was door linkse militanten en personaliteiten waar hij alles over opzocht via het internet. Hij deed hetzelfde voor bepaalde autoriteiten zoals generaal Richard Nunes, toen nog secretaris voor de publieke veiligheid, en generaal Braga Neto, destijds bevelhebber van de federale strijdkrachten die in Rio actief waren, maar in mindere mate.

Delegado (commissaris) Giniton Lages die het onderzoek leidt, zegt dat het motief voor de aanslag nog niet gekend is en dat dit nu het onderwerp vormt van de 2de fase van het onderzoek. Een groot deel van de 34 bevelen tot huiszoeking en inbeslagname gebeurt in het kader van dit 2de deel. Toch heeft hij het over een motief uit afkeer en haat tegenover het slachtoffer. Volgens het openbaar ministerie is dat gerelateerd aan de politieke activiteiten van Marielle, en de zaken die zij verdedigde. De mogelijkheid dat Lessa de moord uitvoerde tegen betaling, als huurmoordenaar, wordt echter niet uitgesloten.

Waarom het onderzoek zo lang aansleept

Lages legt uit dat de criminelen hun misdaad nauwkeurig voorbereidden en geen fouten maakten tijdens de uitvoering. Zij bleven Marielle opwachten in hun voertuig (met een valse nummerplaat) gedurende drie uren en stapten niet uit, om te voorkomen dat ze gezien zouden worden door eventuele getuigen, of gefilmd door een bewakingscamera. Beiden droegen ook maskers op het moment van de aanslag. Aan de hand van de nummerplaat en 126 intelligente radars (die nummerplaten herkennen) kon de politie achterhalen waar het voertuig zich bevond in de voorafgaande uren. Op die manier werd ontdekt dat de wagen oorspronkelijk vertrok in Barra da Tijuca, nabij het restaurant Tamboril.

De criminelen gebruikten waarschijnlijk ook een “jammer”, een apparaat dat in staat is om de signalen van een mobiele telefoon te blokkeren. De schutter zou hiervoor opzoekingen verricht hebben via het internet. Daarnaast werd er een geluidsdemper gebruikt op het wapen waarmee de aanslag gepleegd werd, een machinepistool MP5.

Ronnie Lessa wordt al lang in de gaten gehouden door de politie omdat hij ervan verdacht wordt om deel uit te maken van het “Escritório do Crime” (een bekende militie in Rio de Janeiro), en van wapenhandel. De voornaamste bewijzen draaien om zijn bezittingen, zoals een woning in een condominium in Barra da Tijuca waar de huizen gemiddeld tussen R$ 1,5 en 5 miljoen kosten, reizen naar het buitenland .e.d. meer, niet verenigbaar met zijn inkomen van R$ 8.100/maand. Lessa bracht de carnavalsperiode door op een jacht in de regio van Angra dos Reis. Hij werd ook regelmatig gezien in het condominium Portogalo, eveneens in Angra, bekend omdat autorenner Ayrton Senna er ooit een huis kocht.

De arrestatie van de twee vermoedelijke daders is een belangrijke ontwikkeling in een onderzoek dat al een jaar aansleept en erg veel politieke reacties losweekte omwille van het symbolisme. De totale opheldering is echter fundamenteel opdat de opportunisten, die deze zaak aanwenden in het voordeel van hun eigen ideologie, de mond zou gesnoerd worden. Zolang er onzekerheid is over de uitvoerders, en vooral over de mogelijke opdrachtgever(s), zullen de meest diverse theorieën de ronde doen, allerlei aanklachten voedend over deze of gene politieke tegenstander, in aanmerking genomen dat Marielle volksvertegenwoordigster was van de (linkse) PSOL, en activiste voor de mensenrechten. De autoriteiten zullen het hoofd koel moeten houden om aan de druk te weerstaan en om het onderzoek volledig en goed af te ronden.

Dat onderzoek suggereert een relatie met de milities, criminele organisaties die voornamelijk bestaan uit politiemannen en de sloppenwijken terroriseren. Die milities vormen als het ware een moderne versie van de vroegere doodseskaders, vandaag vooral paramilitaire organisaties die de plak zwaaien in gebieden die door de overheid in de steek gelaten worden. Milities dragen geen ideaal uit, maar gebruiken wel politieke invloeden als het hen past (en dat is alsmaar meer). Hun ideaal is eenvoudig: rijk worden door afpersing. Hun slachtoffers: de arme bevolking van de randsteden en sloppenwijken, niet zelden hardwerkende en eerlijke mensen die noden hebben als eender welke andere burger. Ook zij willen graag toegang tot het internet, kabeltelevisie, drinkwater, elektriciteit, gas, betaalbaar publiek transport. Milities streven ernaar (en slagen er ook in) om dit alles te monopoliseren, meer, om de gebruikers voor de keuze te stellen: je neemt het bij ons af, of je zal helemaal niets hebben. Bij ons afnemen betekent: de prijs betalen die geëist wordt, en die prijs ligt meestal hoger dan die van de officiële nutsvoorzieningen.

De milities kwamen opnieuw in de aandacht door de verdenking van de moord op Marielle Franco, maar ook door de ontdekking dat een van hun gevaarlijkste leden, Adriano Nogueira, tewerkgesteld werd door het kabinet van Flávio Bolsonaro, een van de drie zonen van de president. Flávio was toen nog een gemeenteraadslid in Rio. Nogueira is een van de chefs van de militie “Escritório do Crime” die ervan verdacht wordt om het order om Marielle te doden, uit te vaardigen. Het ganse land weet inmiddels via de pers dat zowel vader en zoon Bolsonaro in hun parlementaire carrière herhaaldelijk hulde brachten aan milities.

Een dag voor de aanhouding van de twee politiemannen, gebruikte de president een sociaal netwerk om tekeer te gaan tegen de pers, omtrent de berichtgeving over het schandaal van verdachte financiële transacties via de bankrekening van een andere ex-medewerker van zoon Flávio, Fabrício Queiroz, die geacht verantwoordelijk te zijn voor de aanwerving van Adriano Nogueira. Volgens de president wil de pers, vooral journaliste Constança Rezende van de krant Estadão, alsmede haar vader Chico Otávio (O Globo, gespecialiseerd in de berichtgeving over milities), zijn regering omverwerpen.

Er zijn nog veel onbeantwoorde vragen in de zaak Franco. Na een jaar onderzoek, inclusief de analyse van duizenden telefoongegevens en honderden gesprekken, zegt de politie nog altijd dat de misdaad erg complex is, en dat ze nog maar aan het begin staan, vooral wat betreft de identificatie van de opdrachtgever(s). Het zal dus nodig zijn om de nodige sereniteit op te brengen, door alle betrokken partijen, inclusief de president van de republiek.

*Telematica is een discipline die zich bezighoudt met telecommunicatie en informatica, maar vooral ook met zaken waarbij deze twee gecombineerd toegepast worden. Daarbij moet gedacht worden aan dataverbindingen, computernetwerken en elektrotechniek.

Bronnen: UOL NotíciasEstadão Opinião

Foto: Facebook

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s