Ruy Fausto: Brazilië is ziek

Ruy-Fausto

Filosoof, historicus en professor Ruy Fausto zegt in het tijdschrift Época dat het land ziek is. Hij duimt voor een overwinning van Fernando Haddad maar zegt erbij dat deze de corruptie, gepleegd door de PT, moet erkennen en toegeven. Een eventuele Bolsonaro regering zou heftig kunnen reageren op de oppositie en de democratie kunnen bedreigen, zo vindt hij. Een samenvatting van het gesprek:

Wat hij tot nog toe van de verkiezingen vindt:

Een slecht resultaat. De tragedie van een overwinning door Bolsonaro in de eerste kiesronde kon vermeden worden, maar de vernieuwing in het parlement is een illusie. De oude politiek, zowel goede als slechte politici werden vervangen door jongere conservatieven als Kim Kataguiri (DEM), Janaina Paschoal (PSL) en andere Bolsonaro aanhangers. Wanneer iemand als Eunício Oliveira verliest, dan juichen we dat toe. Maar we verloren ook Eduardo Suplicy (PT), en kregen er Major Olímpio (PSL) voor in de plaats. Het conservatieve aandeel in Kamer & Senaat is schrikwekkend. Het land is ziek.

Gezien de samenstelling van het parlement, zal de nieuwe president kunnen regeren?

Het is triest om vast te stellen dat Bolsonaro meer steun zal krijgen in het parlement dan Haddad. Maar dat is geen reden om het hoofd te buigen. Indien Haddad wint – ondanks onwaarschijnlijk, niet onmogelijk -, kunnen we hopen op een politieke wedersamenstelling en dat de linkse president een schema kan opbouwen waardoor hij kan regeren zonder grote toegevingen te doen.

Haddad-AparecidaFernando Haddad & echtgenote Estela tijdens een religieuze plechtigheid t.g.v. de feestdag ‘Nossa Senhora Aparecida’.

Welke strategie moet Haddad toepassen om Bolsonaro te verslaan in de tweede ronde?

Haddad moet toegeven dat er inderdaad corruptie werd gepleegd tijdens de PT-regeringen en zich bereid tonen om deze fouten op een radicale manier te herstellen. Hij moet zijn democratische overtuigingen klaar en duidelijk maken, bevestigen dat hij niets te maken heeft met Venezuela, ondanks dat bepaalde partijleden desastreuze verklaringen afleggen m.b.t. steun aan dictator Nicolas Maduro. Dit is een essentieel punt dat uitvoerig gebruikt wordt door rechts. Haddad moet zichzelf voorstellen als een autonome en onafhankelijke kandidaat, ondanks dat hij door Lula gesteund wordt. Lula mag dan al populair zijn, maar er staan minstens evenveel mensen afwijzend tegenover de ex-president. Haddad moet ook de politiek en de uitspraken van Bolsonaro en de zijnen neutraliseren. Hun oplossing voor de veiligheidsproblemen komen uiteindelijk neer op een “Pief-Paf-Poef” politiek. Tevens moet hij de lasterlijke uitspraken over links ontmaskeren, en ook aantonen dat de religieuze basis van zijn tegenstrever gebaseerd is op winstgevende organisaties die een handel maken van religie. Bolsonaro heeft weinig of niets van een christelijke gelovige. Pogingen om met hem vredevolle overeenkomsten te maken, zijn zinloos. De campagne hoeft geen vredevolle campagne zijn, maar wel eentje die de waarheid vertelt. Niet alles is verloren. De weerstand moet enkel gereorganiseerd worden.

Moet Haddad beloven dat hij hervormingen zal doorvoeren?

Ik denk niet dat hij de markt moet sussen, of toegevingen moet doen aan de hervormingen van de patroons en van rechts. Zijn programma van hervormingen is gematigd, wellicht té gematigd. Hij stelt fiscale hervormingen voor, maar het is niet duidelijk of hij gaat rommelen met de inkomstenplafonds. Volgens mij zou hij dat moeten doen. Hij zal sowieso weerstand ondervinden van de markten, maar mits het toepassen van redelijke argumenten, zonder zijn programma radicaal te wijzigen, zouden die akkoord kunnen gaan.

Geraldo Alckmin kreeg slechts 4,76% van de stemmen. Hoe verklaart u de val van de PSDB?

De PSDB is het slachtoffer van zijn eigen fouten. De partij dook diep in de afzetting van Dilma Rousseff hetgeen de doos van Pandora opende. Misschien veroorzaakten de problemen van wettelijke hegemonie bij links, de PT, ook een vergelijkbare crisis bij rechts. Indien de PT niet meer overtuigd, dan is dat ook het geval voor de traditioneel rechtse partijen. Er vormde zich een vacuüm dat gevuld werd door extreem-rechts, gestimuleerd door gelijkaardige politieke veranderingen in andere delen van de wereld. Tot nog toe dook er geen centrumrechtse partij op om de plaats in te nemen. Mogelijk gebeurt dat nog in de toekomst.

Bolso-RioJair Bolsonaro tijdens een persconferentie in Rio de Janeiro

Bolsonaro veroverde de nuttige anti-PT stemmen. Op welke manier versterkte de crisis bij links, de rechtse kandidaat?

De linkse hegemonie verzwakte door de corruptie, een zekere ambiguïteit in hun project en door het lanceren van een campagne die overdreven leunde op het begrip “vervangende kandidaat”. De traditionele uitleg van links ruimde plaats voor die van extreemrechts, op een reactionaire wijze. De PT veranderde hierdoor in een echte demon. Sommigen geven toe dat Bolsonaro staat voor alles wat slecht is, maar zijn bereid om op hem te stemmen om een terugkeer van de PT te voorkomen. Een ernstige zelfkritiek van de PT en van hun kandidaat, had dergelijke effecten kunnen neutraliseren.

Hoe verklaart u de opkomst van rechts? Kunnen we al spreken van ‘Bolsonarisme’?

Het Bolsonarisme is een fenomeen dat zichtbaar is in het populisme van extreemrechts in gans de wereld. Het gaat om neoliberale en antidemocratische bewegingen die dingen in hun agenda hebben staan als anti-milieu, racisme, oppositie tegen bewegingen als het feminisme. Het gaat niet noodzakelijk om fascisme, maar wel met karakteristieken als reactionaire vaandels, tegen gelijkheid, vrijheid. Hun mantra – anticommunist – is erg sterk en virulent. Wanneer Bolsonaro en zijn aanhangers over communisme praten, mogen we ons niet laten misleiden. Het communisme bestaat weliswaar nog, maar is erg marginaal geworden. Voor hen gaat het om sociaal-democraten, mensen van centrumlinks, socialist-christenen, socialistische centristen van eender welke aard. Bolsonaro beschuldigt zelfs het beleid voor sociale rechtvaardigheid. Hij vecht niet tegen het communisme, maar tegen de strijd om sociale rechtvaardigheid, om onrecht.

Is de Braziliaanse democratie in gevaar?

Die loopt zeker een risico. Het is moeilijk om te voorspellen hoe een eventuele Bolsonaro regering eruit zal zien, maar enkele zaken zijn al zichtbaar. Hij geeft een gans ministerie in handen van militairen. Zijn conservatieve aanpak zal zichtbaar zijn in diverse aspecten van ons leven, zoals in de opvoeding, de justitie, de democratische vrijheden. We mogen weerstand en schokken verwachten. We mogen niet vergeten dat bijna 50% van de bevolking afwijzend staat tegenover zijn persoon. Een regering Bolsonaro zal zeker reageren op manifestaties van ontevredenheid, en we weten niet hoe dat zal eindigen.

Wat moet de prioriteit zijn van de volgende regering?

Welke regering? Ik kan enkel spreken over een regering Haddad. Ik heb geen plannen voor een Bolsonaro regering. Indien verkozen, dan moet Haddad denken aan het omkeren van enkele desastreuze maatregelen van de regering Temer, zoals het uitgaveplafond en de hervorming van de arbeidswetgeving. Tegelijkertijd moet de SUS (publieke gezondheidszorg) die sterk verwaarloosd werd, dringend hervormd worden. Hij moet ook meteen een nationaal plan aankondigen voor de misdaadbestrijding. Misschien moet er hiervoor een speciaal ministerie komen dat de huidige instanties verenigt. Het is erg belangrijk om direct een antwoord te geven op deze grote verzuchting van het volk. En tenslotte: de origine van de criminaliteit ligt in de ongelijkheid. Dus: een oplossing door het bestrijden van de ongelijkheid op korte en lange termijn, en tegelijkertijd het opvoeren van de strijd tegen criminelen en de georganiseerde misdaad.

Bron

Foto's: YouTube - Vladimir Platonow - Agência Brazil
Fotos Públicas - Ricardo Stuckert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s