De zin (en onzin) van een vicepresident

Vices

Wat hebben bovenstaande heren gemeen? Het presidentiële lint zal u zeggen. Maar er is meer: (v.l.n.r.) João Goulart, José Sarney, Itamar Franco en Michel Temer werden in eerste instantie verkozen als vicepresident. Zij namen het presidentschap over onder verschillende omstandigheden, maar samen regeerden ze het land voor meer dan 10 jaren. De rol van een vicepresident kan dus anders uitdraaien dan louter een decoratieve functie.

Het kan dus geen kwaad dat de Braziliaanse kiezers zich ook even bezinnen over de naam van de vicepresident, naast de kandidaat van hun keuze. Michel Temer was de logische opvolger van Dilma Rousseff na haar afzetting, maar wordt nu afgewezen door een overgrote meerderheid van de Brazilianen, niet in het minst door de Lula- en Dilma aanhangers, ook al vormde hij met haar een duo in de kiescampagne waardoor zij verkozen werd.

Een vicepresident moet, in theorie, de voortzetting van de democratische stabiliteit vertegenwoordigen. Immers, net als de president wordt hij door een meerderheid verkozen.

De figuur van een vicepresident is ook belangrijk voor de vorming van politieke allianties. Het aanbieden van de titel aan iemand van een andere partij dan die van de kandidaat, kan de toegestane zendtijd op radio & televisie aanzienlijk verhogen. Daarnaast kunnen er hierdoor mogelijk meerdere allianties gemaakt worden met andere partijen dan die van de vice.

Lula zag dat destijds (in 2002) heel goed in en koos zakenman José Alencar van de liberale partij PL als zijn “running mate”, en zag af van iemand uit de traditionele alliantiepartijen PCdoB en PSB. Op die manier kan een vice ook dienen om een ander type van kiezers aan te brengen.

Het was niet altijd zo. Tot in 1960 werden de president en zijn vice afzonderlijk verkozen. João Goulart kwam op die manier aan de macht nadat Jânio Quadros zijn ontslag indiende in 1961. José Sarney werd president na het overlijden van Tancredo Neves, in 1985. Fernando Collor keek aan tegen een impeachmentprocedure en nam zelf ontslag waardoor zijn vice Itamar Franco het presidentiële lint kon omhangen. Het verhaal van Michel Temer is genoegzaam bekend.

Het vinden van een geschikte kandidaat vice ligt niet voor de hand. De huidige kandidaten Jair Bolsonaro, Geraldo Alckmin, Ciro Gomes en Marina Silva zijn nog altijd op zoek en dat op enkele weken van de limiet voor inschrijving (15 augustus). De moeilijkheden voor het vinden van de juiste running mate worden toegeschreven aan de onzekerheid. Partijen en kandidaten weten nog steeds niet met 100% zekerheid wie allemaal mee gaat doen en nemen daarom een afwachtende houding aan. Dit is zeker het geval voor de arbeiderspartij waar Lula nog steeds de plak zwaait en de zaken (opzettelijk) aan het lijntje houdt.

Sommige politici trekken het nut van een vicepresident in twijfel. Jaques Wagner (PT) zei ooit dat “een vice enkel maar dient om meer geld uit te geven, om meer kosten te genereren”. Hij vindt dat een president, zelfs als hij op reis is in het buitenland, perfect kan regeren, mede dankzij de mogelijkheden van de moderne technologie.

Foto's: Wikimedia Commons

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s