Door mijn schuld, door mijn grote schuld

Jeitinho

Het tijdschrift Época pakt deze week uit met een artikel over de corruptie bij de kleine Braziliaanse burger, zij die naar achterwegen zoeken om de wet te omzeilen. Het gaat hier om kleine zondaars, vaak fervente critici van de gigantische corruptie waarbij Braziliaanse zakenlui en politici vele miljoenen wegsluisden in de jongste decennia. In werkelijkheid doen zij hetzelfde, maar op kleinere schaal. Deze praktijken staan in Brazilië bekend als “jeitinho”.

Enkele van die kleine foefelaars biechtten hun zonden op, maar zijn niet bereid om hun gezicht te tonen. Een van hen, een vrouw van 34 jaar, verliest haar moeder in 2016. De strijd tegen de ziekte die haar moeder onderuit haalde, kostte veel geld waardoor de vrouw en haar broer schulden opstapelden, vooral bij deze laatste die een auto aankocht op naam van de moeder en hem niet meer kon betalen. Hij besloot dus om het voertuig te verkopen. Hiervoor moest er eerst een inventaris opgemaakt worden, inclusief betaling van diverse taksen. De wagen moest op zijn naam komen om te kunnen verkopen, maar dat zou veel tijd in beslag nemen. Broer en zus besloten dan maar om de overdracht te vervalsen en op een retroactieve datum te laten plaatsvinden. Dat loste het probleem op. Maar beiden verklaren dat ze dat enkel deden omdat er geen andere uitweg was, en dat ze corruptie op grote schaal absoluut afkeuren.

Dit verhaal is vergelijkbaar met miljoenen andere kleine omwegen, toegepast door zij die allerlei drogredenen aanhalen om te doen wat ze eigenlijk niet mogen doen: de wet omzeilen.

Een makelaar rommelt met de inkomstenverklaringen van zijn klanten. Hierdoor verkrijgen zij makkelijker een financiering bij de bank, en vooral slaagt hij er op die manier in om meer verkopen te realiseren. Hij ziet daar geen kwaad in, integendeel: “Het is onze taak om mensen te helpen om hun droom van een eigen woning te realiseren. Zij zijn gelukkig, wij verdienen onze commissie en de banken zijn ook tevreden”, aldus de makelaar. Hij zegt er niet bij dat kopers in ernstige problemen kunnen geraken wanneer ze plots hun financiering niet meer kunnen betalen. En dan zijn de banken niet meer tevreden.

En zo zijn er honderden verhalen. Een dame betaalt smeergeld aan een autoschool en bekomt hierdoor haar rijbewijs, dit omdat ze vreest dat ze niet zal slagen in het examen. Een jongeman vervalst een lidkaart van een faculteit waardoor hij 50% korting bekomt bij concerten. Een sportliefhebber koopt een apparaat dat het signaal van kabeltelevisie vrij geeft en waardoor hij gratis wedstrijden kan bijwonen op het scherm, m.a.w. piraterij.

Een brave huisvrouw is gehuwd met een ambtenaar van de gemeente van een middelgrote stad. Hij is sterk bevriend met een ex-burgemeester. Plots ontdekt de brave huisvrouw dat de ex-burgemeester, inmiddels deputado federal (volksvertegenwoordiger), naast de pot pist, en dat is, wat de Brazilianen maar al te goed beseffen, een “oportunidade”. Bij de volgende churrasco (barbecue) wordt de deputado hiermee geconfronteerd, discreet uiteraard. Een maand later ontvangt de brave huisvrouw een flinke maandelijkse vergoeding als “assessor parlamentar” (parlementaire raadgever), ook al heeft zij het parlement nog nooit van dichtbij gezien. Zij werd een “funcionária fantasma” (spookwerkneemster). Nogal wat Brazilianen trekken hun schouders op bij een dergelijk verhaal en zeggen: “Je weet toch wel dat zij minstens 30% van die vergoeding weer moet overdragen aan die deputado?”, net alsof dat de corruptie kan goed praten.

Ondertussen is niemand zich van enig kwaad bewust en kijken alle Brazilianen uit naar de volgende “pizza”, bereid door de elf rechters van het STF.

Jeitinho

(Overgenomen van Link2Brazil met toestemming)

In de Braziliaanse samenleving is de ‘jeitinho‘ meer dan even een “omweg” nemen om regels en normaal sociaal gedrag te omzeilen. De uitdrukking werd afgeleid van ‘dar um jeito‘, letterlijk “een weg vinden om een probleem op te lossen”. Een jeitinho is gebruik maken van middelen die meteen beschikbaar zijn, persoonlijke connecties en/of creativiteit. Niet zelden is een jeitinho echter gewoon het gevolg van een gebrek aan middelen om bepaalde noden op te lossen. Pure noodzaak dus, in het Engels vaak uitgedrukt als “The Brazilian way of doing things”.

Lees meer

Foto: Marcelo Camargo - Agência Brasil

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s