Dark-Clouds

Ex-president Lula zei gisteren tijdens zijn toespraak die de (verkiezings)karavaan doorheen de zuidelijke staten (Rio Grande do Sul, Paraná, Santa Catarina) afsloot (in Curitiba), dat de pers “medeplichtig” is aan de aanvallen die hij en zijn partijgenoten ondergingen. Een van die aanvallen betreft enkele kogelinslagen in twee van de drie autobussen die de partijkopstukken en begeleidende perslui vervoerden. De grootste tegenstander van Lula, de extreem rechtse politicus Jair Bolsonaro was eveneens (elders) in Curitiba en zei dat hij niets te maken had met die aanslag: “Allemaal leugens. Het is zo klaar als een klontje dat een van hen die kogels zelf afvuurde. De uitslag van het technisch onderzoek is vandaag of morgen beschikbaar en zal de ware toedracht bewijzen”, aldus Bolsonaro.

De arbeiderspartij besloot, na de aanslag, om het afscheid in Curitiba uit te breiden met de aanwezigheid van diverse nationale linkse leiders en parlementairen, inclusief pré-kandidaten voor het presidentschap Guilherme Boulos (PSOL) en Manuela D’Avila (PCdoB) (foto hieronder).

Manuela-Lula-Guilherme
Foto: Fotos Públicas - Ricardo Stuckert

Lula maakte kort melding van hun aanwezigheid en had het over de verschillende aanvallen waar zijn karavaan mee te maken kreeg: het werpen van stenen en eieren naar de bussen die zijn mensen vervoerden, en naar de podia waar hij zijn toespraken gaf. Hij klaagde ook over fysieke aanvallen tegen leden van zijn partij, en over het lossen van schoten in de richting van de voorbijrijdende autobussen. Hij voegde er aan toe dat niemand ooit kan beweren dat hijzelf met geweld uitpakt. Lula uitte ook zijn kritiek op de serie “O Mecanismo”, net gelanceerd bij Netflix, en zei dat hem woorden in de mond gelegd worden die hij nooit uitsprak.

Tijdens zijn toespraak werd enkele honderden meters verder vuurwerk afgestoken door tegenstanders, en dat leidde tot de commentaar “Dat kunnen ze beter bewaren om te feesten na mijn verkiezing”.

Fans van Lula staken borden omhoog met “Weg met Sergio Moro”, en, “Moro, immorele rechter, imperialistisch zwijn”.

Het is nu wel duidelijk dat het niveau van de komende kiescampagnes (die officieel nog moeten beginnen) er niet op vooruit zal gaan, integendeel. Het geweld dateert al van de manifestaties in 2013, tijdens de betogingen tegen de toenmalige regering van Dilma Rousseff. Een cameraman van de televisie kwam zelfs om het leven tijdens een van die betogingen, in Rio de Janeiro. Lula wordt nu ontvangen met wegblokkeringen, slogans, tractors, eieren, tomaten en zelfs schoten van een vuurwapen. Een minister van het opperste gerechtshof moet de hulp inroepen van de autoriteiten wegens bedreigingen, gericht aan hem en zijn familieleden. Een gemeenteraadslid van Rio de Janeiro wordt koelbloedig vermoord.

Het lijdt geen twijfel dat de extreme polarisatie van het land mede verantwoordelijk is voor dit geweld. Die polarisatie wordt in de jongste maanden sterk aangescherpt door Lula en zijn tegenstrever Bolsonaro. De aanhangers van beide partijen zien hen als dé messias die het land weer op het juiste spoor kan zetten. Zij die het geweld niet schuwen, verdedigen de gedachte als de strijd van het marxistische proletariaat, of als de strijd van de (bewapende) bevolking om een komaf te maken met “bandieten en corrupten”, al naargelang wie men aanhangt.

Ondanks de retorische gedachte van de legers van landlozen, daklozen of gezond verstandlozen, is het nog niet zo ver om een vergelijk te kunnen maken met de guerrillas in landen als Colombia, Peru of Ecuador. Het geweld in Brazilië is vooralsnog in handen van de criminelen, drugsdealers en milities in grote steden als Rio de Janeiro. Echter, tot op vandaag slaagt de Braziliaanse overheid er niet in om zelfs hier voldoende op te antwoorden, ook niet op het gesjoemel en gefoefel van hun eigen politici. En die gedachte vormt donkere wolken boven de toekomst van de Braziliaanse bevolking.